Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 września 2015 r., I SA/Sz 500/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 września 2015 r., I SA/Sz 500/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. przy udziale P.A. sprawy ze skargi M.T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. .
Uzasadnienie
2 Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. wystawionego przez Prezydenta Miasta S. prowadził egzekucję z majątku M.T. – dalej powoływanej jako: "Skarżąca". Obowiązek objęty tytułem wykonawczym dotyczył opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania.
3 Pismem z dnia 9 kwietnia 2010 r. Skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, skargę na pracowników Urzędu Skarbowego w P. oraz skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.
4 Po rozpoznaniu przedmiotowego pisma, Dyrektor Izby Skarbowej w S., postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], zawiadomił Skarżącą, że
5 w sprawie zarzutów należy wnieść odrębne pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.
6 W związku z tym Skarżąca w piśmie z dnia 7 czerwca 2010 r. zarzuciła bezprawność egzekucji, poprzez:
7 – brak jakichkolwiek zobowiązań, w oparciu o które można by prowadzić egzekucję,
8 tj. brak podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji,
9 – nie powiadomienie o wszczęciu egzekucji,
10 – nie okazanie żadnych materiałów dowodowych uzasadniających przeprowadzenie czynności egzekucyjnych,
11 – niewystawienie w sprawie upomnienia.
12 Ponadto, Skarżąca podniosła, że nie jest dłużniczką, co uniemożliwia prowadzenie
13 w stosunku do niej jakiejkolwiek egzekucji.
14 Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r.,
15 nr [...], uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
16 Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie, podnosząc w nim, że nigdy nie otrzymała ani tytułu wykonawczego, ani upomnienia. Wskazała, że w sprawie nie nastąpiło, tzw. zastępcze doręczenie upomnienia, o czym wzmiankowano w treści zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta S. Dodała, że skierowanie do niej upomnienia oraz następnie tytułu wykonawczego odbyło się w trakcie procedury odwoławczej. Wskazała także, że uniemożliwiono jej wglądu do akt postępowania "po umorzeniu postępowania" oraz nie udzielono wyjaśnień.
17 Ponadto Skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia są same kłamstwa, nigdy nie otrzymała tytułu wykonawczego z [...] r., nie parkowała
18 w żadnym ze wskazanych miejsc i nie zostało to udowodnione. Zarzuciła też osobie prowadzącej postępowanie, sfałszowanie dokumentacji oraz dodała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł, że "Szczecin nie ma dróg publicznych, natomiast strefa płatnego parkowania nie rozciąga się na całe miasto".
19 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., postanowieniem z dnia
20 [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta S.
21 Powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia
22 13 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 255/11, skargę oddalił. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2069/11, oddalił skargę kasacyjną Skarżącej na ww. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
23 W oparciu o powyżej wskazane rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], odmówił uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta S.
24 Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca złożyła zażalenie, w którym:
25 – podniosła, że zostało ono wydane przez osobę nieuprawnioną, bowiem przepisy prawa nie dają komornikowi skarbowemu uprawnienia do rozstrzygania w sprawach,
26 w których uprzednio wykonywał czynności;
27 – zakwestionowała dokonane w sprawie doręczenia;
28 – wskazała, na nieistnienie obowiązku, gdyż nie został udowodniony urzędowym dokumentem wydanym w toku postępowania administracyjnego, czy dowodowego.
29 W związku z tym Dyrektor Izby Skarbowej w S., pismem z dnia
30 5 listopada 2013 r., znak: [...], zwrócił się do organu egzekucyjnego z prośbą o uzupełnienie stanowiska w zakresie upoważnienia komornika skarbowego do udziału w postępowaniu w przedmiotowej sprawie.
31 W odpowiedzi, organ egzekucyjny, pismem z dnia 7 listopada 2013 r., poinformował o postępowaniach prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową
32 w P. oraz przez Sąd Rejonowy w S.
33 Organ odwoławczy po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie
34 organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w oparciu
35 o przesłankę z art. 24 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej, w skrócie "k.p.a.") uzasadniającą konieczność wyłączenia pracownika organu egzekucyjnego od udziału w postępowaniu. W związku
36 z powyższym wskazał na konieczność wyznaczenia innego pracownika do rozpatrzenia złożonych przez Skarżącą zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
37 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uznał zarzuty wniesione przez zobowiązaną za nieuzasadnione.
38 Na rozstrzygniecie to Skarżąca złożyła zażalenie z dnia 20 stycznia 2014 r. wskazując wskazała, że rozstrzygnięcie powiela argumentację zawartą
39 w postanowieniu z dnia [...] r. Ponadto, wniosła o uchylenie wszystkich dokumentów wydanych przez osobę nieuprawnioną, bowiem nie mogą one stanowić podstawy ponownego postępowania i mieć decydującego wpływu na wynik sprawy. Skarżąca przywołała, także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
40 w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 577/11.
41 Jednocześnie, Skarżąca zwróciła uwagę na zmianę przez komornika skarbowego treści zarzutu – "nie doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji i nie doręczenia tytułów egzekucyjnych", na "brak doręczenia upomnienia".
42 Organ odwoławczy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
43 Na powyższe rozstrzygnięcie, Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zatytułowaną "zażalenie", zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 i pkt 6 k.p.a. oraz art. 75 k.p.a.
44 W uzasadnieniu skargi, Skarżąca powtórzyła zarzuty dotyczące komornika skarbowego. Podkreśliła, że nie jest zgodne z prawem, aby osoba podlegająca wyłączeniu, dokonywała przez kilka lat oceny podejmowanych przez siebie czynności. W związku z tym poprzednie postępowanie prowadzone przez nieuprawnionego komornika skarbowego nie może zostać uznane za rzetelne.
45 Skarżąca powołała się także na art. 75 k.p.a. i wskazała, że zaskarżone postanowienie powiela postanowienie z 18 września 2013 r. Nie przeprowadzono bowiem żadnego postępowania dowodowego. Konieczne jest więc, zdaniem Skarżącej, uchylenie postanowienia oraz wszystkich dokumentów stanowiących podstawę orzekania. Zdaniem Skarżącej, organ egzekucyjny nie przeprowadził postępowania, co uniemożliwiło mu dojście do wniosków uzasadniających wydane rozstrzygnięcie.
46 Skarżąca zakwestionowała także stanowisko organu odwoławczego dotyczące braku możliwości rozpoznawania podnoszonej przez nią okoliczności doręczenia tytułu wykonawczego.
47 Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że w jego ocenie za nieuzasadniony uznać należy zarzut braku doręczenia upomnienia. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że upomnienie z dnia 30 stycznia 2009 r., nr [...], zaadresowane do Skarżącej, wysłane na jej adres, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 3 lutego 2009 r. oraz 11 lutego 2009 r., zostało w dniu 19 lutego 2009 r. zwrócone do nadawcy. W związku z powyższym upomnienie zostało doręczone z dniem 17 lutego 2009 r. stosownie do treści art. 44 k.p.a.
48 Nie zasługuje również, zdaniem organu odwoławczego, na uwzględnienie, żądanie uchylenia dokumentów wydanych przez osobę nieuprawnioną. Czynności podejmowane przez tę osobę, miały charakter formalno-techniczny, m. in. wystąpienie do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie, i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie zgłoszonych zarzutów. Ponadto, czynność związana z zajęciem innej wierzytelności, dokonana przez osobę podlegającą wyłączeniu podjęta została przed wszczęciem postępowania karnego, a co za tym idzie przed zaistnieniem okoliczności stanowiących podstawę do wyłączenia.
49 Brak jest, także podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzone w toku postępowania pierwszoinstancyjnego materiały dowodowe, nie wymagały uzupełnienia.
50 Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu nie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wskazał, że art. 33 u.p.e.a. nie przewiduje zarzutu braku doręczenia tytułów wykonawczych bądź zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji, okoliczności wskazane przez Skarżącą nie podlegały rozpatrzeniu w ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
51 Nie zasługuje również na uwzględnienie żądanie uwzględnienia w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o sygn. akt
52 I SA/Sz 577/11 z dnia 4 listopada 2011 r. Organ wskazał, że zostało ono wydane
53 w odmiennym stanie faktycznym i nie ma bezpośredniego przełożenia na niniejszą sprawę.
54 Rozprawa w dniu 30 września 2015 r. toczyła się z udziałem Skarżącej, reprezentującego Skarżącą, jako pełnomocnik – C.T. (męża), Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w S. oraz pełnomocnika organu odwoławczego.
55 Podtrzymując skargę, pełnomocnik Skarżącej podkreślił, że nigdy nie otrzymał tytułu wykonawczego w oparciu, o który organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne. Nie została ponadto rozstrzygnięta istota problemu, tj. data, od której można wnieść zarzut. Pełnomocnik wskazał również, że przyjęcie stanowiska organu odwoławczego w zakresie doręczenia tytułu wykonawczego, prowadziłoby do wniosku, zgodnie z którym doręczenie nastąpiłoby po wszczęciu egzekucji. Nie rozstrzygnął również kwestii doręczenia tytułów wykonawczych, od których można wnieść zarzuty. Ponadto, w ocenie pełnomocnika Skarżącej, brak możliwości zadawania pytań stronie przeciwnej narusza zasadę sporności i narusza prawa Skarżącej do rzetelnego procesu. Doszło, także do naruszenia art. 13 Konwencji Ochrony Praw Człowieka oraz art. 27c u.p.e.a., zgodnie z którym tytuł powinien zostać wystawiony na oboje małżonków, gdy dotyczy ich majątku wspólnego.
56 Dodatkowo, Sędzia sprawozdawca przedstawiła terminy wpływu pism procesowych w rozpoznawanej sprawie i zadał pytanie: czy mając na uwadze charakter sformułowań zawartych w piśmie Skarżącej z 26 sierpnia 2015 r. podtrzymuje ona skargę w zakresie przewlekłości i bezczynności w rozpatrywaniu spraw przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz opóźnieniu dostarczania dokumentów, a także stawiania organu odwoławczego w uprzywilejowanej pozycji?
57 Pełnomocnik Skarżącej podtrzymał, że po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wystąpiła przewlekłość bowiem przez 5 lat nie zobowiązano organu do zaspokojenia roszczeń Skarżącej.
58 Zdaniem Prokuratora, postanowienie organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego zasługuje na uchylenie z uwagi na naruszenie przepisów
59 art. 34 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Wyjaśnienia wymagają także okoliczności związane z terminowością wniesienia zarzutów przez Skarżącą.
60 Pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi.
61 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
62 Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu przez Sąd.
63 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
64 Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
65 W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
66 Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga
67 w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.
68 Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
69 Przedmiotem jest skarga M.T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
70 Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane przez organ egzekucyjny, na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje pojazdu Skarżącej w strefie płatnego parkowania, w okresie od [...] r. do [...] r.
71 Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 26 § 1 ustawy z dnia
72 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej powoływanej jako: "u.p.e.a.") organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego sporządzonego według ustalonego wzoru.
73 Natomiast art. 26 § 5 u.p.e.a. przewiduje, że wszczęcie egzekucji następuje
74 z chwilą:
75 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
76 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
77 Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
78 Podstawą zarzutów mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione
79 w art. 33 u.p.e.a., tj.:
80 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
81 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku
82 z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
83 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
84 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
85 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
86 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
87 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa
88 w art. 15 § 1;
89 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
90 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
91 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27,
92 a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
93 Zgodnie z § 2 wskazanej regulacji, w egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w:
94 1) art. 2 § 1 pkt 8 - zobowiązanemu przysługują zarzuty określone w § 1 pkt 6, 8 i 9;
95 2) art. 2 § 1 pkt 9 - zobowiązanemu przysługują zarzuty określone w § 1 pkt 6 i 8-10.
96 Art. 34 § 1 u.p.e.a., stanowi że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.
97 Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że Skarżąca zarzuciła
98 w podniesionych zarzutach bezprawność egzekucji, co potwierdza:
99 – brak jakichkolwiek zobowiązań, w oparciu o które można by prowadzić egzekucję,
100 a zatem brak jest podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji,
101 – fakt, że nie została powiadomiona o wszczęciu wobec niej jakiejkolwiek egzekucji,
102 – nieokazanie żadnych materiałów dowodowych uzasadniających przeprowadzenie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych,
103 – fakt, że nie jest dłużniczką żadnej egzekucji,
104 – brak upomnienia.
105 Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zatem nieistnienie egzekwowanego obowiązku oraz brak doręczenia upomnienia. Ponadto, przedmiot badania przez Sąd stanowi termin, w którym możliwe jest skuteczne wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
106 Sąd w pierwszej kolejności, wskazuje na konieczność zbadania charakteru obowiązku, jaki zamieszczony został w tytule wykonawczym stanowiącym podstawę egzekucji. Przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczy obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania i jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek ten reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz uchwała Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania, która została zmieniona uchwałą
107 Nr XXIX/576/04 Rady Miasta S. z dnia 22 listopada 2004 r.
108 Przedmiotowy obowiązek powinien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, tj. zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej. Ponadto, obowiązek ten nie wymaga wydania indywidualnego aktu administracyjnego, tj. decyzji.
109 Podkreślić należy, że nieuiszczenie przez Skarżącą opłaty potwierdzone zostało sporządzonymi przez inspektora SPP zawiadomieniami o nieopłaconym postoju
110 w strefie płatnego parkowania. Dokument ten stanowi wystarczającą informację
111 o powstałym z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty.
112 Ponadto, Sąd podziela wyrażony w zaskarżonym postanowieniu z dnia 10 lutego 2014 r. pogląd, zgodnie z którym organ egzekucyjny jest związany, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., stanowiskiem wierzyciela. W niniejszej sprawie jest to postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. (utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r.).
113 W związku, z tym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego.
114 Na marginesie jedynie wskazać należy, że stanowisko wierzyciela zostało ostateczne zweryfikowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia
115 13 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 255/11 oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2069/11 (obydwa orzeczenia dostępne są na stronie internetowej:www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe wyroki przywołane w sprawie). Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadniony uznał zarzut braku doręczenia Skarżącej upomnienia. Przedmiotowe upomnienie z dnia
116 30 stycznia 2009 r., nr [...] z powodu nieobecności Skarżącej było dwukrotnie awizowane (w dniu 3 lutego 2009 r. oraz 11 lutego 2009 r.), a następnie zwrócone organowi (w dniu 19 lutego 2009 r.). Zawiadomienie wraz z informacją, dotyczącą
117 art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. zostało zatem prawidłowo doręczone w dniu 17 lutego 2009 r.
118 W trybie doręczenia zastępczego został doręczony Skarżącej, w dniu 20 kwietnia
119 2010 r., także tytuł wykonawczy.
120 Niewątpliwie dla prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego niezbędne jest doręczenie upomnienia. Zgodnie bowiem z art. 15 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może zostać wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.
121 W ramach postępowania egzekucyjnego w administracji, na podstawie przepisu art. 18 u.p.e.a., odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej, w skrócie: "k.p.a.") także w zakresie reguł doręczania pism, w trybie zwykłym (art. 42 k.p.a.), jak i w trybie zastępczym (art. 43 k.p.a. i art. 44 k.p.a.).
122 W stanie faktycznym niniejszej sprawy, jak powyżej wskazano, w trybie art. 44 k.p.a doszło do doręczenia Skarżącej upomnienia, a także tytułu wykonawczego.
123 Wyjaśniając wskazać trzeba, że stosownie do ww. przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę, pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta)w przypadku doręczenia pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się
124 w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.)
125 i doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).
126 Zdaniem Sądu, powyższe wymogi zostały dochowane i doszło, jak już wskazano powyżej, do prawidłowego zastosowania przez organ przepisu art. 44 k.p.a. zarówno
127 w przypadku doręczenia upomnienia, jak i doręczenia tytułu wykonawczego, choć w tym miejscu podkreślić należy, że fakt ewentualnego nie doręczenia Skarżącej tytułu wykonawczego nie może stanowić, zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
128 A zatem, zamknięty katalog przesłanek uniemożliwia uwzględnienie innej podstawy zarzutu, w tym także sformułowanych przez Skarżącą zarzutów niedoręczenia tytułu wykonawczego i braku zawiadomienia o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym.
129 Wobec powyższego wyjaśnić więc należy, że bezprzedmiotowe są żądania zgłaszane przez Skarżącą, a dotyczące prawidłowego doręczenia jej upomnienia czy też tytułu wykonawczego albowiem, jak wskazano powyżej, czynności te zostały przez organ dokonane właściwie, co skutkowało określonymi skutkami prawnymi i nie mogą być obecnie powielane.
130 Na rozprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w S. skierował zarzut naruszenia art. 27 § 1 u.p.e.a., w zakresie terminu wniesienia zarzutów.
131 Wskazać należy, że wniesienie przez Skarżącą zarzutów nastąpiło w dniu
132 7 kwietnia 2010 r. Po rozpoznaniu przedmiotowego pisma, Dyrektor Izby Skarbowej
133 w S., postanowieniem z [...] r., powiadomił Skarżącą, że w sprawie wniesienia zarzutów należy wnieść odrębne pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., przy czym złożenie odrębnego pisma w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia z 13 maja 2010 r. traktowane będzie jako złożone w dniu pierwszego podania. W związku z powyższym w piśmie z 7 czerwca 2010 r. M.T. wskazała, że:
134 - brak jest jakichkolwiek zobowiązań, w oparciu o które można by prowadzić egzekucję,
135 - nie została powiadomiona o wszczęciu egzekucji,
136 - nie okazano jej żadnych dowodów uzasadniających prowadzenie egzekucji,
137 - nie jest dłużniczką żadnej egzekucji,
138 - w sprawie nie było upomnienia.
139 W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ zasadnie przyjął,
140 że wskazane powyżej zarzuty zostały wniesione w terminie i podlegają rozpatrzeniu pomimo tego, że tytuł wykonawczy został doręczony w trybie zastępczym, w dniu
141 20 kwietnia 2010 r.
142 W tym miejscu wyjaśnić należy, że właściwie ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazuje w sposób wyraźny momentu rozpoczęcia biegu terminu na wniesienie zarzutów. Wynika to ze specyfiki ułomności regulacji w tym zakresie. Termin na wniesienie zarzutów egzekucyjnych został określony pośrednio w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczącym elementów obowiązkowych tytułu wykonawczego. W konsekwencji orzecznictwie przyjmuje się zwykle, że bieg terminu na wniesienie zarzutów rozpoczyna się od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, a w przypadku podniesienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka - od daty doręczenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 marca 2014 r., II SA/Po 238/13).
143 Zwrócić także trzeba uwagę na sformułowany w orzecznictwie pogląd, podzielany również przez Sąd rozpoznający niniejszą skargę, że nawet brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nie pozbawia zobowiązanego prawa do składania zarzutów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 427/06).
144 Przypomnieć także należy, że termin do wniesienia zarzutów należy do kategorii terminów zawitych, a więc takich, których niezachowanie powoduje dla strony niekorzystne skutki procesowe i każde, choćby nieznaczne jego przekroczenie stanowi jego uchybienie. Termin ten uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: wysłane w formie dokumentu elektronicznego, nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, złożone w polskim urzędzie konsularnym, złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego (art. 57 § 5 k.p.a.).
145 Tak więc, skoro zarzuty zostały wniesione to należało je rozpatrzyć, a zatem postępowaniu organów w niniejszej sprawie nie można zarzucić nieprawidłowości czy też sprzeczności z przepisami prawa.
146 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27c u.p.e.a. wskazać należy,
147 że wskazany przepis dotyczy sytuacji, gdy egzekucja w stosunku do małżonka zobowiązanego ma być prowadzona z majątku wspólnego i jego osobistego.
148 Sumując jednak podkreślić należy, wobec różnorodności podnoszonych zarzutów przez Stronę skarżącą zarówno na etapie skargi, jak i we wnoszonych pismach procesowych na etapie postępowania sądowego, że przedmiotem zarzutów, jak już wskazano powyżej mogą być jedynie przesłanki wskazane w art. 33 u.p.e.a.,
149 a nadto zarzuty mogą być wnoszone w postępowaniu egzekucyjnym tylko raz.
150 Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, po upływie terminu do wniesienia zarzutów, nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując ich nowe podstawy. Ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny, nie są więc uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 18/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 106/14).
151 Nie znajdując zatem podstaw do uznania zarzutów skargi za uzasadnione, skargę należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 24 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 42
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 43
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 44 (§ 2, § 3, § 4)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 57 (§ 5)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 75
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 26
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 27