Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lipca 2009 r., II SA/Sz 459/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lipca 2009 r., II SA/Sz 459/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Z. C.-G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. C.-G. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...]r. wydał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane oraz nałożył obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej podwykonawczej usytuowania hali, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz sporządzenie opinii technicznej w zakresie prawidłowości wykonanych robót budowlanych zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. Ponadto w opinii należało potwierdzić, że wyroby wbudowane w konstrukcję hali zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

3 stwierdził, że wykonane roboty budowlane w sposób istotny odbiegają od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę hali magazynowej

4 z pomieszczeniami socjalnymi - usytuowanej na działkach [...] - wydanym przez Starostę [...].

5 Powyższy obowiązek został wykonany, lecz nie został dotrzymany termin.

6 Dnia [...]r. PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane wydał decyzję skierowaną do inwestora W. J. nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych oraz nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego hali magazynowej wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na podstawie przedłożonych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., zatwierdził projekt budowlany zamienny hali magazynowej udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

7 Od powyższej decyzji Z. C. złożył odwołanie do ZWINB, który to uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ze szczególnym uwzględnieniem rozpatrzenia sprawy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oznaczoną

8 Nr [...] w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

9 rozpatrując ponownie sprawę zwrócił uwagę na umowę zawartą w dniu

10 [...]r. między Z. C., a W. J. i stwierdził, że pomimo złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami [...] na cele budowlane inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością oznaczoną numerem [...] w obrębie [...] w [...].

11 Uwzględniając powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]wydał w dniu [...]r. na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane decyzję nakazującą rozbiórkę części hali magazynowej z pomieszczeniami socjalnymi użytkowanej na działce Nr [...]w [...].

12 Od tej decyzji odwołanie wniósł W. J. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył odwołanie w dniu [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż forma złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie spełnia wymogów ustawy Prawo budowlane, gdyż nie zostało złożone na urzędowym wzorze. W związku z tym przed podjęciem decyzji w sprawie organ powiatowy powinien wezwać inwestora do złożenia właściwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

13 Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie, w którym nałożył na inwestora W. J. obowiązek dostarczenia aktualnego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z niedostarczeniem tegoż oświadczenia PINB wydał dnia [...]r. decyzję nakazującą W. J. rozbiórkę części hali magazynowej z pomieszczeniami socjalnymi usytuowanej na działce Nr [...]w [...].

14 Od decyzji z dnia [...]r. W. J. złożył odwołanie. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. PINB rozpatrzył ponownie sprawę, w wyniku czego wydał dnia [...]r. postanowienie, którym nałożył na W. J. obowiązek dostarczenia do Inspektoratu w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia aktualnego oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działek Nr [...]położonych w [...].

15 Na wniosek W. J. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. stwierdził nieważność decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...]r. Dnia [...]r. ZWINB z urzędu stwierdził nieważność decyzji ostatecznej PINB z dnia [...]r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym decyzją ostateczną z dnia [...]r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Stwierdzenie nieważności decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. powoduje, że odwołanie W. J. od decyzji PINB z dnia [...]r. powinno być rozpatrzone ponownie. Z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji PINB z dnia [...]r. nakładającej na inwestora obowiązki, decyzja organu powiatowego z dnia [...]r. nie ma racji bytu. Niezależnie zatem od argumentów podnoszonych przez W. J., Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 Kpa w dniu [...]r. uchylił decyzję z dnia [...]r. i umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe.

16 Z. C. zaskarżył decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. uchylającą decyzję organu I instancji z dnia [...]r. nakazującą W. J. rozbiórkę części hali magazynowej z pomieszczeniami socjalnymi na działce nr [...]w [...]i umarzającą postępowanie. Decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydanie jej z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, gdzie nie dokonano ustalenia faktu zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. utrzymującej w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji PINB z dnia [...]r. nakazującej inwestorowi W. J. rozbiórkę części hali magazynowej z pomieszczeniami socjalnymi, usytuowanej na działce nr [...]w [...]. Skarżący zarzucił także naruszenie przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 105 w zw. z art. 138 kpa poprzez przyjęcie, że postępowanie wywołane decyzją PINB z dnia [...]r. stało się bezprzedmiotowe wskutek stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...]r. nakazującej zaniechanie dalszych robót, związanych z wykonaniem hali magazynowej z pomieszczeniami socjalnymi na działkach [...] w [...].

17 Zachodniopomorski Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podał, że z uwagi na wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji PINB z dnia [...]r. postępowanie organu powiatowego zakończone decyzją z dnia [...]r. wydaną w następstwie niewykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...]r. stało się bezprzedmiotowe. To spowodowało, że Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. uchylił w całości decyzję z dnia [...]r. i umorzył postępowanie w tym zakresie. Brak rozstrzygnięcia WSA w Warszawie w sprawie ww. decyzji GINB nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

18 Dnia 16 lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił zawiesić postępowanie z urzędu. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, która jest objęta postępowaniem, została wydana w następstwie niewykonania obowiązków nałożonych ww. decyzją organu powiatowego z dnia [...]r., co do której Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając z urzędu decyzją z dnia [...]r. stwierdził nieważność i którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy. Ta decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania administracyjnego toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

19 Dnia 27 listopada 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzję z dnia [...]r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (k. [...]).

20 W uzasadnieniu Sąd podał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa, gdyż zapadła z naruszeniem przepisu art. 7, 77 i 107 w związku z przepisem art. 152

21 § 1 kpa, przy czym wskazane naruszenie prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie, że doszło do naruszenia prawa. Zdaniem WSA stanowi to o braku właściwego rozpoznania sprawy. Ponadto z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. Od wyroku WSA w Warszawie została wniesiona przez Z. C. skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 17 marca 2009r. (k. [...]).

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

23 Sąd uwzględnił skargę Z. C. i uchylił w całości decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r.

24 Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

25 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązane są zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1).

26 Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Taka okoliczność ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

27 Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję w dniu 30 kwietnia 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 kpa, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...]r., stwierdził nieważność decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...]r., co spowodowało ponowne rozpatrzenie odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. (nakazującej rozbiórkę części hali magazynowej).

28 Następnie, decyzją z dnia [...]r., Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, z urzędu, stwierdził nieważność decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nakazującej zaniechanie dalszych robót oraz nakładającej obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w oznaczonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, wraz z aktualnym oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /dot. działki nr [...]/.

29 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w postępowaniu odwoławczym, decyzją ostateczną z dnia [...]r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego.

30 To spowodowało, że ZWINB zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. uchylił w całości decyzję z dnia [...]r. i umorzył postępowanie w tym zakresie, uznając że wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji organu powiatowego z dnia [...]r. nakładającej na inwestora określone obowiązki powoduje, że decyzja organu I instancji z dnia [...]r. (o nakazanie rozbiórki) wydana w następstwie niewykonania nałożonych obowiązków, nie ma racji bytu. W rozpoznawanej sprawie istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. wydana została w oparciu o uchyloną decyzję GINB z dnia [...]r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego sąd orzekający w niniejszej sprawie ustalił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2007r. uchylił w/w decyzję z dnia [...]r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2009r. oddalił skargą kasacyjną w tej sprawie.

31 W myśl art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie zmienione bądź uchylone. Przytoczony przepis reguluje sytuacje, gdy organ prowadzący postępowanie "opiera się" na innych decyzjach lub orzeczeniach, które to z kolei, po wydaniu decyzji ostatecznej, zostają wyeliminowane z obrotu. Jest to tzw. "decyzja pochodna" gdyż organ podejmujący rozstrzygnięcie był związany inną decyzją bądź względnie orzeczeniem sądu.

32 Po uchyleniu bądź zmianie innej decyzji lub orzeczenia sądu decyzja ostateczna zawisa w próżni, tracąc swoje oparcie. Usunięcie tej niespójności jest możliwe w drodze wznowienia postępowania (E. Mzyk: Wznowienie postępowania administracyjnego, ZCO 1994r., s. 81).

33 Organ drugiej instancji na moment wydawania decyzji działał w uzasadnionym przeświadczeniu, iż decyzja przez niego wydana jest zgodna z prawem. Późniejsze orzeczenie WSA w Warszawie uchylające decyzję, o którą oparł się organ drugiej instancji wydając zaskarżoną decyzję, stwarza jednak możliwość jej weryfikacji poprzez instytucję wznowienia postępowania. Taka okoliczność powoduje, że celowe, a także uzasadnione względami sprawiedliwości i ekonomiki procesowej jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Okoliczność uchylenia decyzji, w oparciu o którą orzekł organ drugiej instancji wypełnia bowiem dyspozycję przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 8 kpa i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. Wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007r. IOSK 638/06).

34 W tym stanie rzeczy orzeczono jak na wstępie.