Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 września 2024 r., II SA/Rz 834/24

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 września 2024 r., II SA/Rz 834/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 17 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.D. i M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2023 r. nr SKO.4172/18/2022 w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji - postanawia - odrzucić skargę Z.D. i M.D.

Uzasadnienie

2 Decyzją z 18 lutego 2015 r. nr GE-I-6622/74/15 Prezydent Miasta [...] wyłączył z produkcji rolnej grunt rolny o powierzchni 0,0327 ha stanowiący działkę nr [...] położoną w obr. [...] z przeznaczeniem pod budowę zjazdu z drogi wewnętrznej. Powyższą decyzją zostały określone warunki wyłączenia, tj. między innymi opłaty roczne w wysokości 1 429,56 zł płatne przez 10 lat w terminie do 30 czerwca każdego roku począwszy od 2015 r., którymi obciążono współwłaścicieli nieruchomości stosownie do ich udziałów w nieruchomości, wynoszących m. in. dla każdego ze skarżących po 16/96.

3 Wnioskiem z 5 września 2022 r. Z.D., K.D. i M.D. wystąpili do Marszałka Województwa [...] o niewszczynanie egzekucji oraz odroczenie terminu płatności opłaty rocznej ustalonej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych w wysokości 254,26 zł.

4 Po rozpoznaniu wniosku K.D. Marszałek Województwa [...] decyzją z 20 października 2022 r. nr RG.I.7151.1.174.2022.KK odmówił wymienionej odroczenia terminu uiszczenia opłaty rocznej należnej za 2022 r. w wysokości 238,26 zł z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów klasy Psl stanowiących część działki nr [...] o powierzchni 0, 0327 ha, położonej w obr, [...] .

5 Po rozpatrzeniu odwołania K.D., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z 5 lipca 2023 r. nr SKO.4172/18/2022 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta została doręczona tylko K.D.

6 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K.D., Z.D. i M.D. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

7 Zarządzeniem Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 15 listopada 2023 r. - wobec ustalenia, że Z.D. i M.D. nie byli stronami postępowania administracyjnego, w którym zapadła zaskarżona decyzja z 5 lipca 2023 r. - wezwano ww. osoby do wykazania, zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz.935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), ich interesu prawnego w zaskarżeniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

8 W odpowiedzi – pisma z 6 grudnia 2023 r. – Z.D. i M.D. poinformowali, że grunty, które wcześniej były gruntami rolnymi zostały przekształcone w drogę, która liczy kilkunastu współwłaścicieli. Między innymi stanowi ona współwłasność Z.D., M.D. i K.D. Wobec każdego z wymienionych współwłaścicieli ustalono podatek w tożsamej wysokości. Z tej przyczyny wszyscy wymienieni współwłaściciele posiadają interes prawny w zaskarżeniu decyzji.

9 Skarżący (każdy z osobna) zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

10 Postanowieniem z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1776/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., odrzucił złożoną skargę. W uzasadnieniu Sąd podał, że skarżący nie wywiązali się z obowiązku uiszczenia wymaganych wpisów od skargi.

11 W wyniku złożonego zażalenia w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 26 czerwca 2024 r., sygn. I OZ 3307/24 w pkt 1. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odrzucenia skargi Z.D. i M.D. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie; w pkt 2. oddalił zażalenie K.D.

12 W uzasadnieniu NSA wskazał, że Sąd I instancji z niewyjaśnionych przyczyn uznał, że Z.D. jak i M.D. posiadali interes w zaskarżeniu decyzji SKO w Rzeszowie z 5 lipca 2023 r. w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że obie wydane w sprawie decyzje zostały doręczone jedynie K.D. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, ponownie rozpoznając sprawę raz jeszcze zbada kwestię interesu prawnego ww. osób. W konsekwencji, Sąd I instancji odniesie się również do zasadności wezwania Z.D. i M.D. do uiszczenia wpisu od złożonej skargi. Natomiast odnosząc się do zażalenia złożonego przez K.D., NSA uznało go za niezasadne i jako prawidłowe oceniło odrzucenie skargi wymienionej z uwagi na brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

14 Na wstępie wskazać należy, że Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, zobligowany jest w pierwszej kolejności, ocenić dopuszczalność złożonej skargi. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez uprawniony (legitymowany) do tego podmiot.

15 Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).

16 Interes prawny polega na możliwości wywiedzenia swoich racji, praw lub obowiązków w danym postępowaniu w oparciu o daną normę prawną. To przepis prawa wskazuje czy dana osoba z uwagi na treść zawartej w nim normy prawnej może wnieść skargę w danym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mogą to być przepisy prawa materialnego, ustrojowego czy procesowego z dowolnej gałęzi prawa. Musi istnieć związek pomiędzy prawami i obowiązkami danej osoby mającymi podstawę w przepisach prawa a aktem lub czynnością organu podejmowanymi w ramach określonego ze względu na przedmiot postępowania.

17 W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Marszałka Województwa [...] wydana na podstawie art. 22b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305 ze zm.). Zgodnie z treścią pierwszej z powołanych wyżej norm prawnych, dochodami budżetu województwa związanymi z wyłączaniem z produkcji gruntów rolnych są pobierane na podstawie ustawy: 1) należności 3) opłaty z tytułu niewykonania obowiązku zdjęcia i wykorzystania próchnicznej warstwy gleby; 4) opłaty oraz należności i opłaty roczne podwyższone, określone w art. 28 ust. 1-4; 5) odsetki z tytułu należności i opłat, o których mowa w pkt 1-4. Zarząd województwa gromadzi dochody, o których mowa w ust. 1, na wyodrębnionym rachunku bankowym. Z kolei stosownie do drugiej z nich, należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

18 Zaskarżoną decyzją odmówiono K.D. odroczenia terminu uiszczenia opłaty rocznej należnej za 2022 r. w wysokości 238,26 zł z tytułu z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej. Ta część opłaty nałożona została na K.D. jako ułamkowa część opłaty rocznej wynoszącej 1 429,56 zł z tytułu udziału we współwłasności nieruchomości wynoszącego 16/96. Decyzja została skierowana tylko do skarżącej, podobnie jak decyzja organu I instancji.

19 Z powyższego wynika zatem, że w rozpatrywanej sprawie interesem prawnym legitymuje się jedynie K.D. w odniesieniu do części nałożonej na nią opłaty.

20 Pozostali skarżący, którzy wystąpili ze skargą nie byli wraz z nią zobowiązani solidarnie do uiszczenia tej opłaty. Nie doręczano im ani decyzji organu I ani II instancji, a tym samym nie mogli być stroną tego postępowania. Odnoście tej części opłaty, do uiszczenia której byli zobligowani pozostali skarżący, wydane zostały odrębne dla Z.D. i odrębne dla M.D. decyzje. Każdą z decyzji doręczano tylko temu ze skarżących, do którego odnosiły się postępowania w zakresie odroczenia tej części opłaty, do zapłaty której zobowiązany był każdy ze skarżących z osobna z tytułu ułamkowego udziału we współwłasności nieruchomości i proporcjonalnie do wielkości tego udziału. Nie była to opłata solidarna i nie wynikała z łączącego skarżących stosunku współwłasności łącznej.

21 W tej sytuacji nie można uznać, że skarżący w osobach Z.D. i M.D. posiadali swój własny, indywidualny i znajdujący oparcie w przepisach prawa interes prawny w zaskarżeniu objętej niniejszą skargą decyzji. Fakt, że wraz z K.D. są współwłaścicielami nieruchomości o nr [...] nie świadczy sam w sobie o istnieniu po stronie tych skarżących interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 P.p.s.a., lecz co najwyżej o istnieniu interesu faktycznego, który to nie uprawnia ich do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

22 Oczywisty brak po stronie Z.D. i M.D. interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu powoduje niedopuszczalność wniesionej przez nich skargi, co skutkuje jej odrzuceniem.

23 Z tej przyczyny jako niezasadne jawi się skierowane do wymienionych wezwanie do uiszczenia wpisu od złożonej skargi. Sąd winien w tym zakresie skorzystać z dyspozycji art. 222 P.p.s.a. stanowiącego, że nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu.

24 Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., skargę odrzucił.