Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2013 r., II SA/Sz 684/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2013 r., II SA/Sz 684/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2013r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę

Uzasadnienie

2 Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...], nr [...], zaliczył W.R. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia [...].

3 Pismem z dnia [...], nadanym w dniu [...], W.R. odwołała się od powyższego orzeczenia.

4 Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

5 W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji podniósł, że skoro orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, zostało odebrane osobiście przez W.R. w dniu 18 marca 2013 r., zatem wniesienie odwołania w dniu 6 kwietnia 2013 r., nastąpiło z uchybieniem ustawowego czternastodniowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności, który upłynął w dniu 2 kwietnia 2013 r.

6 W.R. złożyła w dniu [...] wniosek do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].

7 We wniosku podniosła, że w dniu 18 marca 2013 r. nie mogła odebrać przesyłki kurierskiej i złożyć swojego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, albowiem od 18 marca 2013 r. do dnia 22 marca 2013 r. włącznie była nieobecna w [...]. W tych dniach przebywała w [...] w związku z odbywającym się egzaminem radcowskim, na dowód czego załączyła bilety z podróży, dowód wpłaty za pobyt w pokojach gościnnych oraz potwierdzenia komisji egzaminacyjnej o odbiorze zadania, pracy oraz nośnika. Ponadto zaznaczyła, że nikt nie mógł za nią odebrać przesyłki, gdyż mieszka sama. Korespondencję zawierającą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, pozbawioną zwrotnego potwierdzenia odbioru, wyciągnęła ze skrzynki po powrocie do [...] w dniu 23 marca 2013 r. Tak więc, czas na złożenie odwołania upływał w dniu 6 kwietnia 2013 r. Dalej strona wyjaśniła, że z jej ustaleń wynika, iż zwrotne potwierdzenie odbioru zostało sfałszowane poprzez podrobienie jej podpisu przez kuriera zatrudnionego w firmie kurierskiej. W związku z tym w dniu 19 kwietnia 2013 r. złożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej o popełnieniu przestępstwa przez kuriera.

8 Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.)

9 i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328, ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] nr [...].

10 W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu nie spełnia łącznie przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, gdyż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W aktach znajduje się potwierdzenie odbioru orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania

11 o Niepełnosprawności z dnia [...], podpisane

12 "[...]" z adnotacją doręczyciela o dostarczeniu listu adresatowi. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne nie ma zaś podstaw do przywrócenia terminu tylko z tego względu, że zachodzi wątpliwość co do wiarygodności (prawdziwości) dowodu stanowiącego podstawę odbioru wydanej decyzji. Sam fakt wszczęcia równoległego postępowania karnego przed organami ścigania, zainicjowanego na skutek zawiadomienia o ewentualnym popełnieniu przestępstwa nie może stanowić samoistnej podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na podstawie dowodu, którego autentyczność została zakwestionowana przez stronę, gdyż postępowanie administracyjne jest postępowaniem odrębnym od procedury karnej.

13 W.R. zaskarżyła powyższe postanowienie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie

14 i orzeczenie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia art. 7, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 , 58 § 1 i 2, 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy.

15 Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko w sprawie ponowiła argumentacje zawartą we wniosku o przywróceniu terminu w zakresie zachowania wymaganego czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania oraz sfałszowania jej podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Podniosła, że we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobniła okoliczność niezawinionego uchybienia terminu, skoro załączone przez nią dowody jednoznacznie wskazywały, że w dniach od [...] do dnia [...] przebywała poza miejscem zamieszkania, tj. w [...] na egzaminie radcowskim, co przesądza o tym, że nie mogła odebrać osobiście w dniu

16 [...] adresowanej do niej przesyłki kurierskiej. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności faktycznie otrzymała w dniu 23 marca 2013 r., gdyż tego dnia po powrocie z [...] wyjęła je ze skrzynki. W związku z tym doręczeniem czternastodniowy termin do złożenia odwołania rozpoczął bieg w dniu 24 marca 2013 r., a zatem wnosząc odwołanie w dniu 5 kwietnia 2013 r. zachowała ustawowy termin, który upływał w dniu 6 kwietnia 2013 r. Następnie strona, po opisaniu działań, które podjęła w celu ustalenia okoliczności domniemanego doręczenia przesyłki w dniu 18 marca 2013 r., podniosła, że doszło do sfałszowania potwierdzenia odbioru listu polegającego na podrobieniu jej podpisu. Nadmieniła, że o popełnieniu przestępstwa sfałszowania jej podpisu poinformowała organ zarówno telefonicznie, ale także we wniosku o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zobowiązany był skierować stosowne zawiadomienie do organów ścigania oraz na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesić postępowanie, a czego nie uczynił. Skarżąca podkreśliła, że w związku z popełnieniem przestępstwa przez kuriera, odwołanie zostało złożone bezskuteczne, co pozbawiło ją możliwości dochodzenia podstawowych praw.

17 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko reprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

19 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

20 Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według określonego ww. przepisach kryterium zgodności z prawem, Sąd uznał wniesioną skargę za niezasługującą na uwzględnienie.

21 Przed przystąpieniem do rozważań merytorycznych sprawy wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 134 ust. 1 i art. 135 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz wskazaną podstawą prawną i stosuje, w celu usunięcia naruszeń prawa, środki prawne przewidziane ustawą. Kontrola sądowa ogranicza się jedynie do oceny legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, zaś jej rezultatem jest - w zależności od stwierdzonego naruszenia prawa - uchylenie lub stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia, a w przypadku - braku naruszeń - oddalenie skargi (art. 145 § 1 i art. 151 powołanej ustawy). Natomiast sąd administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania właściwych organów administracji publicznej w merytorycznym orzekaniu, a zatem w zakresie jego kompetencji nie leży orzekanie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, a o co wnosiła autorka skargi.

22 Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] odmawiające W.R. przywrócenia terminu do wniesienia odwoływania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Mając na uwadze argumentację, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, wniosku skarżącej o przywrócenie terminu, rozstrzygnięcie to uznać należy za prawidłowe, aczkolwiek nie z przyczyny wskazanej przez organ.

23 Możliwość przywrócenia uchybionemu terminu ustawodawca przewidział

24 w art. 58 i 59 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - zwanej dalej "K.p.a."). Stosownie do art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (art. 59 § 2).

25 W kontekście powołanych wyżej przepisów, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy jaki jest cel i charakter instytucji przywrócenia terminu.

26 Istota instytucji przywrócenia terminu, uregulowanej w art. 58-59 K.p.a., polega na stworzeniu możliwości skutecznego dokonania czynności w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia (por. C. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan "Postępowania administracyjne ogólne", Warszawa 2003 r., s. 470, Z. Kmiecik "Brak winy w uchybieniu terminowi jako przesłanka przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, Studia Iuridica Lublinensia 2008/11/51-68). Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych na skutek uchybienia terminu procesowego (wyr. NSA z 24 listopada 1994 r. SA/Ka 1230/94, wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualne przywrócenie terminu powoduje, że strona odzyskuje uprawnienie do dokonania czynności w postępowaniu nawet jeśli wcześniej organ podjął postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do dokonania określonej czynności.

27 Z cytowanego art. 58 § 1 K.p.a. wynika, że koniecznym warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest: uchybienie terminu do dokonania tej czynności procesowej i uprawdopodobnienie,

28 że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Wniosek o przywrócenie terminu powinien więc opierać się niewątpliwie na twierdzeniu, że termin został uchybiony i przyczynach usprawiedliwiających to uchybienie. Tak więc sam fakt podjęcia przez organ rozstrzygnięcia o uchybieniu terminu nie przesądza o skuteczności wniosku o jego przywrócenie, bowiem wymagane jest, aby jeszcze strona wyrażała przekonanie, że uchybiła temu terminowi.

29 Tymczasem skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jak i w skardze neguje okoliczność uchybienia terminu wskazując wprost, że zachowała wymagany czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wszelkie wywody strony zawarte w tych pismach procesowych zmierzają w istocie do wykazania, że termin ten został przez nią dotrzymany. Zarówno powołanie się na nieskuteczność doręczenia orzeczenia

30 o stopniu niepełnosprawności w dacie widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w związku z podrobieniem podpisu przez kuriera jak i wskazanie daty, kiedy faktycznie odebrała przesyłkę, stanowi argumentację na poparcie tezy, że odwołanie złożyła w ustawowym terminie. Podnoszone przez nią okoliczności nie zmierzają zatem – tak jak przyjął organ - do wykazania braku winy w uchybieniu terminu, lecz wykazania, że uchybienie takie nie miało miejsca. Nie ulega żadnych wątpliwości, a czego nie dostrzega organ jak i skarżąca, że uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się do kwestii niedotrzymania terminu, a nie polegać na podważaniu wiarygodności dowodu doręczenia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a tym samym być skierowane przeciwko wynikającej z tego dowodu okoliczności faktycznej stanowiącej podstawę stwierdzenia uchybienia terminu.

31 Zauważyć należy, że dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi tam zamieszczonymi. Korzysta zatem z domniemania prawdziwości, które stosownie do § 3 ww. przepisu może zostać obalone przez stronę w ramach przysługujących jej środków prawnych. W realiach niniejszej sprawy tym środkiem nie może być wniosek o przywrócenie terminu. Skoro skarżąca podważa fakt uchybienia terminu, zatem kwestionowanie autentyczności dowodu doręczenia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności powinno odbywać się za pomocą środków służących zweryfikowaniu stanowiska organu zajętego w postanowieniu z dnia [...], w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanego orzeczenia, np. w zależności od sytuacji procesowej strony poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego na to postanowienie, albo poprzez złożenie wniosku do właściwego organu o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem.

32 Podkreślić należy, co już wyżej zasygnalizowano, że wniosek powinien opierać się na twierdzeniu przeciwnym do prezentowanego przez skarżącą, a więc na twierdzeniu, że termin, o który przywrócenie wnosi nie został zachowany i to bez winy strony. A zatem kwestia zachowania terminu nie powinna budzić wątpliwości nie tylko w ocenie organu, ale także i skarżącej jako wnoszącej wniosek o przywrócenie terminu. Nie można bowiem skutecznie domagać się przywrócenia terminu, któremu skarżąca zgodnie z prezentowanym przez siebie stanowiskiem nie uchybiła.

33 W konsekwencji z uwagi na charakter instytucji przywrócenia terminu, organ

34 w ramach postępowania, będącego przedmiotem kontroli Sądu, nie mógł badać, czy strona w dniu podanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru orzeczenia o stopniu niepełnosprawności mogła odebrać przesyłkę jak i okoliczności ewentualnego sfałszowania podpisu przez kuriera na dowodzie doręczenia. Fakt, że skarżąca złożyła stosowne zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej o popełnieniu przestępstwa przez kuriera pozostaje w realiach niniejszej sprawy bez znaczenia dla oceny prawnej zaskarżonego postanowienia. Tym samym organ nie był zobligowany do zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się przed organami ściągania postępowanie i nie uchybił przepisom prawa w sposób wskazany w skardze.

35 W sytuacji gdy strona podnosi, że czynność będąca przedmiotem analizowanego wniosku dokonana została prawidłowo, niemożliwe jest uznanie, że zachodzą podstawy do badania przesłanek z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. (tj. 1) terminu złożenia wniosku, 2) uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, 3) dokonania czynności, której strona uchybiła). W kontekście poczynionej uwagi pozbawione podstaw prawnych jest stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że za odmową wnioskowanego przez skarżącą przywrócenia terminu przemawia okoliczność nieuprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu. Niewątpliwie oparcie rozstrzygnięcia o takie uzasadnienie nie jest prawidłowe i stanowi o naruszeniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże nie każde naruszenie prawa powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.

36 Z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. wynika, że Sąd uchyla postanowienie w całości lub

37 w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia, skoro – jak już wskazano wyżej - istnieje inna podstawa do odmowy przywrócenia terminu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że błędne uzasadnienie nie może mieć wpływu na ostateczne zgodne z prawem rozstrzygnięcie danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. akt V SA 162/01, wyrok dostępny w LEX nr 109330, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2118/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt

38 II SA/Gl 85/05, wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

39 W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.