Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2015 r., I SA/Sz 1494/14

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sygnatura
I SA/Sz 1494/14
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Egzekucyjne postępowanie
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej: O.p., w związku z art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [..] r. nr [..] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.03.2014 r. nr [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S., Dyrektor Izby Skarbowej

3 w S. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

4 Z uzasadnienia postanowienia organu II instancji oraz z akt sprawy wynika,

5 że Dyrektor Izby Celnej w S. (wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec R. G. (Zobowiązana) na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Obowiązek objęty tym tytułem wykonawczym dotyczy zaległości w podatku akcyzowym, wynikającej z decyzji z dnia [...] r. nr [...] .

6 Zawiadomieniami z dnia 24.03.2014 r. nr [..] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, które skierowano do 6 banków.

7 Przesyłkę zawierającą odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami

8 o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono Zobowiązanej

9 w dniu 10.04.2014 r. (po dwukrotnym jej awizowaniu przez Pocztę Polską w dniach 27.03.2014 r. i 04.04.2014 r.), w trybie przepisu art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca

10 1966 r. Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej: K.p.a.

11 Pismem z 27.06.2014 r. pełnomocnik Zobowiązanej wniosła o wyjaśnienie okoliczności związanych z wszczęciem postępowania egzekucyjnego dotyczącego

12 ww. decyzji z dnia 31.10.2014 r. oraz o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik podniosła, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego wymaga doręczenia zawiadomień o wszczęciu oraz o dokonanych czynnościach, a tych nie otrzymała ani strona, ani jej pełnomocnik.

13 Dyrektor Izby Celej w S. pismem z 19.08.2014 r. poinformował pełnomocnika Zobowiązanej o czynnościach podjętych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz zwrócił się o wskazanie, w terminie 7 dni od daty otrzymania korespondencji, przesłanki zawartej w art. 59 u.p.e.a., na podstawie której postępowanie egzekucyjne należałoby umorzyć. Pełnomocnik Zobowiązanej na to pismo nie odpowiedziała.

14 Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy, Dyrektor Izby Celnej w S. ww. postanowieniem z dnia 12.09.2014 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 u.p.e.a.

15 W zażaleniu Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: "brak wszechstronnego rozważania okoliczności wskazanych we wniosku o umorzenie a związanych z nieprawidłowym i sprzecznym z obowiązującymi przepisami doręczeniem w sprawie, co miało wpływ tak na tok postępowania egzekucyjnego jak i na treść zaskarżonego postanowienia".

16 W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu wysłano na adres Zobowiązanej, pomimo ustanowienia pełnomocnika. Nieprawidłowe doręczenie spowodowało, iż ani Zobowiązana, ani jej pełnomocnik nie mieli wiedzy o wszczętym postępowaniu egzekucyjnym.

17 Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił,

18 że przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a., natomiast w § 2 tego artykułu ustawodawca umożliwił umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przepisy art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. określają sytuacje, kiedy umorzenie postępowania jest obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku wystąpienie określonych w ustawie okoliczności rodzi obowiązek umorzenia postępowania, w drugim zaś, zaistnienie przesłanek wskazanych w ustawie, jedynie uprawnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania.

19 W ocenie organu II instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., uzasadniających umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego, stanowiące formę zakończenia egzekucji może nastąpić wówczas, gdy wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przez organ egzekucyjny z urzędu, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela. W rozpatrywanej sprawie takich okoliczności nie stwierdzono. Nie wynika też, by możliwe było uznaniowe umorzenie, o którym mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a.

20 Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia, organ II instancji wyjaśnił, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 20.05.2014 r. nie było obowiązku doręczenia upomnienia, gdyż – stosownie do § 13 pkt 1 (obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym wynikały z orzeczenia Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 31.10.2013 r., utrzymanego decyzją Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 19.02.2014 r. nr [..].

21 W odniesieniu do zarzutu niedoręczenia pełnomocnikowi odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego, organ

22 II instancji podkreślił, że odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami

23 o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skierowano do Zobowiązanej w dniu 26.03.2014 r. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.03.2014 r., sygn. akt. II FSK 863/12, organ stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak i dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, doręczenie tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji, musi nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika. Niezależnie od rozróżnienia pojęć "postępowania egzekucyjnego" i "egzekucji administracyjnej", obowiązek doręczenia odpisów tytułów wykonawczych do rąk zobowiązanego wynika nie tylko z brzmienia art. 26 § 5 u.p.e.a., lecz przede wszystkim z istoty egzekucji administracyjnej, której celem jest sięgnięcie do majątku zobowiązanego i wykonanie decyzji administracyjnej kreującej zobowiązanie pieniężne. O podjęciu czynności ściśle związanych z wykonaniem decyzji administracyjnej zobowiązany musi zostać poinformowany osobiście i tym samym uzasadnione jest przyjęcie poglądu, że dopiero skuteczne wszczęcie egzekucji umożliwia ustanowienie przez zobowiązanego pełnomocnika zgodnie z art. 33 § 2 i 3 K.p.a., natomiast na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji nie jest to w ogóle możliwe (por. wyroki NSA z 23.12.2008 r. IIFSK 945/08, z 1.02.2011 r., IIFSK 1410/09).

24 Zdaniem organu II instancji, odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami prawidłowo doręczono Zobowiązanej w dniu 10.04.2014 r. (po dwukrotnym awizowaniu przesyłki przez Pocztę Polską w dniach 27.03.2014 r. i 04.04.2014 r.), w trybie przepisu art. 44 K.p.a.

25 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. R. G. – reprezentowana przez adwokata – zaskarżonemu postanowieniu organu II instancji zarzuciła obrazę przepisów art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 44 § 1-4 K.p.a. przez uznanie, że postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej zostało prawidłowo wszczęte wskutek prawnie skutecznego doręczenia zastępczego, podczas gdy odpis tytułu wykonawczego doręczono na nieprawidłowy adres, co skutkowało pozbawieniem możliwości udziału Skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym.

26 Podnosząc taki zarzut Skarżąca wniosła o:

27 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

28 2) zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

29 W uzasadnieniu skargi wskazano, że odpis tytułu wykonawczego przesłano na adres: R. G. ul .[...] . [...] D.. W momencie prowadzenia postępowania Skarżąca już tam jednak nie mieszkała - korespondencja zatem nie została podjęta. Wobec dwukrotnego awizowania przesyłki przyjęto domniemanie doręczenia zastępczego. O wszczętej egzekucji administracyjnej Skarżąca nie miała wiedzy, a po powzięciu przez nią informacji o zajęciach składników majątku, pełnomocnik Skarżącej wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ze względu na niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego.

30 Zdaniem Skarżącej, postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie odbywa się więc z naruszeniem przepisów prawa i powinno zostać umorzone.

31 Wszczęcie egzekucji, następuje w momencie określonym w art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., natomiast w zakresie doręczeń ustawa ta w art. 18 odsyła do przepisów K.p.a. W niniejszej sprawie, wobec nieodebrania przesyłki przez stronę i późniejszej dwukrotnej awizacji, zastosowano domniemanie doręczenia zastępczego. Zgodnie jednak z postanowieniem NSA z dnia 04.04.2012 r., II OSK 695/12, "aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia". Warunkiem koniecznym jest, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43 (por. postanowienie SN z dnia 22.03.1995 r., II CRN 4/95, w odniesieniu do przepisu art. 139 k.p.c.). Domniemanie doręczenia nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego (postanowienie SN z dnia 06.04.2000 r., III RN 141/99; postanowienie NSA z dnia 29 lutego 2012 r., I OSK 270/12 - "Przepis art. 44 § 4 k.p.a. może być stosowany tylko w przypadku skierowania korespondencji na prawidłowy adres strony").

32 Skarżąca wskazała, że przesyłka z odpisem tytułu wykonawczego została wysłana na nieprawidłowy adres, bowiem pod wskazywanym przez organ egzekucyjny adresem ul. [...][..] D., Skarżąca już nie mieszka - wymeldowała się z niego w dniu 16.07.2013 r. (na dowód czego załączyła zaświadczenie o wymeldowaniu).

33 Zdaniem Skarżącej, nie można więc uznać, że doręczenie zastępcze było prawnie skuteczne - w praktyce bowiem w ogóle do niego nie doszło. Stwierdzenie zaś braku doręczenia, skutkuje przyjęciem, że strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych. Niedoręczenie Skarżącej korespondencji nie było przez nią zawinione, a konsekwencją tego było pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu egzekucyjnym, czy też chociażby dobrowolnego spełnienia świadczenia, co pozwoliłoby uniknąć generowania dodatkowych kosztów.

34 Brak doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, czego następstwem jest z kolei brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą być podejmowanie wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego.

35 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

36 Organ poinformował przy tym, że równocześnie ze skargą w dniu 19.12.2014 r. odrębnym pismem pełnomocnik Skarżącej złożyła do Dyrektora Izby Celnej w S. wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Strona we wniosku powołała się na okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., podnosząc, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Po otrzymaniu tego wniosku od organu celnego Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia 17.12.2014 r. wznowił to postępowanie na żądanie strony.

37 Z tego też powodu, w związku z toczącym się postępowaniem w zakresie wznowienia postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania wznowieniowego.

38 Postanowieniem z dnia 26.01.2015 r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania.

39 Na rozprawie w dniu 22.04.1015 r. Sąd postanowił przeprowadzić uzupełniający dowód ze wskazanych dokumentów znajdujących się w aktach I SA/Sz 1494/14, których odpisy dołączono do akt rozpoznawanej sprawy.

40 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje:

41 Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:

42 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

43 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

44 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

45 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

46 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

47 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

48 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny

49 są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo

50 iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

51 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

52 9) na żądanie wierzyciela;

53 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

54 § 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

55 § 2a. W zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadkach określonych w § 1 pkt 4, 6, 7, 9 i 10 oraz w § 2.

56 § 3. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

57 § 4. Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.

58 § 5. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.

59 Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie żądając umorzenia postepowania egzekucyjnego Skarżąca nie wskazała żadnej z ww. przesłanek umorzenia takiego postępowania. Organ egzekucyjny dodatkowo zwracał się do Skarżącej o wskazanie takiej przesłanki, lecz nie odpowiedziała ona na to pismo.

60 Na podniesiony w zażaleniu zarzut niedoręczenia upomnienia organ II instancji zasadnie wyjaśnił, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 20.05.2014 r. nie było obowiązku doręczenia upomnienia, gdyż w § 13 pkt 1 (obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2001.137.1541 ze zm.) wskazano, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym wynikają z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 31.10.2013 r., utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 19.02.2014 r. nr [..] , zatem wierzyciel nie był zobowiązany do wystawienia upomnienia przypominającego o obowiązku wpłacenia wymaganych należności.

61 W skardze podniesiono natomiast zarzut naruszenia art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 44 § 1-4 K.p.a., wskazując, że odpis tytułu wykonawczego doręczono na nieprawidłowy adres, a zatem postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej nie zostało prawidłowo wszczęte - co skutkowało pozbawieniem możliwości udziału Skarżącej w tym postępowaniu. Odpis tytułu wykonawczego przesłano bowiem na adres: ul.[...] . [..] D., tymczasem w tym czasie Skarżąca już tam nie mieszkała, wobec czego korespondencja nie została podjęta.

62 Zauważyć należy, że taki argument Skarżąca podniosła dopiero w skardze i dopiero na tym etapie przedłożyła dowód o wymeldowaniu się ze wskazanego adresu w dniu 16.07.2013 r. Z tych oczywistych powodów organy obu instancji nie mogły się odnieść do tego zarzutu w prowadzonym postępowaniu, a na wniosek Skarżącej, wskazujący na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ II instancji postanowieniem z dnia 17.12.2014 r. wznowił przedmiotowe postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem.

63 Odnosząc się więc do powyższego zarzutu skargi wskazać należy, że stosownie do art. 18 u.p.e.a.: "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.".

64 W przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uregulowano kwestii dotyczących doręczania pism przez organ egzekucyjny, zatem – w myśl art. 18 u.p.e.a. - odpowiednie zastosowanie mają przepisy Działu I Rozdziału 8 K.p.a., w szczególności art. 39-49. Zgodnie zatem z art. 44 K.p.a.:

65 "§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

66 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego,

67 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

68 § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

69 § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

70 § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.".

71 Doręczenie w trybie art. 44 K.p.a. stanowi tzw. fikcję prawną, polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, że strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Unormowanie to stanowi więc wyjątek od zasady, że strona postępowania powinna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania się z kierowanymi do niej przez organ pismami. Podkreśla się też, że aby doręczenie zastępcze było skuteczne muszą łącznie zostać spełnione wymienione w tym przepisie przesłanki, a wszelkie okoliczności związane z doręczeniem powinny bezspornie wynikać z pocztowego potwierdzenia odbioru (awiza), które odgrywa istotną rolę przy stwierdzeniu skuteczności doręczenia. W dokumencie tym powinna być w szczególności zawarta jednoznaczna informacja, w którym miejscu doręczyciel pozostawił zawiadomienie - tzw. awizo.

72 Odnosząc taki stan prawny do stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy,

73 że odpisy zawiadomień z dnia 24.03.2014 r. o zajęciu rachunków bankowych wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 17.03.2014 r. nadano u operatora pocztowego dnia 26.03.2014 r. do Zobowiązanej listem poleconym na adres zamieszczony w tytule wykonawczym. Z potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej do Zobowiązanej wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi, pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w D. w dniu 27.03.2014 r. wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, zawiadomienie to umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 04.04.2014 r. Zobowiązana nie odebrała przesyłki w wyznaczonym terminie, w związku z tym - zgodnie z art. 44 K.p.a. – w takiej sytuacji doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego terminu.

74 Zasadnie więc w zaskarżonym postanowieniu uznano, że doręczenie zastępcze odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych w trybie art. 44 K.p.a. było skuteczne.

75 Na marginesie zauważyć przy tym należy, że pełnomocnik Zobowiązanej w piśmie z 27.06.2014 r. wskazał adres Zobowiązanej w D. przy ul. [....], w związku z czym organ I instancji pismem z 19.08.2014 r. wezwał pełnomocnika do wskazania adresu zamieszkania zobowiązanej. Na to wezwanie nie udzielono jednak odpowiedzi.

76 Odnosząc się do zawartego w skardze stwierdzenia, że Skarżąca pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym (ul.[..] ) "już nie mieszka, wymeldowała się z niego w dniu 17.07.2013 r.", stwierdzić należy, że w przedłożonym zaświadczeniu o wymeldowaniu nie wskazano "obecnego pobytu stałego" i wpisano: "brak aktualnego adresu stałego". Takiego adresu Skarżącej nie podano również w skardze, wskazując jedynie adres dla doręczeń (adres kancelarii pełnomocnika).

77 Niezależnie zatem od tego, że dopiero w skardze ujawniono fakt wymeldowania Skarżącej z ul. [..] w D., stwierdzić należy, że fakt wymeldowania nie przesądza o niezamieszkiwaniu Skarżącej pod tym adresem, dla doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym istotne jest bowiem miejsce zamieszkania (pobytu), a nie miejsce zameldowania adresata.

78 Zgodnie bowiem z art. 42 K.p.a.: "§ 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

79 § 2. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

80 § 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.".

81 Z przeprowadzonego przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów zawartych w aktach sprawy sądowej o sygn. I SA/Sz 505/14 ze skargi R. G. na ostateczną decyzję w przedmiocie podatku akcyzowego wynika, że pisma sądowe wysyłane do Skarżącej w dniach 22.12.2014 r. i 28.01.2015 r. na adres:

82 ul. [...] w D. były przez nią odebrane w dniach: 12.01.2015 r.

83 (po uprzednim awizowaniu, gdyż adresata "nie zastano") oraz 02.02.2015 r. Niewątpliwie więc doręczyciel potwierdził, że Skarżącą można "zastać" pod tym adresem, skoro w dniu 02.02.2015 r. doręczył przesyłkę bezpośrednio Skarżącej.

84 Skoro zatem wierzyciel (Dyrektor Izby Celnej – orzekający w sprawie podatku akcyzowego) dysponował ww. adresem Skarżącej (ul. [...] w D.)a organy egzekucyjne nie miały podstaw do poszukiwania innego miejsca zamieszkiwania (pobytu) Skarżącej (doręczyciel nie wskazywał np., że adresat się wyprowadził), przy uwzględnieniu także ww. faktu odbierania w styczniu i lutym 2015 r. przez Skarżącą przesyłek sądowych wysyłanych na ten adres, uznać należy,

85 że doręczenie Skarżącej odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych dokonane zostało skutecznie w dniu 10.04.2014 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia (art. 44 K.p.a.).

86 Dodatkowo należy zauważyć, że również w pismach banków adresowanych do organu I instancji wskazywano ww. adres Skarżącej (ul. [...] w D.), co również upewniało organ egzekucyjny o prawidłowości tego adresu, jako miejsca zamieszkania Skarżącej.

87 Sąd nie podzielił więc zarzutu skargi naruszenia przez organ II instancji art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 44 § 1-4 K.p.a. przez uznanie, że postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej zostało prawidłowo wszczęte. Wskazać bowiem należy, że art. 26 § 5 u.p.e.a. posiada brzmienie: "Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub

88 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.".

89 W ocenie Sądu spełnione zostały te warunki wszczęcia egzekucji, przy czym już w dniu 31.03.2014 r. zostały doręczone zawiadomienia o zajęciu dłużnikom zajętej wierzytelności - bankom: E. B. S.A. we W. oraz m. S.A. w Ł.

90 Brak też było podstaw prawnych do uznania, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.

91 Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 4 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r., IV SA/Wa 2141/17
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2017 r., III SA/Po 543/17
  3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2017 r., II SA/Kr 112/17
  4. Wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 8 grudnia 2016 r., V Ua 27/16