Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 listopada 2016 r., II SAB/Sz 115/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 listopada 2016 r., II SAB/Sz 115/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. O. na bezczynność Burmistrza Miasta W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że Burmistrz Miasta W. dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. wymierza Burmistrzowi Miasta W. grzywnę w wysokości [...] złotych, V. zasądza od Burmistrza Miasta W. na rzecz skarżącej A. O. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 23 sierpnia 2016 r. A. O. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] r. zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W skardze wniosła o:

3 - zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,

4 - stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,

5 - wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł,

6 - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

7 W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu [...] r. zwróciła się do z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie diagnozy wykonanej przez B. w Centrum Kultury oraz Muzeum. Ustosunkowując się do przedmiotowego wniosku, organ pismem z dnia [...]r. powiadomił stronę, że udzielenie odpowiedzi wymaga podjęcia dodatkowych czynności mających na celu ustalenie, czy nie zachodzą przeszkody i ograniczenia prawa do informacji publicznej, jednocześnie zakreślając nowy termin do udostępnienia informacji, tj. [...] r., którego to nie dotrzymał. Strona podniosła, że w przyczynach opóźnienia podanych przez organ nie sposób doszukać się logicznego wyjaśnienia dla wskazania prawie dwumiesięcznego terminu do rozpatrzenia wniosku. Przyczyny te sprowadzają się w istocie do rozstrzygnięcia prostego problemu natury prawnej, który przy skorzystaniu z profesjonalnej obsługi prawnej nie może nastręczać większych trudności. Wyznaczenie kolejnego terminu służyło zatem jedynie nieuzasadnionemu wydłużeniu czasu rozpoznawania wniosku.

8 W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wskazał, że zgodnie z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał skargę

9 i przekazał informację publiczną wnioskodawczyni. Nadto wyjaśnił, że opóźnienie

10 w udostępnieniu informacji nie wynikało ze złej woli organu. Gmina związana była umową ze spółką, która nie wyraziła zgody na udostępnienie raportu. Daleko idące wątpliwości co do możliwości udostępnienia materiału i konieczność przemyślenia argumentów podawanych z jednej strony przez prezesa B., a z drugiej przez radcę prawnego gminy spowodowały, że sprawa nie została załatwiona w terminie nakazanym ustawą. W związku z powyższym zwrócono się o odstąpienie od wymierzania organowi grzywny.

11 W dniu 19 września 2016 r. wpłynęło do Sądu pismo stanowiące uzupełnienie skargi, w którym skarżąca podniosła, że jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien zostać uwzględniony nie później niż w terminie 14 dni od dnia jego złożenia. Tymczasem pomiędzy dniem złożenia wniosku a otrzymaniem żądanej informacji upłynęło dni, a jedynym powodem dla którego organ zdecydował się do udzielenie informacji, było złożenie skargi do Sądu. W ocenie strony, bezczynność organu w okolicznościach niniejszej sprawy była bezsporna, wyraźna i oczywista, a zatem może być uznana za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Również wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony, gdyż będzie dyscyplinował organ i przeciwdziałam podobnym praktykom w przyszłości.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

13 Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako P.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

14 W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się,

15 że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s.103, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 194/13, dostępny w Internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

16 Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza,

17 że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania

18 (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa

19 (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).

20 W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła Burmistrzowi Miasta bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego w dniu [...] r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci diagnozy przeprowadzonej w Centrum Kultury oraz Muzeum.

21 Procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U.

22 z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.

23 Na gruncie tej ustawy z bezczynnością w sprawie o udostępnienia informacji publicznej możemy mówić o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, tj. nie podejmuje w terminie czynności nakazanej prawem. Do tych czynności należy zaliczyć: udzielenie informacji publicznej co przybiera formę czynności materialno-technicznej, wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie w sprawie ale także pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.

24 Poza sporem jest, że informacja wnioskowana przez skarżącą stanowiła informację publiczną, rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś Prezydent Miasta jako organ administracji publicznej, zobowiązany był do jej udzielenia (4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p).

25 W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Stosownie do art. 13 ust. 2

26 ww. ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

27 Jak wynika z akt sprawy, Prezydent w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, skorzystał z możliwości określonej w art. 13 ust. 2 ww. ustawy, gdyż pismem z dnia 23 marca 2016 r. poinformował stronę, iż informacja publiczna zostanie udostępniona do dnia 6 maja 2016 r. Jednakże stosownej informacji udzielono dopiero przy piśmie z dnia 7 września 2016 r.

28 W tej sytuacji stwierdzić należy, że organ w dniu wniesienia skargi (tj. [...] r.) pozostawał wprawdzie w bezczynności, ale ustała ona przed dniem orzekania. Oznacza to, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co stanowi podstawę do jego umorzenia w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie rozpoznawania sprawy już zrealizowana i to nawet jeśli organ przekroczył termin przewidziany do jej dokonania. Sąd tym samym w pełni podziela stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.

29 Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi, w tym rozważenia, czy bezczynność, której dopuścił się organ miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa.

30 Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana

31 z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności jak i jej powodów. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie Burmistrz udzielił wnioskowanej informacji publicznej z naruszeniem terminów, o których mowa w art. 13 u.d.i.p. Przy czym przekroczenie to miało charakter znaczny, albowiem załatwienie sprawy nastąpiło po upływie niemal 9 miesięcy od dnia złożenia wniosku, zaś 4 miesięcy od dnia wyznaczenia przez organ nowego terminu na udzielenia odpowiedzi. Podnoszona przez organ okoliczność, iż sprawa wymagała analizy pod kątem zaistnienia ewentualnych ograniczeń do informacji publicznej w żaden sposób nie uzasadnia przekroczenia terminu załatwienia wniosku. Co więcej analiza akt wskazuje, że radca prawny Urzędu Miasta w opinii prawnej sporządzonej w [...] r. stwierdził, że nie zachodzą przeszkody w udostępnieniu żądanej informacji. Z kolei w dniu [...] r. Naczelnik Wydziału Organizacyjnego zwracał uwagę na konieczności udzielenia stosownej odpowiedzi na wniosek. Powyższe dowodzi, że zachowanie organu miało cechy lekceważącego i rażącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

32 Te same względy przemawiają również za zasadnością wniosku skarżącej

33 o wymierzenie organowi grzywny. Ustawodawca w tej mierze przyznaje sądowi swobodę w zakresie stwierdzenia podstaw do wymierzenia grzywny jak i określenia jej wysokości. Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Sąd w składzie orzekającym korzystając z tej swobody uznał, że grzywna w wysokości[...] zł będzie spełniała swoją rolę dyscyplinującą i prewencyjną.

34 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe (pkt I wyroku) na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W pkt

35 II i III sentencji wyroku orzeczono zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 i 1a P.p.s.a, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

36 O wymierzeniu organowi grzywny rozstrzygnięto w oparciu o art. 149 § 2 ww. ustawy (pkt III), zaś w przedmiocie kosztów postępowania (pkt IV) postanowiono stosownie do art. 200 P.p.s.a. mając na uwadze, że koszty te sprowadzały się wyłącznie do uiszczonego przez skarżącą wpisu w kwocie [...] zł.