Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2019 r., I SA/Sz 472/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2019 r., I SA/Sz 472/18
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M."D." w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i dotacji niewykorzystanej na realizację zadania w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej M."D." w D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania [...] w D. (dalej: "Skarżący") od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] roku [...] w sprawie zwrotu dotacji przyznanej na podstawie umowy nr [...] (dalej: "umowa") zawartej pomiędzy Gminą D. a [...] D. na realizację zadania "[...]" w okresie od [...] r.
3 do [...] r. orzekło o uchyleniu decyzji w części określającej datę początkową naliczania odsetek na [...] r. i ustaliło w to miejsce datę początkową naliczania odsetek na [...] r. w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
4 Decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy:
5 Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu postępowania dowodowego nakazał Skarżącemu zwrot dotacji w łącznej kwocie
6 [...] zł wraz z odsetkami.
7 Jak wyjaśniono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, dnia [...] r. została podpisana umowa nr [...] pomiędzy Gminą D. a Skarżącym
8 na realizację zadania: [...]". Zadanie miało być realizowane w okresie od [...] r.
9 do [...] r. Gmina zobowiązała się dofinansować Skarżącego kwotą [...]zł.
10 W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że Skarżący faktycznie
11 na realizację zadania wydatkował kwotę [...]zł, w tym z dotacji [...] zł, co stanowiło [...]% udziału dotacji w realizacji zadania.
12 Organ I instancji stwierdził, m.in., że z przedłożonych do kontroli dokumentów
13 nie wynikało, że wszystkie wydatki zostały opłacone przez Skarżącego w terminie realizacji zadania. Z przedłożonego przez Skarżącego "Zestawienia płatności
14 zg. z wydatkami I półrocze 2016" (omyłkowo wskazano w uzasadnieniu decyzji
15 2015 rok) wynikało, jak stwierdził organ I instancji, że Skarżący po wyłączeniu
16 z zestawienia wydatków wykluczonych, nie wydatkował w okresie realizacji zadania
17 (nie opłacił w czasie trwania realizacji zadania lub stwierdzono brak zapłaty) środków
18 na rachunki i faktury w łącznej kwocie [...]zł, w tym z dotacji w kwocie
19 [...] zł. S. zestawienie przedstawiono w tabeli nr 2 na str. 7-8 decyzji organu I instancji. Organ I instancji, powołując się na art. 251 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm., dalej: "u.f.p.") wyjaśnił, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego
20 w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, przy czym w przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, niewykorzystana część dotacji podlega zwrotowi w terminie 15 dni
21 po upływie terminu wykorzystania dotacji. Wskazał, że umowa na realizację zadania określa termin realizacji zadania od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.
22 i w związku z tym środki z dotacji niewykorzystane w okresie realizacji zadania podlegają zwrotowi do dnia 15 lipca 2016 r.
23 Organ I instancji przedstawił również w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia dotyczące innych stwierdzonych nieprawidłowości w wydatkowaniu środków pochodzących z dotacji.
24 Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, decyzji tej zarzucają naruszenie:
25 - art. 60 pkt 1 w zw. z art. 252 ust. 1, 5 i 6 u.f.p. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie polegające na uznaniu, iż miało miejsce niewykorzystanie dotacji
26 w terminie czego konsekwencją było orzeczenie obowiązku zwrotu części dotacji
27 w sytuacji, gdy dotacja ta została wykorzystana zgodnie z umową o udzielenie dotacji; poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż powyższe przepisy mają zastosowanie w sytuacji niewykorzystania dotacji w określonym terminie;
28 - art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, a także niewyjaśnienie podstaw decyzji,
29 nie uwzględnienie przy podjęciu decyzji interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, również w kontekście celu na jaki została przyznana dotacja;
30 - art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji niepowołanie biegłego celem wydania opinii w sprawie, pomimo wystąpienia na gruncie sprawy zagadnień wymagających wiadomości specjalnych;
31 - art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń,
32 co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
33 w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ uznał, że dotacja została niewykorzystana w terminie, a także z czego wynika data liczenia odsetek.
34 W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną wyżej decyzję.
35 Kolegium przywołało w uzasadnieniu rozstrzygnięcia brzmienie przepisu
36 art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 u.f.p oraz art. 251 ust. 1 i ust.3 u.f.p.
37 Organ ten zwrócił uwagę, że szczegółowy cel dotacji został określony w zawartej pomiędzy beneficjentem a organem dotującym umowie, przy czym jak ustalono w jej treści (§1 pkt 1 umowy) zadanie publiczne zostało szczegółowo opisane w ofercie złożonej przez Skarżącego (została ona włączona do treści umowy jako jej załącznik - §1 pkt 4 umowy). W ww. umowie określono jednocześnie termin realizacji zadania oraz zasady rozliczenia dotacji, w ramach którego podmiot dotowany miał w szczególności przedłożyć sprawdzanie końcowe z wykonania zadania oraz ewentualne dodatkowe informacje i wyjaśnienia na żądanie Zleceniodawcy (§ 10 pkt 3 i 7 umowy).
38 Kolegium nie podzieliło zarzutu niepoczynienia przez organ administracji ustaleń co do tego, jaki był cel dotacji i jakie zadania mogły być finansowane, a jakie
39 nie i zwróciło uwagę, że organ I instancji wskazał o jaką umowę pomiędzy podmiotem dotującym a beneficjentem środków publicznych chodzi, a także wyraźnie odniósł
40 się do jej treści weryfikując poszczególne przedstawione przez Skarżącego wydatki ujęte w rozliczeniu.
41 W badanej sprawie podmiot dotowany przedstawił rozliczenie, a następnie
42 w toku kontroli szczegółową dokumentację a także wyjaśnienia. Organ dotujący szczegółowo zweryfikował przedłożoną dokumentację mającą dowodzić zgodnego
43 z umową wydatkowania środków z dotacji a swoje ustalenia co do poszczególnych wydatków budzących wątpliwości oraz kwot podlegających rozliczeniu zawarł
44 w uzasadnieniu decyzji.
45 Kolegium stwierdziło, że dokonana przez organ I instancji ocena wydatków, argumentacja oraz wyliczenia zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji
46 są wystarczające; w jego ocenie organ jednoznacznie wskazał dowody (dokumenty) przedłożone przez podmiot dotowany, które nie mogą być zakwalifikowane jako mogące być pokrywane z dotacji w ramach przyjętego zadania.
47 Zdaniem tego organu, wbrew twierdzeniom odwołania, organ I instancji szczegółowo wskazał wydatki, które zakwestionował, a w uzasadnieniu wskazał z jakich przyczyn stwierdził, iż nie mogą one zostać pokryte ze środków publicznych i podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi przez ustawodawcę. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedstawione przez Skarżącego dokumenty i powiązanie ich z określonymi w umowie wydatkami powinny były być jasne już na etapie przedłożenia rozliczenia dotacji, i dlatego za całkowicie niezrozumiałe uznał domaganie się przez Skarżącego powołania przez organ biegłego w tym zakresie. Wskazał przy tym, że to na podmiocie dotowanym, a nie na podmiocie dotującym leżało wykazanie prawidłowości wydatkowania środków.
48 W badanej sprawie nie sposób stwierdzić aby podmiot dotowany otrzymał środki w nadmiernej wysokości, natomiast zastrzeżenia mogły a nawet powinny były wzbudzić poszczególne wydatki oraz ich terminy a także dochody uzyskane z dysponowania środkami publicznymi i postępowanie z nimi.
49 W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przedstawił w czytelnej formie tabelarycznej w sposób wystarczająco szczegółowy dowody płatności nie mogące być zakwalifikowane jako pokrywane z dotacji, a także wyraźnie wskazał, które
50 z wykazywanych przez Skarżącego wydatków uznał za opłacone po terminie.
51 Organ odwoławczy stwierdził dalej, że Skarżący zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego w istocie nie podjął rzeczownej polemiki z ustaleniami organu administracji i ograniczył się w większości do ogólnikowych zarzutów uniemożliwiając
52 w istocie szczegółowe odniesienie się do ich treści w niniejszej decyzji przez organ odwoławczy.
53 Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że dotacja nie została udzielona na rok budżetowy a jedynie na okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., i podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, iż dotacja, która nie została wykorzystana
54 do dnia [...] r. powinna być zwrócona w terminie 15 dni od powyższej daty (§11 umowy). W konsekwencji stwierdził, że datą początkową naliczania odsetek z tego tytułu nie jest [...] r. lecz dzień następny tj. [...] r. Stwierdził dalej organ odwoławczy, że prawidłowo uznano, iż w świetle art. 252 ust. 6 u.f.p., odsetki
55 od dotacji podlegających zwrotowi jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, należało naliczać począwszy od dnia przekazania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
56 Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną
57 do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz
58 z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, Skarżący zarzucił naruszenie:
59 1) art. 60 pkt. 1 w zw. z art. 252 ust. 1 pkt. 1, 5 i 6 u.f.p. w zw. z § 11 ust. 1 umowy poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż miało miejsce niewykorzystanie dotacji w terminie, czego konsekwencją było niesłuszne orzeczenie obowiązku zwrotu części dotacji w sytuacji, gdy dotacja ta została wykorzystana zgodnie
60 z umową;
61 2) art. 251 ust. 4 u.f.p. poprzez niezastosowanie, co spowodowało nieuwzględnienie dokonanego przez Skarżącego sposobu wykorzystania dotacji
62 w związku z realizacją zadania, dotyczącą płatności dokonanych po terminie
63 w kwocie [...]zł, z czego kwota [...]zł stanowiła środki z dotacji, które zostały wykorzystane zgodnie z realizacją zadania;
64 3) art. 7, art. 77, art. 80 i art.107 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. mających wpływ
65 na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, a także niewyjaśnienie podstaw decyzji, nieuwzględnienie przy podjęciu decyzji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, również w kontekście celu, na jaki dotacja została przyznana;
66 4) art. 84 § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji uznanie, iż w sprawie nie zachodzi konieczność powołania biegłego celem wydania opinii w sprawie, pomimo wystąpienia na gruncie sprawy zagadnień wymagających wiadomości specjalnych;
67 5) art. 8, art. 11 i art.107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., co miało istotny wpływ
68 na wynik sprawy, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ uznał,
69 że dotacja została niewykorzystana w terminie oraz niewskazanie podstaw prawnych do przyjęcia, iż dane wydatki są niekwalifikowalne;
70 6) art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji
71 w całości, pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia w całości.
72 W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, m.in. że zobowiązania, które zostały zaciągnięte w trakcie realizacji zadania na cele z nim związane, a zapłacone przez Skarżącego
73 po 30 czerwca 2016 roku winny został uwzględnione jako wydatki związane z realizacją zadania. Sam fakt dokonania płatności w późniejszym terminie przy założeniu, że organ nie kwestionuje zaciągnięcia przez Skarżącego zobowiązań na realizację zadania
74 w kwocie [...]złotych, które zostały zapłacone po dniu 30 czerwca 2016 roku wskazuje, iż w zakresie tych płatności dotacja w kwocie [...]złotych została wykorzystana prawidłowo.
75 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
76 Na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. Sąd postanowił połączyć sprawy
77 o sygn. akt I SA/Sz 469/18, I SA/Sz 470/18, I SA/Sz 471/18, I SA/Sz 472/18
78 do wspólnego rozpoznania oraz odrębnego rozstrzygnięcia.
79 Pełnomocnik Skarżącego oświadczył na rozprawie, że Skarżący kwestionuje zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej zakwestionowanych kwot dotacji
80 w związku z ich zapłatą po terminie, to jest z tytułu niewykorzystania dotacji w okresie realizacji zadania. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania,
81 w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
82 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
83 Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.
84 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
85 z zastrzeżeniem jej art. 57a. Sąd nie ma jednak obowiązku, badania tych zarzutów
86 i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu
87 (por. wyrok NSA z dnia [...] r., II FSK [...]). Orzekanie – na podstawie art. 135 P.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność
88 i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
89 Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
90 Mając na uwadze powyższe regulacje prawne uznać należy,
91 że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy,
92 gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa,
93 czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny
94 nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże
95 się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Stąd zarzut nie uwzględnienia przez organ przy podjęciu decyzji interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w kontekście celu na jaki została przyznana dotacja nie może odnieść zamierzonego skutku.
96 Kontrola przez Sąd legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia we wskazanych ramach wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
97 Skargę oparto zarówno na naruszeniu prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
98 W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności należałoby odnieść
99 się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas,
100 gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty za podstawę wydania zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Niemniej jednak
101 od tej zasady mogą występować wyjątki. Prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego uzależnione jest bowiem od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. To bowiem te przepisy determinują przebieg postępowania dowodowego, które jest prowadzone w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, co należy jednak podkreślić, który może pozostawać w rożnych relacjach w odniesieniu do stanu materialnoprawnego. Stan faktyczny może bowiem odpowiadać normie prawa materialnego, która w takim przypadku może mieć zastosowanie, ale może również nie odpowiadać tej normie, co skutkuje tym,
102 że nie znajduje ona zastosowania. Ponadto treść normy prawa materialnego
103 w pewnym sensie wyznacza kierunek i zakres postępowania dowodowego.
104 W tej sytuacji oraz z uwagi na to, że podniesione w sprawie zarzuty naruszenia przepisów procesowych pozostają w ścisłym związku z zarzucanym naruszeniem przepisów materialnoprawnych, Sąd w pierwszej kolejności dokonał oceny zarzutów naruszenie prawa materialnego.
105 W sprawie niniejszej niesporne jest, że Skarżący na podstawie art. 16 ustawy
106 z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie
107 (Dz.U. z 2010r., Nr 234, poz. 1536, dalej: "u.d.p.p."), dnia 26 stycznia 2016 r. zawarł umowę z Gminą D. (umowa nr [...]) na realizację zadania "[...]"
108 w okresie od [...] r. do [...] r. Bezspornym jest również,
109 że Gmina na jej podstawie udzieliła Skarżącemu dotacji w kwocie [...]zł. Zadania zostały zorganizowane w przewidzianym umową terminie, zaś 21 należności (na łączną kwotę [...]zł z tego z dotacji [...] zł) za zrealizowane zadania bądź zostały opłacone przez Skarżącego ze środków pochodzących z dotacji po dacie realizacji zadania, tj. [...] r. bądź w przeważającej mierze zobowiązania
110 te nie zostały uregulowane.
111 Sporna w sprawie pozostaje kwestia, czy w świetle treści art. 251 ust. 3 i ust. 4 u.f.p., wobec zapłaty po [...] r., można przyjąć, że dotacja została wykorzystana w terminie, czy też należy przyjąć, że nie została wykorzystana
112 w terminie i podlega zwrotowi wraz z odsetkami.
113 Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.p.p. organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybie określonym w art. 11 ust. 2, zobowiązują
114 się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych
115 w umowie, odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 u.f.p. oraz przepisów ustawy, a organ administracji publicznej zobowiązuje
116 się do przekazania na realizację zadania dotacji. W zawartej umowie strony określają
117 m.in. termin wykorzystania dotacji, a także termin i sposób rozliczenia dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż terminy zwrotu dotacji określone w u.f.p. Z analizy treści przytoczonych przepisów wynika, że co do sposobu udzielenia i rozliczenia dotacji ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie odsyła do u.f.p. Z kolei w myśl art. 253 u.f.p., przepisów art. 251 i 252 nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy określają zasady i tryb zwrotu dotacji. Tymczasem w/w u.d.p.p. takich regulacji nie zawiera.
118 Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 251 ust. 4 u.f.p. "wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja została udzielona, albo, w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielania
119 i rozliczania dotacji, wykorzystanie dotacji następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach."
120 Dalej należy zauważyć, że w u.f.p. z 2009 r. mającej zastosowanie w sprawie niniejszej, odrębnie i inaczej niż to miało miejsce w u.f.p. z 2005 r., uregulowana jest kwestia wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu państwa (art. 168 ust. 4 i 5 u.f.p.)
121 i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu jednostek samorządu terytorialnego
122 (art. 251 ust. 4 u.f.p.). Zgodnie z powołanym art. 168 ust. 4 u.f.p. dotacja udzielona
123 z budżetu państwa zostaje wykorzystana przez zapłatę za zrealizowane zadania,
124 na które była udzielona, zaś przekazanie dotacji na rachunek beneficjenta
125 nie oznacza wykorzystania dotacji. Zgodnie natomiast z cytowanym art. 251 ust. 4 u.f.p. dotacja z budżetu samorządu terytorialnego zostaje wykorzystana w szczególności przez zapłatę, co oznacza, że zapłata za zrealizowanie zadania jest jednym
126 ze sposobów wykorzystania dotacji.
127 W ocenie Sądu, odmienna redakcja wymienionych przepisów nie może pozostawać bez wpływu na ich wykładnię. Skoro ustawodawca nadał im odmienną treść, to należy je wykładać zgodnie z ich brzmieniem i przyjąć, że zapłata za zadania nie jest jedyną formą wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu samorządu terytorialnego. Wbrew stanowisku organu, treść art. 168 ust. 4 u.f.p. nie uzasadnia poglądu, że dotacje samorządowe mogą być wykorzystywane tylko przez zapłatę
128 za zrealizowanie zadania, bowiem wykorzystanie tych dotacji regulowane jest odrębnie
129 i inaczej w art. 251 ust. 4 u.f.p., nie zaś tak jak w art. 168 ust. 4 u.f.p.
130 Mając na uwadze powyższe uregulowania, w ocenie Sądu, w przedstawionym stanie prawnym brak podstaw do uznania, że tylko zapłata za faktury oznacza wykorzystanie dotacji. Skoro zrealizowano w terminie zadanie publiczne, na które udzielona była dotacja i w tym terminie zaciągnięto zobowiązanie do zapłaty za usługi wykonane w trakcie realizacji zadania, to uznać należy, że dotacja została wykorzystana w terminie, a użyty w art. 251 ust. 4 u.f.p. zwrot "w szczególności"
131 na interpretację taką pozwala.
132 Problem rozliczenia dotacji, która została użyta na zrealizowane w terminie cele, ale wydatkowana na zapłatę już po upływie terminu realizacji zadania, był wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
133 W wyrokach z dnia 11 marca 2008 r., II GSK 437/07 i II GSK 440/07, z dnia
134 8 października 2008 r., II GSK 362/08 i II GSK 363/08, w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r., II GSK 706/09, które zapadły na gruncie art. 144 ust. 4 u.f.p. z 2005 r., o brzmieniu identycznym jak art. 251 ust. 4 u.f.p. z 2009 r., Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie wypowiadał się za przyjęciem, iż "wykorzystanie dotacji" nie jest równoznaczne z zapłatą za zadania.
135 Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej pogląd ten podziela.
136 Zatem uznaje, że zarzut skargi jest usprawiedliwiony, a wykładnia art. 251 ust. 4 u.f.p. przyjęta przez organ, iż wykorzystanie dotacji, udzielonej z budżetu samorządu, następuje tylko przez zapłatę jest błędna.
137 Tak zakreślone ramy prawne, jako że dotyczą dotacji celowej, wskazują,
138 że dla oceny legalności wydanej decyzji konieczne jest odwołanie się do treści łączącego strony stosunku umownego oraz dokumentów poprzedzających umowę.
139 Nie budzi przy tym wątpliwości, że łącząca w niniejszej sprawie strony umowa
140 na wsparcie realizacji zadania publicznego – co jest bezsporne – z dnia 26 stycznia 2016 r. obejmowała okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. Regulacje umowne mają znaczenie przy ocenie prawidłowości wydatkowanych przez stronę skarżącą środków i stanowią wytyczną dla organów dotujących co do tego jakie dokumenty powinny stanowić podstawę tej oceny. W aktach administracyjnych brak jest jednak tak oferty jak i samej umowy na którą wskazują organy, tj. z dnia
141 26 stycznia 2016 r.
142 Mając powyższe na uwadze przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawioną wykładnię art. 251 u.f.p. w zakresie wydatkowania dotacji przyznanej na okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. na zrealizowane w tym okresie zadania a płatne po 30 czerwca 2016 r.
143 Za niezasadny zaś uznać należy zarzut skargi w zakresie naruszenia
144 art. 84 k.p.a. poprzez brak powołanie biegłego albowiem po pierwsze dowód z opinii biegłego dotyczy okoliczności faktycznych a nie prawa, a po drugie wykładni przepisów i ich zastosowania dokonują organy podatkowe, które to działanie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
145 Ze względu na powyższe okoliczności i stwierdzone naruszenia prawa materialnego i procesowego, należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji
146 na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a.
147 O kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 P.p.s.a. zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
148 Wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 84 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 140
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Ustawa o finansach publicznych, art. 251