Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2024 r., II SA/Rz 883/24

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2024 r., II SA/Rz 883/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 3 czerwca 2024 r. nr SKO-415/277/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej A. N. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 3 czerwca 2024 r. nr SKO- 415/277/2023, na podstawie art.134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania A.N. (dalej: "Skarżąca") od decyzji Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz") z 22 maja 2023 r. nr GPM.6730.165.2021 w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: Budowa 18 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej oraz budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na terenie części działek nr [...], [...] położnych w [...] przy ul. [...] na rzecz "A" sp. z o.o. (dalej: "Inwestor"/ "Spółka"), stwierdziło niedopuszczalność odwołania Skarżącej.

3 W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie Burmistrz w trybie art. 49 i 49a K.p.a., zawiadomił strony obwieszeniem o opisanej na wstępie decyzji z 22 maja 2023 r., w dacie wydania decyzji. Jednocześnie wskazał, w okresie od 22 maja 2023 r. do 5 czerwca 2023 r. strony mogą zapoznać się z treścią decyzji, natomiast termin do wniesienia odwołania wnosi 14 dni licząc od ostatniego dnia wskazanego w obwieszczeniu. Skarżąca odwołanie wniosła 1 czerwca 2023 r., a więc przedwcześnie, co skutkowało niedopuszczalnością odwołania. Zawiadomienie bowiem uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 49 § 2).

4 W skardze na postanowienie Kolegium Skarżąca zwróciła uwagę na pouczenie zawarte w treści decyzji Burmistrza: "Od niniejszej decyzji służy stronom prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie za pośrednictwem Burmistrza [...] w terminie do 14 dni od daty jej otrzymania". Wyjaśniła, że w dniu 23 maja 2023 r. skontaktowała się telefonicznie z Wydziałem Gospodarki Przestrzennej i Mieniem UM [...] z prośbą o przesłanie decyzji, którą wraz z załącznikami otrzymała drogą e-mailową tego samego dnia, tj. 23 maja 2023 r. Stosując się do treści pouczenia, 1 czerwca 2023r. złożyła odwołanie, zachowując termin zawarty w pouczeniu od decyzji. Dlatego niezrozumiały jest zarzut o przedwczesnym wniesieniu odwołania od decyzji Burmistrza. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że postanowienie z 3 czerwca 2024 r. doręczone zostało Burmistrzowi i pełnomocnikowi wnioskodawcy o wydanie warunków zabudowy, zatem według Skarżącej w sprawie są tylko trzy strony postępowania, przez co nie znajduje zastosowanie art. 49 K.p.a.

5 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 skarga jest uzasadniona.

8 I. Stan sprawy jest następujący. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku Spółki z 3 grudnia 2021 r. Burmistrz, decyzją z dnia 22 maja 2023 r., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji szczegółowo na wstępie opisanej. Z uwagi na liczbę stron postępowania w tej sprawie (ponad 20 stron – k. 8 akt adm. I instancji), Burmistrz w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 16 grudnia 2021 r. poinformował, że o dalszych etapach postępowania będzie informował w formie publicznego obwieszczenia, stosownie do art. 49a w zw. z art. 49 K.p.a.; jednocześnie wskazał miejsca, w których obwieszczenia będą udostępniane (k. 9 akt j.w.). W taki też sposób poinformował o treści decyzji (w formie obwieszczenia z 22 maja 2023 r.). Jedynie pełnomocnikowi Spółki decyzję, której dotyczy odwołanie Skarżącej, doręczył za pośrednictwem poczty. Z akt wynika, że odbiór decyzji pełnomocnik Spółki potwierdził w dniu 24 maja 2023 r. (k. 58 akt adm. j.w.). Skarżąca odwołanie od decyzji z 22 maja 2023 r. wniosła 1 czerwca 2023 r., natomiast Kolegium, na podstawie art. 134 K.p.a., postanowieniem z 3 czerwca 2024 r., stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Postanowienie Kolegium stanowi przedmiot skargi.

9 II. Zawiadomienie przez publiczne obwieszczenie jest uregulowane w art. 49 i art. 49a K.p.a. Nie cytując treści tych przepisów należy przede wszystkim stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Burmistrz w prawidłowy sposób przepisy te zastosował. Z akt jednoznacznie wynika, że w sprawie bierze udział więcej niż dwadzieścia stron, natomiast o zawiadamianiu w formie publicznego obwieszczenia Burmistrz powiadomił wszystkie strony pisemnie przy pierwszej czynności podjętej w tej sprawie.

10 III. W orzecznictwie wskazuje się, że z treści art. 128 K.p.a. wynika, że odwołanie co do reguły stanowi odformalizowany środek zaskarżenia, nie wymaga się bowiem od strony, aby szczegółowo motywowała swoje odwołanie, wystarczy że jest niezadowolona z wydanej decyzji. Z cytowanego przepisu pośrednio zatem wynika, że warunkiem formalnym wniesieniem odwołania ma być uprzednia świadomość strony o fakcie wydania decyzji i jej treści, skoro ma okazać z niej niezadowolenie. Innymi słowy strona ma mieć realną możliwość zapoznania się z treścią decyzji, skoro do bytu odwołania jako środka zaskarżenia wystarczającym, ale zarazem koniecznym elementem ma być z niej niezadowolenie. Można być niezadowolonym z treści decyzji, jeśli uprzednio strona zapoznała się z tą decyzją. Taką możliwość stwarza - gdy przewidują to przepisy szczególne - zapoznanie się z treścią decyzji poprzez uprzednie publiczne zawiadomienie o jej wydaniu w trybie art. 49 K.p.a. (zob. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. II OSK 2681/16).

11 Ze wskazanym publicznym zawiadomieniem wiąże się skutek prawnoprocesowy doręczenia pisma. Oparty jest on na tzw. fikcji prawnej, że w trakcie biegu terminu czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia strony dowiedziały się o podjętej przez organ czynności i z nią się zapoznały w sposób równoważny doręczeniu pisma w formie doręczenia właściwego lub zastępczego. Zatem dla rozpoczęcia biegu terminu, o którym mowa w art. 49 K.p.a., zasadnicze znaczenie ma dzień, w którym obwieszczenie zostało udostępnione do wiedzy publicznej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. II OPS 2/16).

12 Doręczenie przez obwieszczenie wprowadza fikcję doręczenia, co jednoznacznie wynika z użytych w nich zwrotów "doręczenie uważa się za dokonane", "decyzję (...) uważa się za doręczoną". Przyjęcie tej fikcji powoduje, że z upływem terminu określonego w przepisie następuje wskazany w ustawie skutek. Zapewnia to organowi administracji stanowczy wpływ na tok postępowania, a w konsekwencji służy realizacji zasady szybkości postępowania administracyjnego. Taki sposób doręczenia powoduje, że - inaczej niż w sytuacji, gdy doręczenie dokonywane jest bezpośrednio - przepisy określają najpóźniejszą datę, w której uznaje się, że czynność została dokonana. Jedynie w takim wypadku istnieje bowiem możliwość ustalenia daty, w której decyzja staje się ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 K.p.a. W konsekwencji, jeżeli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniesione jest przed upływem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 49 K.p.a., to o ile decyzja ta weszła do obrotu prawnego, nie jest ono niedopuszczalne, jako wniesione przedwcześnie (tak NSA w wyroku z 18 października 2017 r., sygn. II OSK 2681/16). Zatem skoro tzw. fikcja doręczenia skutkuje tym, że określona jest jedynie końcowa data, w której uznaje się, że dochodzi do doręczenia decyzji, to nie można przyjąć, że złożenie środka zaskarżenia przed tą datą jest przedwczesne (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. II OSK 3166/14, wyrok WSA w Rzeszowie z 2 listopada 2023 sygn. II SA/Rz 1186/23).

13 Stanowisko takie prezentowane jest również w piśmiennictwie, gdzie eksponuje się, że jeżeli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniesione jest przed upływem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 49 K.p.a., to o ile decyzja ta weszła do obrotu prawnego, nie jest ono niedopuszczalne, jako wniesione przedwcześnie (B. Adamiak, J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, wyd. 15, Warszawa 2017, s. 339).

14 Podzielając przedstawiane poglądy judykatury i piśmiennictwa Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie narusza w istotny sposób art. 134 K.p.a. Jest tak dlatego, ponieważ decyzja Burmistrza z dnia 22 maja 2023 r. doręczona została Spółce w pisemnej formie; odbiór tej decyzji pełnomocnik Spółki potwierdził w dniu 24 maja 2023 r. Zatem decyzja weszła do obrotu prawnego, natomiast Skarżąca odwołanie od decyzji z 22 maja 2023 r. wniosła 1 czerwca 2023 r., a więc w terminie.

15 Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a.").

16 Orzeczenie o kosztach postępowania ma oparcie w art. 200 P.p.s.a.