Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 września 2020 r., II SA/Sz 359/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 września 2020 r., II SA/Sz 359/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w G. nałożył na K. W. karę wydalenia ze służby w Policji, pouczając go o prawie do wniesienia odwołania do Komendanta Policji, za swoim pośrednictwem, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Powyższe orzeczenie doręczono K. W. w dniu 20 stycznia 2020 r., natomiast ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi w dniu 23 stycznia 2020 r.

3 Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia. Odwołanie zostało datowane na dzień 30 stycznia 2020 r., tego też dnia zostało nadane w placówce pocztowej.

4 Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] Komendant Policji odmówił przyjęcia odwołania.

5 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że na odwołaniu od ww. orzeczenia (pismo z dnia 30 stycznia 2020 r.) znajduje się dekretacja I zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia 3 lutego 2020 r. oraz pieczęć wpływowa KPP w G. z tego samego dnia, natomiast na kopercie widnieje stempel pocztowy z datą 30 stycznia 2020 r. Z powyższego wynika zatem, że odwołanie od zaskarżonego orzeczenia nadane zostało w urzędzie pocztowym w S. w dniu 30 stycznia 2020 r.

6 Komendant Wojewódzki podał, że na podstawie art. 135m ust. 1, 3 i 4 ustawy

7 o Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r., powołana została Komisja do zbadania zaskarżonego orzeczenia. W jej skład weszło trzech oficerów w służbie stałej, w tym jeden przedstawiciel wskazanego przez obwinionego związku zawodowego policjantów. Komisja, po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego oraz odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2020 r., uznała, że odwołanie złożone przez działającego w imieniu obwinionego radcę prawnego T. T. zostało złożone z uchybieniem terminu. W związku z powyższym wniosła do Komendanta Policji, aby w drodze postanowienia odmówić przyjęcia odwołania od przedmiotowego orzeczenia.

8 Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 135k ust. 1 ustawy o Policji obwinionemu przysługuje odwołanie od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (art. 135k ust. 2). Natomiast art. 135f ust. 6 ustawy o Policji stanowi, że orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.

9 Z kolei, zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych.

10 Organ podkreślił, że przepisy ustawy o Policji nie zawierają szczegółowych unormowań dotyczących terminów, stąd w postępowaniu dyscyplinarnym zastosowanie znajduje odpowiednio art. 124 Kodeksu postępowania karnego, który stanowi, że termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, w polskim urzędzie konsularnym lub złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka załogi polskiego statku morskiego - kapitanowi statku.

11 K. W. i jego obrońca winni zatem wnieść odwołanie do Komendanta Policji, za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w G., w terminie 7 dni od doręczenia orzeczenia, licząc od dnia następnego po dniu, którym doręczono jej orzeczenie, czyli do dnia 27 stycznia 2020 r. Natomiast z materiałów postępowania dyscyplinarnego wynika, że sporządzone przez radcę prawnego T. T. odwołanie z dnia 30 stycznia 2020 r. od orzeczenia nr [...] nadane zostało w placówce pocztowej w dniu 30 stycznia 2020 r., czyli zostało wniesione po terminie.

12 Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, nie ulega także wątpliwości,

13 że K. W. został prawidłowo pouczony, za pośrednictwem którego organu i w jakim terminie może wnieść odwołanie, a także, od kiedy biegnie termin do jego złożenia w przypadku doręczenia orzeczenia obwinionemu i ustawionemu obrońcy w różnych terminach.

14 Mając powyższe na uwadze oraz art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, który stanowi, że wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne.

15 Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem Komendanta Wojewódzkiego Policji

16 w S., K. W., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, podnosząc zarzuty naruszenia:

17 - art. 135k ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sytuacji ziściły się przesłanki do uznania, że uchybił terminowi do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w G., w sytuacji, gdy jego obrońca nie miał jakiejkolwiek wiedzy o doręczeniu mu orzeczenia w innej dacie niż doręczenie upoważnionemu do obrony, co wyniknęło z uzasadnionej okoliczności, którą był jego pobyt w areszcie śledczym, spowodowany wydaniem przez Sąd Rejonowy S. - Centrum w S. postanowienia o zastosowaniu w stosunku do niego tymczasowego aresztowania od dnia 11 stycznia 2020 r. do dnia 11 marca 2020 r. oraz spowodowanym przez tę okoliczność brakiem możliwości kontaktu z obrońcą;

18 - art. 6 k.p.k. w zw. z art. 42 ust.2 Konstytucji poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że w czasie doręczenia mu orzeczenia o zastosowaniu kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby przebywał w areszcie śledczym, miał uniemożliwiony kontakt z samą rodziną, jak i z obrońcą zarówno telefoniczny, jak i osobisty, gdyż ówcześnie panujące warunki w areszcie, w postaci zbyt małej ilości pokojów widzeń, jak i dużej liczby osadzonych i ich odwiedzających spowodowały konieczność przełożenia już pierwszego widzenia z obrońcą, tym samym poinformowania w odpowiednim czasie obrońcy o odbiorze korespondencji z Komisariatu Policji w C., co poskutkowało narażeniem na pozbawienie go konstytucyjnego prawa do obrony, wyrażonego w art. 42 ust. 2 Konstytucji RP.

19 Ponadto, zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że został prawidłowo pouczony, za pośrednictwem którego organu i w jakim terminie może wnieść odwołanie, a także, od kiedy biegnie termin do jego złożenia w przypadku doręczenia orzeczenia obwinionemu i ustawowemu obrońcy w różnych terminach, kiedy mimo poprawnego pouczenia, nie miał on możliwości kontaktu z obrońcą, jak i obrońca, po doręczeniu mu orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w G. nie mógł skonfrontować, które doręczenie miało miejsce wcześniej, gdyż nie miał możliwości spotkania się ze swoim mocodawcą w areszcie śledczym, z powodu wypełnionego grafiku widzeń na najbliższe dni w areszcie śledczym oraz braku zgody organu prowadzącego postępowanie karne.

20 Jednocześnie skarżący, mając na względzie konieczność ujednolicenia orzecznictwa, wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją RP art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, gdyż jego zdaniem budzi on poważne wątpliwości co do realizowania prawa do obrony, jak i rzetelnego procesu, co potwierdzają rozbieżne orzeczenia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

21 Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Komendanta Policji oraz o stwierdzenie nieważności poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w G., a także zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

22 W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

24 Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

25 Na podstawie art. 119 ust. 4 P.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] marca 2020 r. odmawiające przyjęcia odwołania z powodu przekroczenia terminu do jego wniesienia.Istota sporu sprowadza się do odmiennej oceny przez organ i skarżącego – funkcjonariusza policji, którego dotyczyło postępowanie dyscyplinarne, kwestii zachowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w I instancji.

26 Stosownie do treści art. 135k ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji z dnia

27 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o Policji", postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia i odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (ust. 2). Jednakże na podstawie ust. 3 tego przepisu, który stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

28 Natomiast stosownie do treści art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony.

29 W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Przy czym, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego (art. 135p ust. 1 ustawy o Policji).

30 Wobec powyższego wskazać należy, że w myśl dyspozycji art. 122 § 1 Kodeksu postępowania karnego, czynność procesowa dokonana po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna. Terminem zawitym jest zaś m.in. termin do wniesienia środków zaskarżenia (art. 122 § 2 Kodeksu postępowania karnego).

31 W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 stycznia 2020 r., natomiast jego pełnomocnikowi – w dniu 23 stycznia 2020 r. Termin do wniesienia odwołania od tego orzeczenia upłynął zatem w dniu 27 stycznia 2020 r. Tymczasem odwołanie od zaskarżonego orzeczenia zostało wniesione przez pełnomocnika skarżącego w dniu 30 stycznia 2020 r., o czym świadczy data stempla pocztowego, a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

32 W świetle powyższego Komendant Wojewódzki Policji zasadnie odmówił przyjęcia odwołania.

33 Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że pouczenie co do prawa wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego uregulowane zostało

34 w przepisach art. 135j ust. 2 pkt 7 i art. 135k ustawy o Policji i takie też pouczenie zawarte zostało w orzeczeniu dyscyplinarnym.

35 W ocenie Sądu powyższe okoliczności są wystarczające do uznania, że skarżący był prawidłowo pouczony o terminie wnoszenia środków odwoławczych. Co więcej, o treści przepisu art. 135f ust. 6 ustawy o Policji skarżący został poinformowany

36 w pouczeniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2020 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego.

37 Podnieść również należy, że zarzut niedotrzymania terminu z uwagi na pobyt skarżącego w areszcie śledczym nie mógł odnieść skutku procesowego w niniejszym postępowaniu. Zarzut taki, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, mógłby być skutecznie zgłoszony we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednak wniosku takiego ani pełnomocnik skarżącego, ani też sam skarżący nie wniósł. W konsekwencji, stosownie do treści art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji, stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione po terminie, mógł jedynie wydać postanowienie o odmowie jego przyjęcia.

38 Wniosek skarżącego o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zbadanie zgodności art. 135f ust. 6 ustawy o Policji z Konstytucją RP nie znajduje uzasadnienia. Wyjaśnić należy,

39 że przepisy art. 42 ust. 2 Konstytucji określają prawo do obrony w sensie materialnym, czyli możliwość korzystania z wszelkich środków nakierowanych na obronę, dopuszczalnych prawnie w postępowaniu karnym oraz w sensie formalnym, czyli prawo do posiadania i korzystania z pomocy obrońcy. Z kolei, przepisy art. 78 Konstytucji stanowią natomiast ustrojową gwarancję stron postępowania sądowego do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

40 Podkreślić trzeba, że art. 135f ust. 6 ustawy o Policji nie narusza żadnej z tych zasad, z których wynika ogólna zasada dotycząca możliwości wniesienia środka odwoławczego. Ustanawiają one prawo stron postępowania do zainicjowania procedury weryfikującej prawidłowość rozstrzygnięć organu pierwszej instancji (por.: wyrok TK z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt SK 30/99). Istotą tych regulacji jest zapewnienie możliwości wniesienia efektywnego środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji (por.: wyrok TK z dnia 15 maja 2000 r., sygn. akt SK 29/99).

41 Wskazać również należy, że art. 135f ust. 6 ustawy o Policji nie stanowi przeszkody do skutecznego wniesienia odwołania. Z postanowień powołanego przepisu wynika powinność współdziałania obwinionego i obrońcy w razie doręczenia każdemu z nich pisma w odmiennych terminach.

42 W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.