Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 maja 2012 r., II SA/Sz 268/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 maja 2012 r., II SA/Sz 268/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2012r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi R. M. i I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie rejestracji pojazdu I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. znak [...] II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Uzasadnienie

2 Starosta [...] decyzją z dnia [...] numer [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 8, art. 150 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia

3 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 25, poz. 202 ze zm.), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem nr [...] z dnia [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], numerze [...], należącego do I. i R. M.:

4 1. uchylił swoją decyzję znak [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (numer [...]),

5 2. unieważnił dokumenty:

6 - tablice rejestracyjne o numerze [...],

7 - dowód rejestracyjny seria i numer [...],

8 - znak legalizacyjny o numerze: [...],

9 - nalepkę kontrolną o numerze: [...],

10 - kartę pojazdu o numerze: [...].

11 3. odmówił rejestracji pojazdu marki [...] o nr [...].

12 W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] I. i R. M. złożyli wniosek o przerejestrowanie wyżej wymienionego pojazdu. Do wniosku załączono: dowód rejestracyjny seria nr [...], kartę pojazdu [...], fakturę VAT marża nr [...] z dnia [...], umowę komisu nr [...] z dnia [...] oraz tablice rejestracyjne o numerze [...]. Na podstawie powyższych dokumentów, decyzją nr [...] z dnia [...], Starosta zarejestrował przedmiotowy pojazd wydając dowód rejestracyjny nr [...] oraz tablice rejestracyjne [...].

13 W dniu [...] do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] uchylająca decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] i odmawiająca rejestracji pojazdu.

14 Starosta postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji pojazdu marki [...]

15 o numerze rejestracyjnym [...] i numerze [...] należącego do I. i R. M., zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy K.p.a.

16 Na podstawie otrzymanej opinii nr [...] wydanej przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji ustalono, że nr VIN pojazdu [...] nie jest numerem pierwotnym i został przerobiony, a tabliczka znamionowa została podrobiona. Pierwotny numer VIN tego pojazdu to [...].

17 Biorąc pod uwagę opinię Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji organ stwierdził, że dokumenty przedłożone do rejestracji pojazdu dotyczyły pojazdu marki [...] o numerze VIN [...]. Fizycznie zarejestrowano pojazd o pierwotnym numerze VIN [...].

18 Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.- wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

19 Zgodnie z regulacją zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia

20 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.) podstawę rejestracji stanowi udokumentowanie własności zgodnej

21 ze stanem rzeczywistym w oparciu o dokumenty, które nie budzą wątpliwości co do swojej rzetelności, bądź autentyczności.

22 Organ zaznaczył, że pole numerowe nadwozia zostało przerobione

23 i dopuszczenie do ruchu przedmiotowego pojazdu byłoby sprzeczne z art. 66 ust. 3a

24 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r.

25 Nr 108, poz. 908 ze zm.), który stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne.

26 Od powyższej decyzji odwołanie złożył I.M.

27 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] numer [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium przedstawiło stan sprawy i stwierdziło, że zasady rejestracji pojazdów samochodowych i dopuszczenia ich do ruchu określają przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do postanowień art. 73 tej ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów (art. 72 ust. 1 ustawy). Takimi dokumentami są m.in. karta pojazdu, jeżeli była wydana oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany.

28 Kolegium stwierdziło, że jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] R. i I. M. złożyli do organu I instancji wniosek o rejestrację pojazdu marki [...] numer VIN [...], przedkładając m.in. kartę pojazdu seria i numer [...] oraz dowód rejestracyjny seria i numer [...], wydane na Z.K. przez Prezydenta Miasta.

29 Decyzją z dnia [...], znak: [...] organ I instancji zarejestrował przedmiotowy pojazd na rzecz R. i I. M., wydając jednocześnie dowód rejestracyjny seria i numer [...], tablice rejestracyjne numer [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym numer [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu seria i numer [...].

30 W dniu [...] do organu I instancji wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...], który uchylił własną decyzję w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] na rzecz Z.K. i odmówił zarejestrowania pojazdu.

31 Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

32 Uchylona decyzja, a konkretnie dokumenty wydane w jej następstwie, tj. karta pojazdu seria i numer [...] i dowód rejestracyjny seria i numer [...], stanowiły podstawę rejestracji przedmiotowego pojazdu przez organ I instancji na rzecz R. i I. M. w dniu [...].

33 Ponadto, stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

34 W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż cechy identyfikacyjne przedmiotowego pojazdu nie odpowiadają fabrycznemu wykonaniu. Jak wynika

35 ze znajdującej się w aktach sprawy opinii nr [...] wydanej przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji numer VIN [...] pojazdu [...] nie jest jego numerem pierwotnym i został przerobiony. Pierwotny numer tego pojazdu

36 to [...]. Ponadto tabliczka znamionowa przedmiotowego pojazdu została podrobiona. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż dokumenty przedłożone w dniu [...] w celu rejestracji pojazdu dotyczyły pojazdu marki [...] o numerze VIN [...], natomiast numer VIN pojazdu zarejestrowanego to [...].

37 Stosownie do postanowień art. 151 § l pkt 2 K.p.a. organ administracji,

38 po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

39 Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a. oraz, że decyzja w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu jest wadliwa i dlatego należało ją uchylić.

40 Powyższa decyzja została zaskarżona przez R.M. i I.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, bądź o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że decyzja jest nieuzasadniona.

41 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

42 Na rozprawie w dniu [...] Prokurator Prokuratury Apelacyjnej

43 wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, bowiem zostały wydane z naruszeniem art.151 § 2 w zw. z art.146 § 1 K.p.a.

44 Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

45 Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

46 Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

47 i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. , poz.270).

48 Będąca przedmiotem kontroli sądowej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Starosty zapadły w wyniku uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania. Jako podstawę wznowienia postępowania w obu decyzjach wskazano art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a. Stosownie do tych przepisów w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (art.145 § 1 pkt 5), a także wznawia się postępowanie gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (art.145 § 1 pkt 8).

49 Organy przyjęły, że podstawę do uznania wystąpienia wyżej wymienionych przesłanek wznowienia stanowiły fakty przerobienia numeru VIN i podrobienia tabliczki znamionowej pojazdu [...] o numerze rej. [...], a także fakt,

50 że ostateczną decyzją z dnia [...] numer [...] Prezydent Miasta [...] uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] numer [...] i odmówił rejestracji pojazdu, a decyzja ta stanowiła jedną z podstaw zarejestrowania przez Starostę [...] przedmiotowego pojazdu.

51 W wyniku powyższego Starosta [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] o numerze [...] w sprawie rejestracji pojazdu [...] o numerze rej. [...], należącego do R.M. i I. M.

52 i odmówił jego rejestracji (decyzją z dnia [...]), a organ odwoławczy utrzymał tą decyzję w mocy.

53 Jednak, zgodnie z art.146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych

54 w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz

55 w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przepis ten zawiera przesłankę negatywną do uchylenia (w trybie nadzwyczajnym) decyzji w postaci terminów pięcio- i dziesięcioletniego. Upływ tych terminów stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym.

56 Nie ogranicza wprawdzie dopuszczalności wznowienia, lecz ogranicza możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu co do istoty. Po upływie okresu przedawnienia, organ administracji publicznej traci kompetencję do merytorycznego orzekania w sprawie, a więc uprawnienie do uchylenia decyzji (patrz: wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1444/09 LEX 745022 ).

57 Organy nie zbadały kwestii możliwości uchylenia decyzji o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu.

58 Tymczasem, decyzja z dnia [...] o numerze [...] została doręczona stronom w dniu [...] (kserokopia w aktach administracyjnych organu II instancji), czyli w dniu jej wydania, a tym samym termin określony w art.146 § 1 K.p.a., umożliwiający uchylenie tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, minął z dniem [...].

59 W świetle powyższego, sąd uznał, że decyzja wydana przez organ I instancji uchylająca decyzję w sprawie rejestracji pojazdu [...] o numerze rej. [...], należącego do R.M. i I.M. i odmawiająca rejestracji tego pojazdu wydana została z naruszeniem art.146 § 1 K.p.a., czego organ odwoławczy nie zauważył, czym również naruszył wskazany przepis.

60 Dodać należy, że zgodnie z treścią art. 151 § 2 K.p.a. w przypadku, gdy w wyniku wznowienia nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu, których nie uchylił decyzji.

61 Równocześnie sąd zwraca uwagę, że za utrwalony w orzecznictwie administracyjnym uznać należy pogląd, iż rejestracja pojazdu następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej. Natomiast wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic jest jedynie czynnością materialno - techniczną o charakterze następczym w stosunku do rejestracji ( vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01, Jur 2001, nr 12, s. 34; uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 25/99, ONSA 2000, nr 2, poz. 55). Art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm. ) stanowi bowiem o dwóch rodzajach czynności organu rejestracyjnego, tj. o dokonaniu rejestracji oraz o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych.

62 Jak wielokrotnie podkreślano w orzeczeniach NSA, wydanie dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, tablic rejestracyjnych, znaku legalizacyjnego, nalepki kontrolnej jest tylko czynnością materialno-techniczną. Sama ta czynność bowiem nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być ona poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się

63 o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji. Wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic może nastąpić tylko w razie pozytywnego załatwienia wniosku strony o zarejestrowanie pojazdu, co następuje o tyle jednocześnie, aby decyzja

64 o zarejestrowaniu poprzedziła materialno-techniczną czynność wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Pogląd taki znajduje także potwierdzenie w art. 71 ust. 1

65 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z przepisów tych bowiem wynika, że co do zasady, tylko pojazdy zarejestrowane są dopuszczane do ruchu, a dokumentem

66 to stwierdzającym jest właśnie dowód rejestracyjny. Dowód rejestracyjny jest zatem zewnętrznym przejawem oświadczenia woli organu administracyjnego rozstrzygającego sprawę rejestracji pojazdu, potwierdzającym wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, a jednocześnie jest dokumentem potwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Nie jest on jednak decyzją administracyjną (patrz uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01 dostępna w internecie).

67 W świetle powyższego, weryfikacja w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego (art. 145, 156 K.p.a.) może dotyczyć tylko decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o przepisy K.p.a. i prawa materialnego (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Poddanie zatem takiej procedurze weryfikacyjnej dokumentu urzędowego, jakim jest dowód rejestracyjny, karta pojazdu, tablice rejestracyjne i inne oznaczenia legalizacyjne sprawia, że decyzje "o unieważnieniu" tych dokumentów są wydane bez podstawy prawnej (patrz: wyrok NSA z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 608/05, wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 626/06 dostępne w internecie).

68 Uwzględniając przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, sąd odstąpił

69 od merytorycznego badania sprawy.

70 Ponownie rozpatrując sprawę organy winny uwzględnić ocenę prawną przedstawioną przez sąd.

71 W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152 ww. ustawy.