Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2012 r., I SA/Rz 851/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2012 r., I SA/Rz 851/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Tomasz Smoleń /spr./ SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 rok - oddala skargę-

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ( dalej w skrócie Kolegium ) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2011 r., nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla A. S.A. w W. ( zwanej dalej skarżącą ) w kwocie 445.765,00 zł.

3 Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 221, art. 233 §1 pkt 1, art. 248 §1, §2 pkt 2 i §3 w związku z art. 247 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej w skrócie "O.p.")

4 Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 21 marca 2012 r. A. S.A. w W. zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r., która to decyzja utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2011 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. Decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 21 §3 w związku z art. 207 §2 O. p. oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. nr 9, poz. 31 ze zm.) polegające na ustaleniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na terenie jednej gminy z pominięciem budek telefonicznych. Z akt sprawy wynika, że w 2007 r. A. S.A. złożyła dwie deklaracje na podatek od nieruchomości od obiektów znajdujących się na terenie miasta. W każdej z nich zadeklarowano inne obiekty. W jednej zadeklarowano wyłącznie budki telefoniczne znajdujące się na terenie miasta, w drugiej zaś pozostałe nieruchomości i obiekty budowlane znajdujące się na terenie miasta. Obie deklaracje zostały złożone do Urzędu Miasta. Decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2012 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta nie objęły budek telefonicznych.

5 Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na istnieniu wyraźnej i oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią przepisu a treścią decyzji, w związku z czym decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. wydaną na skutek odwołania, która stanowi przedmiot niniejszej skargi, utrzymało tą decyzję w mocy.

6 Zdaniem A. S.A. organ wydając decyzję na podstawie art. 21 §3 O.p., określa prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, przy czym zgodnie z art. 84 oraz art. 217 Konstytucji RP tylko jedna kwota może być prawidłową kwotą zobowiązania podatkowego, w związku z czym należy uwzględnić wszystkie obiekty podlegające opodatkowaniu. Pominięcie niektórych z tych obiektów jest zaś, w ocenie skarżącej, rażącym naruszeniem prawa. Na potwierdzenie zaprezentowanego stanowiska powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 października 2010 r. (sygn. akt I SA/Bk 390/10) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt III SA/Wa 1297/09) w których stwierdzono, iż decyzja wymiarowa w zakresie podatku od nieruchomości znajdującego się we właściwości tego samego organu powinna obejmować swym zakresem wszystkie przedmioty opodatkowania.

7 Na przeciw tym argumentom Kolegium wskazało, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest środkiem nadzwyczajnym, mającym zastosowanie jedynie w razie zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 247 §1 O.p. Organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu sprawy obowiązany jest rozważyć czy przy wydawaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek. Celem tego postępowania jest więc wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych poważnymi wadami prawnymi. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Tym samym postępowanie takie nie może się przeradzać w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo całokształt okoliczności sprawy. Stanowiłoby to bowiem naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych, wynikającej z art. 128 O.p. Stwierdzenie nieważności nie może również służyć jako swego rodzaju środek zastępczy albo dodatkowy dla strony, która nie skorzystała z możliwości poddania danej decyzji merytorycznej kontroli instancyjnej w trybie odwoławczym lub nie jest zadowolona z rezultatów tej kontroli (wyrok NSA z 2005 r., I FSK 68,7/2005, LexPolonica nr 415620). Dalej podkreślono, że z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie którego strona żąda stwierdzenia nieważności mamy do czynienia gdy istnieje wyraźna i oczywista sprzeczność pomiędzy treścią decyzji a treścią przepisu. Sytuacja taka nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Żaden ze wskazanych przez skarżącą przepisów ani żaden z przepisów O. p. i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie stanowi wyraźnie, iż wysokość zobowiązania podatkowego jednego podatnika (w podatku od nieruchomości za dany okres) może być określona tylko w jednej decyzji. Co więcej wskazuje się również, iż art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymusza wydanie dwóch odrębnych decyzji dotyczących zobowiązania podatkowego tego samego podatnika w odniesieniu do nieruchomości których jest on wyłącznym właścicielem oraz współwłaścicielem.

8 Kolegium przytoczyło wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt: 1 SA/Ol 109/10, LEX nr 576048, w którym Sąd wyraził pogląd, że wydanie jednej decyzji obejmującej wszystkie posiadane przez podatnika na terenie danej gminy nieruchomości jest działaniem modelowym, nie zawsze jednak możliwym i koniecznym do zrealizowania. Powołało się również na orzeczenia, w których sądy administracyjne wyrażały pogląd, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości na podstawie deklaracji obejmującej jedynie część mienia podatnika (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt: III SA/Po 401/09, LEX nr 574011). Przychylano się w nich do stanowiska, iż wyżej wymienione postępowanie może być traktowane jako "zwyczajne" naruszenie przepisów postępowania uzasadniające uchylenie decyzji w ramach kontroli instancyjnej, nie zaś jako "rażące" naruszenie usprawiedliwiające stwierdzenie nieważności decyzji.

9 Nie zgadzając się z powyższym Spółka wniosła do tutejszego Sądu skargę domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego

10 z dnia [...] czerwca 2012 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2012r. oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 O. p. W uzasadnieniu podniosła, że pominięcie w decyzji określającej podatek od nieruchomości niektórych obiektów stanowi rażące naruszenie art. 207 § 2, art. 21 § 3 O. p. oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powołując się z kolei na art. 84 oraz art. 217 Konstytucji RP wskazała, że tylko jedna kwota może być prawidłową kwotą zobowiązania podatkowego, w związku z czym należy uwzględnić wszystkie zdarzenia stanowiące przedmiot opodatkowania.

11 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

13 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie "P.p.s.a." sąd bada zaskarżone orzeczenia pod kątem ich zgodności z obowiązującym prawem zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

14 Skarga jest bezzasadna.

15 Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja podjęta w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, który może być prowadzony tylko w granicach określonych w art. 247§1 O.p. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, istotą którego jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w tym przepisie.

16 Skarżąca formułując wniosek powołała się na art. 247§1 pkt 3 O.p. w myśl którego organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażącego naruszenia prawa upatruje w fakcie nie objęcia jedną decyzją wszystkich nieruchomości oraz obiektów budowlanych podatnika znajdujących się na terenie jednej gminy, podkreślając, iż pominięcie niektórych obiektów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości - jest rażącym naruszeniem art. 207§2, art. 21§3 O.p. oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

17 Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Z brzmienia powyższego przepisu jak i pozostałych przepisów ustawy nie można wywieść obowiązku wójta, burmistrza czy też prezydenta miasta, do dokonania wymiaru podatku od nieruchomości, jedną decyzją obejmującą wszystkie posiadane przez podatnika na terenie gminy nieruchomości. Z drugiej strony nie ma też przepisów, które wskazywałyby na istnienie, po stronie podatnika, obowiązku bezwzględnego zadeklarowania w jednej deklaracji podatkowej wszystkich nieruchomości.

18 Takiego obowiązku z powyższych przepisów nie wyinterpretował również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który w analogicznym jak w niniejszej sprawie stanie faktycznym, w wyroku z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 321/09, stwierdził, że bez znaczenia dla rzeczywistej wielkości obciążenia pozostaje sytuacja czy wobec podatnika zastaje wydana jedna decyzja obejmująca wymiarem wszelkie posiadane przez niego nieruchomości czy też sytuacja, w której wydanych zostanie kilka decyzji, które łącznie nieruchomości te obejmą.

19 Odmienne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który

20 w wyroku z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1297/2009 wskazał, że jeżeli organ podatkowy jest właściwy do wymiaru podatku od nieruchomości z tytułu przysługującego podatnikowi prawa własności kilku nieruchomości ma obowiązek dokonać wymiaru tego podatku w jednej decyzji wydanej na rok podatkowy. Wydanie w takiej sytuacji kilku decyzji i wskazanie w sentencji tych decyzji, że są to decyzje ustalające podatek od nieruchomości na rok podatkowy, skutkować może w ocenie tego Sądu, zapłatą przez podatnika zobowiązania ustalonego tylko jedną z tych decyzji i odmową zapłaty pozostałych zobowiązań z powołaniem się przez podatnika na zarzut wykonania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na rok podatkowy.

21 Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane

22 w pierwszym z wymienionych orzeczeń uznając, że bardziej odpowiada ono realiom związanym z rozstrzyganiem w przedmiocie podatku od nieruchomości. W sytuacji, bowiem, gdy wobec podatnika początkiem roku została wydana decyzja w podatku od nieruchomości i w tym samym roku nabędzie on kolejną nieruchomość, to według pierwszego z wymienionych orzeczeń nie będzie oznaczało to konieczności uchylenia decyzji dotychczasowej, ale spowoduje powstanie odrębnego obowiązku podatkowego w odniesieniu do kolejnych nieruchomości, podczas gdy drugie

23 z orzeczeń stwarzało by taką konieczność, co z praktycznego punktu widzenia, wydaje się być nieuzasadnione.

24 Stanowisko takie zostało zaaprobowane również przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r. oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 321/09. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie można mówić

25 o naruszeniu prawa w sytuacji opodatkowania różnych przedmiotów opodatkowania zgłoszonych w różnych deklaracjach podatkowych, w sytuacji gdy pozostaje to bez wpływu na określenie prawidłowej – w relacji do nich – wysokości zobowiązania podatkowego. Jak wskazał dalej w podatku od nieruchomości opodatkowane są przedmioty opodatkowania a nie wynik ich związku i rozliczenia w danym okresie podatkowym.

26 W świetle powyższego stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a tym bardziej do jego rażącego naruszenia.

27 W sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów Konstytucji a to art. 84 i 217 na co wskazywała skarżąca. Tylko jeden z wyżej powołanych przepisów stanowi gwarancję praw podatników tj. art. 217 Konstytucji, który wprowadza bezwzględny obowiązek obciążania obywateli podatkami jedynie w drodze ustawy podczas gdy art. 84 Konstytucji jest w rzeczywistości gwarancją dla Państwa, że każdy obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Żaden z powyższych przepisów nie został jednak naruszony. Decyzja określająca podatek od nieruchomości znajduje bezpośrednie umocowanie w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, zaś nie objęcie jedną decyzją wszystkich nieruchomości nie oznacza zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia ciężaru świadczeń publicznych od nieruchomości nie objętych deklaracją. Wydana decyzja stwarza stan powagi rzeczy osądzonej jedynie w stosunku do określonej w decyzji nieruchomości, określonego w niej adresata w oparciu o wskazany stan prawny.

28 Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.