Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2017 r., II SAB/Sz 155/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2017 r., II SAB/Sz 155/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Wójta Gminy Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy Ś. do rozpatrzenia wniosku skarżącego W. K. z dnia [...] r. w zakresie dotyczącym przekazania "kserokopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, dotyczących rozdysponowania w/w środków (...)", II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. wymierza organowi grzywnę w wysokości [...] złotych, IV. zasądza od Gminy Ś. na rzecz skarżącego W. K. kwotę [....] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia [...] r. W. K. zwrócił się do Wójta Gminy z prośbą o udzielenie szczegółowej informacji dotyczącej wydatków za [...] rok na klub sportowy "[...]". Dodatkowo wniósł o przekazanie kserokopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, dotyczących rozdysponowania ww. środków.

3 Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy poinformował W. K. o wydatkach klubu sportowego w latach [...], podając

4 w poszczególnych latach łączne wydatki na działalność sportową z rozbiciem na wynagrodzenia bezosobowe sędziów, zakup materiałów i usług, opłaty za energię podczas imprez, różne opłaty, świadczenia na rzecz osób fizycznych.

5 Ponadto Wójt stwierdził, że dokumenty potwierdzające zrealizowane wydatki oraz protokoły kasacji wyposażenia mogą być udostępnione do wglądu na miejscu

6 w dziale księgowości Urzędu Gminy, ze względu na ich obszerność.

7 Jednocześnie nadmienił, że jeżeli W. K. podtrzymuje swoje stanowisko w zakresie pozyskania kserokopii ww. dokumentów winien wykazać ważny interes społeczny, który wymaga tego rodzaju formy załatwienia sprawy.

8 W dniu [...] r. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

9 W skardze wniósł o:

10 1. zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie

11 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku;

12 2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

13 3. wymierzenie organowi grzywny w kwocie [...]zł;

14 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

15 Odpowiadając na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi

16 w całości. Stwierdził, że pismem z dnia [...] r. udzielił odpowiedzi w zakresie żądanej informacji. Jednocześnie wskazał skarżącemu na możliwość wglądu do akt księgowych z uwagi na obszerność dokumentów, a nadto pouczył skarżącego o potrzebie wskazania ważnego interesu społecznego żądania kserokopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem. Skarżący takiego interesu nie wskazał. W ocenie organu, wniosek skarżącego, w zakresie przekazania dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości nie odpowiada przesłankom, o których mowa w art. 75 ww. ustawy. Powyższy przepis wyklucza możliwość kopiowania zbiorów danych i jedynie fakultatywnie umożliwia osobie trzeciej wgląd w dokumenty, bez prawa kopiowania. Zdaniem organu, żądane dane podlegały udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o rachunkowości, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

18 Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

19 Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

20 Skarga okazała się zasadna.

21 Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78,

22 poz. 483, ze zm.) stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji

23 o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje (w szczególności) dostęp do dokumentów (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa - art. 61 ust. 3 Konstytucji. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy - art. 61 ust. 4 Konstytucji.

24 Ustawą, o której mowa w art. 61 ust. 4 Konstytucji RP jest ustawa z dnia

25 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwana dalej "ustawą o dostępie". Pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jest nią zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji. Informacja publiczna odnosi się jednakże do faktów, co wynika jednoznacznie z art. 6 ustawy, gdyż wnioskiem w rozumieniu tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi.

26 Oczywistym jest, że art. 75 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r., poz.1047) określa możliwość udostępnienia osobie trzeciej zbiorów dokumentów księgowych lub ich części do wglądu na terenie jednostki za zgodą kierownika jednostki lub osoby przez niego upoważnionej( pkt 1), a poza siedzibą zarządu jednostki za pisemną zgodą kierownika jednostki pod warunkiem pozostawienia w jednostce potwierdzonego spisu przejętych dokumentów (pkt 2). Przepis ten zmierza do ochrony dokumentacji rachunkowości i reglamentuje zasady "technicznego" wglądu do tej dokumentacji, natomiast żaden z przepisów ustawy o rachunkowości nie zawiera ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (patrz: wyrok NSA sygn. akt I OSK 900/15 z dnia 4.11.2016 r.).

27 Jeżeli natomiast intencją wnioskodawcy nie jest wgląd do tych dokumentów, lecz zapoznanie się z ich treścią, poprzez uzyskanie kserokopii tych dokumentów, to wniosek winien podlegać załatwieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (patrz: wyrok NSA sygn. akt I OSK 2588/15 z dnia 30.06.2017 r.). Skoro więc wnioskodawca w niniejszej sprawie wystąpił o przekazanie mu kserokopii dokumentów, jego wniosek należało rozpoznać w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

28 Ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzyjnie określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), winien alternatywnie:

29 - udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy),

30 - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy),

31 - umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy).

32 Pisemne poinformowanie może dotyczyć jedynie przypadków, gdy organ nie posiada żądanej informacji lub żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

33 Uwzględnienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje

34 w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy).

35 Skoro organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych, a wniosek dotyczy właśnie takich informacji, to jeśli organ dysponuje żądanymi dokumentami, to powinien je - zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie - bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku

36 (z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 ustawy) udostępnić, ewentualnie

37 w tym terminie wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie, decyzję

38 o odmowie ich udostępnienia.

39 W tym miejscu należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy.

40 Z odpowiedzi organu na wniosek skarżącego wynika, że w zakresie zdania pierwszego wniosku, tj. podania wydatków klubu sportowego [...]

41 w latach [...], organ udostępnił informację. Faktu tego nie kwestionuje skarżący.

42 Natomiast w zakresie zdania drugiego wniosku, tj. o przekazanie kserokopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, dotyczących rozdysponowania ww. środków, do dnia wniesienia skargi, ani wydania wyroku, organ nie rozpoznał wniosku zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

43 Zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:

44 § 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

45 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

46 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

47 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

48 § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

49 § 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec

50 o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

51 § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

52 W tym stanie rzeczy należało uznać, iż organ pozostaje w bezczynności

53 w zakresie udostępnienia kserokopii dokumentów księgowych, skoro załatwienie sprawy nie nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

54 Ponadto sąd stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Od dnia złożenia wniosku do dnia wydania wyroku przez sąd upłynęło 21 miesięcy i żadne szczególne okoliczności, które wskazywałyby na brak rażącego naruszenia prawa, w sprawie nie wystąpiły.

55 Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł, uznając taką wysokość grzywny za wystarczająco dolegliwą oraz, w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.