Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012 r., II SA/Sz 506/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012 r., II SA/Sz 506/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D. P. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę

Uzasadnienie

2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...], nakazał inwestorom D. P. i J. L. sporządzenie

3 i przedłożenie w terminie do dnia [...] r. projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalno -usługowego zlokalizowanego przy ul. [...]

4 w [...] (Dz. nr 153, obręb 2143), uwzględniającego zmiany wynikające

5 z dotychczas wykonanych czynności lub robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

6 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w toku kontroli budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w [...] stwierdzono niezgodność wybudowanego obiektu z zatwierdzonym projektem budowlanym

7 w zakresie zagospodarowania terenu i kubatury budynku (wykonanie piwnicy). Organ uznał powyższe zmiany za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego stwierdzając, że okoliczności sprawy uzasadniają wydanie decyzji

8 w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy.

9 Na powyższą decyzję odwołanie złożyli D. P. i J. L.

10 W odwołaniu podnieśli, iż wszystkie decyzje uchylające rozstrzygnięcie o zmianie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r. dotyczące wykonania podpiwniczenia budynku zostały prawomocnie uchylone przez WSA wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r. w związku z czym istnienie podpiwniczenia jest zgodne

11 z prawem. Zważyli również, iż z uwagi na wymiary działki nie jest możliwe wykonanie projektu zamiennego sankcjonującego wykonane dojście i dojazd dla osób niepełnosprawnych. Natomiast doprowadzenie terenu do rzędnej projektowej uniemożliwiłoby komunikację kołową z budynkami w drugiej linii zabudowy, co byłoby sprzeczne z zapisami służebności przejazdu.

12 Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia

13 [...] r. Nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

14 (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

15 Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ II instancji uznał,

16 iż wykonanie bez zgody organu, nieujętego w zatwierdzonym projekcie budowlanym w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., podpiwniczenia budynku oraz podjazdu dla niepełnosprawnych, stanowi w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego istotne odstępstwo. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie nałożył obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu, wykonując w ten sposób dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Stosownie do tego unormowania w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego nakłada na inwestora, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

17 Odnosząc się do argumentów skarżących zawartych w odwołaniu organ podniósł, że wyrok WSA nie jest prawomocny i dotyczy jedynie podpiwniczenia budynku.

18 D. P. i J. L. zakwestionowali powyższą decyzję w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 6 k.p.a. wobec ignorowania stanu prawnego ukształtowanego na skutek wyroku WSA z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie II SA/SZ 1159/11. W skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

19 Skarżący podnieśli, iż przywołanie w uzasadnieniu decyzji jedynie pozwolenia na budowę nr [...] bez jego zmiany o nr [...] jest niczym nie uprawnionym ignorowaniem rzeczywistego stanu prawnego jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślili, że z uwagi na wyrok WSA funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] r. zmieniającą pozwolenie na budowę

20 w zakresie adaptacji pustki technicznej pod parterem. Wykonanie podpiwniczenia budynku nastąpiło zgodnie z decyzją zmieniającą pozwolenie na budowę,

21 co oznacza, że nie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem w zakresie kubatury budynku warunkującym wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem skarżących również niezasadne jest wykonanie projektu zamiennego co do zagospodarowania działki, gdyż musiałoby to dotyczyć istniejącego stanu rzeczy, który to jest niezgodny z prawem. Droga podjazdowa wynosi bowiem 2,5 m i jest za wąska w stosunku do stawianych w tym względzie wymogów prawa budowlanego, tj. minimalnej szerokości 3 m. Wobec powyższego pracownie architektoniczne odmawiają sporządzenia projektu zamiennego, gdyż byłby on niezgodny z obowiązującym prawem i nie wywoływałby skutku w postaci umożliwienia odbioru budynku przez inspektora nadzoru budowlanego.

22 Na potwierdzenie swojego stanowiska co do możliwości opracowania zgodnego

23 z prawem projektu zamiennego dotyczącego zagospodarowania terenu skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi odpisu pisma architekta P. W. z dnia [...] r. Zdaniem inwestorów rozwiązaniem problemu jest podniesienie nawierzchni drogi przejazdowej do poziomu dojścia

24 do budynku co wymagałoby wydania nakazu wykonania robót budowlanych zmierzających do doprowadzenia zagospodarowania terenu do stanu zgodnego

25 z projektem.

26 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

27 Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:

28 Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.

29 Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jednolity tekst w Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623, ze zm. zwanej dalej ustawą).

30 W ocenie Sądu stan faktyczny tej sprawy nie budzi wątpliwości i został przedstawiony w ostatecznej decyzji [...] r. wydanej na podstawie art. 57f ust. 6 ustawy mocą, której odmówiono D. P. i J. L. udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku oraz w postanowieniu z [...]r., którym na podstawie art. 59f ust. 1 – 5 ustawy wymierzono inwestorowi karę z tytułu nieprawidłowości – istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

31 Jak ustalono w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno – usługowego w [...] przy ul. [...] z dnia [...] r. kontrola obowiązkowa przedmiotowego budynku doprowadziła do ustalenia, że został

32 on zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r.

33 Istotne odstępstwa polegały na zmianie zagospodarowania terenu, która nie została naniesiona przez geodetę na inwentaryzację geodezyjno-powykonawczą oraz na zmianie kubatury budynku w związku z wykonaniem piwnic.

34 Postępowanie w trybie przewidzianym w art. 51 ustawy nie prowadzi

35 do usunięcia istotnych odstępstw i doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, lecz jak wynika

36 z ust. 1 pkt 3 tego przepisu ustawy do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, czyli przepisami prawa budowlanego.

37 Zobowiązanie do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego ma na celu wykazanie rozbieżności pomiędzy obiektem zaprojektowanym a obiektem zrealizowanym. Wskazać ma też sposoby doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi.

38 Projekt zamienny składa się z części opisowej i graficznej, a na rysunkach projektu muszą być uwidocznione wszystkie parametry budynku, wymiary

39 i urządzenia budowlane.

40 Dopiero zapoznanie się organu z projektem zamiennym i jego analiza powinna prowadzić do ustalenia, czy i jakie należy przeprowadzić przeróbki techniczne lub częściową rozbiórkę, by doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem.

41 Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie

42 w dniu 29 listopada 2012 r. oddalił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosek dowodowy w postaci pisma architekta P. M. z [...] r. na okoliczność stanowiska pracowni architektonicznej co do możliwości opracowania zgodnego z prawem projektu zamiennego, jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

43 W kontekście wyżej przedstawionego stanowiska dotyczącego projektu zamiennego wniosek ten był przedwczesny i nie mógł być rozpatrzony w ramach oceny słuszności zastosowania procedury opisanej w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy.

44 Dopiero po dokonaniu oceny projektu zamiennego organ w razie potrzeby może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych

45 w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego

46 z prawem.

47 Jeżeli organ uzna, że nie ma podstaw do takiego działania wydaje decyzję

48 o zatwierdzeniu projektu zamiennego i nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

49 Sąd nie podziela też zarzutu skargi o niezgodności z prawem tj. z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz z art. 6 k.p.a. przez zignorowanie stanu prawnego istniejącego w związku z wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn.akt II SA/Sz 1159/11.

50 Wspomnianym wyrokiem Sąd uchylił decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z [...] r. sprawa miała miejsce przy następującym stanie faktycznym :

51 Prezydent Miasta decyzją z [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę D. P. i J. L. na budowę budynku mieszkalno – usługowego przy ul. [...] w [...].

52 W dniu [...] r. D. P. i J. L. złożyli wniosek

53 o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. przez zmianę pustki technologicznej na pomieszczenia użytkowe.

54 Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. zmienił decyzję

55 o pozwoleniu na budowę w następujący sposób : do projektu budowlanego, który jest załącznikiem do wydanej decyzji, dołącza się "Aneks – projekt budowlany" wykonany przez inż. J. J.

56 Nadto w decyzji zmieniającej zaznaczono, że pozostałe warunki decyzji

57 z [...] r. pozostają bez zmian. Zaznaczono też, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...]r. jest decyzją ostateczną i nie wygasła. (k. 38 t. I).

58 W dniu [...] r. wpłynęło do Prezydenta Miasta pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]r., w którym organ ten wniósł o zbadanie zgodności z prawem decyzji z [...] r., podnosząc, że w toku postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno – usługowego przy ul. [...} w [...] ustalono, iż decyzja z [...] r. została wydana po wykonaniu robót budowlanych objętych aneksem.

59 Prezydent Szczecina postanowieniem [...] r. na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta z [...] r.

60 Następnie Prezydent Szczecina decyzją z 21 czerwca 2011 r. uchylił decyzję

61 z dnia [...] r. a Wojewoda decyzją z [...] r. po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję i uchylił decyzję z [...] r. oraz umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę.

62 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności jak i decyzję organu pierwszej instancji

63 z powodu rażącego naruszenia prawa.

64 W tym miejscu Sąd pragnie zaznaczyć, że nie jest możliwa zmiana decyzji

65 w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę

66 w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane. (p. wyrok WSA w Warszawie VIII SA/Wa 56/11).

67 Jeżeli inwestor posiadał pozwolenie na budowę, a odstąpił od warunków tego pozwolenia, to najpierw wdraża się postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy nakładające obowiązki na inwestora.

68 Wobec ustalonego przez Sąd stanu faktycznego nie ulega wątpliwości,

69 że decyzja zmieniająca z [...] r. musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego i chociaż formalnie w tym obrocie pozostaje (na dzień wydania niniejszego wyroku) to zdaniem Sądu nie wywiera skutków prawnych.

70 Sąd ustalił, że Prezydent decyzją z [...] r. na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy uchylił decyzję z [...] r. o pozwoleniu na budowę

71 a Wojewoda decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Od tej decyzji nie złożono skargi do sądu administracyjnego.

72 Wobec uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] r. nie można skutecznie wywodzić, że po wyroku WSA w Szczecinie z 25 stycznia 2012 r. jest w obrocie decyzja zmieniająca, która daje inwestorom możliwość posługiwania się nią zamiast pozwolenia na budowę.

73 Jak już Sąd wcześniej zaznaczył decyzja ta zmieniała pozwolenie na budowę wyłącznie przez dołączenie aneksu z projektem budowlanym i z dniem wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę – pozostał aneks projekt budowlany ale brak jest istoty rozstrzygnięcia tj. pozwolenia na budowę.

74 Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy w przypadku istotnego odstąpienia

75 od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych

76 w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego

77 z prawem.

78 Mając na uwadze przedstawiony przez Sąd stan faktyczny w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały w/w przepis

79 a jednocześnie nie zostały naruszone przepisy procedury administracyjnej.

80 Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny działając

81 na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.