Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 grudnia 2022 r., II SA/Rz 796/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 grudnia 2022 r., II SA/Rz 796/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. K. i R. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 18 maja 2022 r. nr OA.7722.20.1.2022 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego - skargę oddala -

Uzasadnienie

2 Przedmiotem kontroli Sądu jest, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a."), postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB") z dnia 18 maja 2022 r. nr OA.7722.20.1.2022 wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.

3 Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") prowadził postępowanie w sprawie wybudowania szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [...].

4 Wnioskiem z 21 grudnia 2021 r. A.J., A.K. i K.J. zwrócili się o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] i [...] w S., obręb [...]. toczącej się obecnie przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział Cywilny pod sygn. [...].

5 PINB w [...], postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne w ww. sprawie. Organ wskazał, że przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] może mieć wpływ na wynik prowadzonej sprawy. Sama sprawa może być uzależniona od wyniku toczącego się postępowania rozgraniczeniowego.

6 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K.K. oraz R.K., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w tym zakresie (tj. zawieszenia) a w konsekwencji zobowiązanie organu pierwszej instancji do kontynuowania merytorycznego rozpoznania sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

7 Podkreśliły, że organ w pierwszej kolejności winien ustalić istnienie związku przyczynowego pomiędzy postępowaniem prowadzonym przez organ administracji budowlanej, a postępowaniem w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości prowadzonym najpierw przez Burmistrza Miasta [...], a obecnie przez Sąd Rejonowy w [...]. Zdaniem składających zażalenie wskazane wyżej postępowania (administracyjne i sądowe) w żadnym stopniu nie wiążą się ze sobą. Ich zdaniem działania PINB stanowią naruszenie art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podały, że sprawa legalności wybudowania szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z tej szklarni i budynku gospodarczego była przedmiotem rozstrzygnięcia NSA w wyroku z dnia 13.03.2019r., sygn. akt II OSK 877/18, jak również w wyroku z dnia 19.12.2019 r., sygn. akt II OSK 3408/18, który wyraźnie wskazał, że w sprawie bezspornym jest zakwalifikowanie spornej szklarni, jako obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd wskazał również, że nie budzi wątpliwości, że "inwestorzy takiego pozwolenia nie uzyskali". W tym stanie rzeczy szklarnię uznać należy za obiekt stanowiący samowolę budowlaną.

8 Składające zażalenie podniosły, że dokonując oceny prawnej prawidłowości wzniesienia szklarni oraz odprowadzania wód opadowych odnieść się należy do pojęcia "granicy działki", którą jest linia rozdzielająca dwie nieruchomości wynikająca z odpowiednich urządzeń geodezyjnych (map, ewidencji gruntów itp.), utrwalona w odpowiedni sposób w terenie i niezależna od faktycznego posadowienia ogrodzenia oraz ewentualnych wzajemnych uzgodnień sąsiadów (o ile uzgodnienia te nie zostały dokonane w formie przepisanej prawem stanowiąc np. umowę sprzedaży nieruchomości). W niniejszej sprawy za granicę działek o numerach [...] i [...] uznać można wyłącznie linię graniczną wytyczoną w wyniku czynności uprawnionych geodetów. W niniejszej sprawie czynności te wykonywało trzech geodetów i wszyscy oni wskazali identyczny przebieg granicy odwołując się do jej wytyczenia w latach 80-ych XX w. Granica ta miała identyczny przebieg również w 1994 r. Dalsze czynności uczestników polegające na wystąpieniu z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości (najpierw w postępowaniu administracyjnym, a następnie przed Sądem Rejonowym w [...]) w żaden sposób nie wpływają na przebieg linii granicznej w roku 1994. Ewentualne zmiany - o ile do takich dojdzie - będą skutkowały na przyszłość, a nie będą mieć żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości posadowienia szklarni, która - w ocenie Sądu - została wzniesiona w roku 1994.

9 Składające zażalenie uznały kwestionowane rozstrzygnięcie za całkowicie nieuzasadnione i naruszające obowiązujące przepisy. W ich ocenie toczące się przed SR w [...] postępowanie dotyczące rozgraniczenia nieruchomości w żaden sposób nie wpływa na ocenę prawidłowości posadowienia szklarni na działce oznaczonej nr [...] oraz odprowadzania wód opadowych z tej szklarni jak również budynku gospodarczego znajdującego się na tej samej nieruchomości.

10 Wskazanym na wstępie postanowieniem z 18 maja 2022 r. PWINB w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

11 Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko PINB. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przedmiotem prowadzonego przez PINB postępowania jest budowa szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [...]. Problematyka dotycząca prawidłowości budowy szklarni i odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego oraz dokonanie oceny faktyczno-prawnej w aspekcie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych i wydanie ewentualnych nakazów w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami wymaga uprzedniego ustalenia odległości przedmiotowych obiektów położonych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]. Z akt wynika, że kwestia usytuowania obiektów będących przedmiotem postępowania zlokalizowanych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią nr [...] stanowiącej własność wnoszących zażalenie jest sprawą sporną, trwa bowiem spór o przebieg granicy przed sądem cywilnym. We wniosku inicjującym postępowanie A.J., A.K. i K.J. poinformowali o toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] i [...]. W toku postępowania zażaleniowego ustalono, że z wniosku wymienionych stron toczy się postępowanie o rozgraniczenie sygn. [...] dotyczące nieruchomości nr [...] i [...] w S. Postępowanie nie zostało zakończone.

12 Zdaniem PWINB w sprawie wystąpiły łącznie trzy przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania, tj. postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości jest w toku, wynik tego postępowania w sposób istotny wpływa na postępowanie prowadzone przez organ I instancji, a zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Pozyskanie informacji o sposobie zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, umożliwi jednoznaczne i bezsporne wyjaśnienie okoliczności co do przebiegu granic, a to w konsekwencji pozwoli na dokonanie oceny zgodności usytuowania przedmiotu postępowania z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.

13 Między rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, a przebiegiem granic działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym istnieje związek przyczynowy. Organ odwoławczy uznał, że koniecznym było zawieszenie prowadzonego przez PINB postępowania do czasu wydania prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego w sprawie rozgraniczenia w/w działek. PINB na tle zaleceń wynikających z wyroków orzekających w sprawie Sądów zobowiązany jest do ustalenia odległości szklarni i budynku gospodarczego wybudowanych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią tj. nr ewid. [...] - w celu wyjaśnienia czy w dacie budowy spornej szklarni oraz budynku gospodarczego zostały naruszone przepisy prawa i ustalenia czy w konsekwencji w istniejącym stanie faktyczno-prawnym usytuowanie ww. obiektów i sposób odprowadzenia wód opadowych wymaga interwencji administracyjnej. Ta okoliczność dawała podstawę do zawieszenia postepowania.

14 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie K.K. i R.K. wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy PINB do ponownego rozpoznania. Zwróciły się także o dopuszczenie dowodu z akt sądowych sprawy o sygn. II SA/Rz 1052/17, i znajdującego się w nich wyroku NSA z 13.03.2019 r., sygn. II OSK 877/18 oraz II SA/Rz 669/18 i znajdującego się w nich wyroku NSA z 19.12.2019 r. sygn. II OSK 3408/18 na okoliczność zawartej w nich oceny prawnej i wskazań NSA co do dalszego postępowania. Nadto dopuszczenie dowodu z wyroku WSA z 25.01.2022 r., sygn. II SA/Rz 1422/21 na okoliczność wyrażonej oceny do istnienia sporu granicznego oraz czynności podejmowanych przez uczestników postepowania K.J., A.K. i A.J.

15 Podtrzymując argumentację zażalenia skarżące wskazały, że przedmiotem orzeczenia przez SR w [...] będzie aktualny przebieg granicy między nieruchomościami i wywierający skutki w przyszłości, a nie jej przebieg z roku 1994 r. Zdaniem skarżących założenie o istnieniu sporu granicznego jest z gruntu błędne bowiem to jedynie uczestnicy postępowania podejmują kolejne działania zmierzające do osiągnięcia rezultatu spełniającego ich oczekiwania. Uczestnicy poprzez rozgraniczenie nieruchomości nie mogą dochodzić swoich roszczeń względem sąsiedniej nieruchomości wynikających z ewentualnego zasiedzenia jej fragmentu. W ich ocenie rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestia aktualnego przebiegu granicy pomiędzy działkami oznaczonymi nr [...] i [...] nie jest zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia kwestii legalności budowy szklarni oraz odprowadzania wód opadowych ze szklarni i budynku gospodarczego, bowiem nie prowadzi do ustaleń odnoszących się do przebiegu granicy między tymi nieruchomościami w roku 1994.

16 W ocenie skarżących kwestionowane rozstrzygnięcie narusza także art. 153 i art. 170 P.p.s.a. poprzez brak zastosowania się przez orzekające organy do wytycznych wskazanych w zapadłych wyrokach NSA sygn. II OSK 877/18 i II OSK 3408/21.

17 W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.

18 W piśmie procesowym z dnia 20 października 2022 r. K.J., A.J. i A.K. sprzeciwili się stanowisku zaprezentowanemu przez skarżące. Wyjaśnili, że granice pomiędzy działkami nr [...] i [...] zostały fizycznie i w dobrej wierze wyznaczone w latach 1985-1986 wykonanym wspólnie ogrodzeniem trwałym. Stan ten nie był przez żadną ze stron kwestionowany aż do 2019 r., kiedy podczas wydzielania z ich działki fragmentu okazało się, że punkt graniczny powinien być usytuowany w innym miejscu. Współwłaściciele działki nr [...] zażądali "pisemnie" pasa terenu o szer. 91 cm, pomimo braku wyznaczenia drugiego punktu granicznego. W ich ocenie żądanie to było bezpodstawne, gdyż nastąpiło zasiedzenie. Okoliczności wskazują na istnienie sporu granicznego oraz konflikt sąsiedzki.

19 Odnosząc się do powyższego stanowiska skarżące w piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2022 r. zakwestionowały twierdzenia tam zawarte i podtrzymały argumentację oraz zarzuty skargi.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

21 Skarga jest niezasadna.

22 Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 3 stycznia 2022 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości, tj. działek nr [...] i [...] w S., obręb [...] toczącej się obecnie przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział Cywilny pod sygn. [...].

23 Sąd w całości podziela zgodne stanowisko organów obu instancji o prejudycjalnym charakterze ww sprawy o rozgraniczenie dla prowadzonego postępowania.

24 Z akt sprawy wynika, że niniejsze postępowanie było już zawieszane postanowieniem PINB w [...] z dnia 29 września 2020 r. ze względu na trwające, prowadzone przez Burmistrza Miasta [...], postępowanie dotyczące rozgraniczenia działek nr [...] i [...] w S. - do czasu rozstrzygnięcia przez Burmistrza Miasta [...] przebiegu granicy między ww. działkami.

25 Z uwagi na przekazanie sprawy o rozgraniczenie do Sądu Rejonowego w [...] postanowieniem PINB w [...] postanowieniem z dnia 07.09.2021 r. po rozpatrzeniu wniosku Pani K.K. i Pani R.K. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [....], do czasu rozstrzygnięcia obecnie przez Sąd Rejonowy w [...] przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] w S., obręb [...].

26 Postanowieniem z dnia 08.12.2021 r. znak OA.7722.20.6.2021 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu zażaleniowym uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postanowienie w przedmiocie odmowy podjęcia postępowania nie powinno być przez organ I instancji wydane, gdyż formalnie ustała okoliczność wskazana przez organ I instancji jako przyczyna zawieszenia postępowania "do czasu rozstrzygnięcia przez Burmistrza Miasta [...] przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] w S., obręb [....]", bo Burmistrz Miasta [...] wydał już decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości.

27 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 21.12.2021 r. wydał postanowienie na podstawie art. 97 § 2 Kpa o podjęciu postępowania w sprawie wybudowania szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szklarni i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [...] zawieszonego do czasu rozstrzygnięcia przez Burmistrza Miasta [...] przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] w S.

28 Wnioskiem z dnia 27.12.2021 r. Pan A.J., Pani A.K. i Pani K.J. zwrócili się o ponowne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] i [...] w S., obręb [...] toczącej się obecnie przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydział Cywilny pod sygn. [...].

29 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem z dnia 03.01.2022 r. wskazanym wyżej na wstępie, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne w ww. sprawie.

30 Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Należy podkreślić, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Użycie w tym wypadku koniunkcji wskazuje, że chodzi o wydanie decyzji w wyniku rozpatrzenia sprawy, tzn. decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Regulacja art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, zgodnie z którą organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy nie tylko rozpatrzenie sprawy, ale i wydanie decyzji, potwierdzają tezę, że przeszkodą jaką stanowi zagadnienie wstępne ma bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną.

31 Przedmiotem postępowania administracyjnego zawisłego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] jest budowa szklarni oraz odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szkłami i budynku gospodarczego, położonych na działce nr [...] w S., obręb [...].

32 Problematyka dotycząca prawidłowości budowy szklarni i odprowadzania wód opadowych z przedmiotowej szkłami i budynku gospodarczego oraz dokonanie oceny faktyczno-prawnej w aspekcie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych i wydanie ewentualnych nakazów w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami wymaga uprzedniego ustalenia odległości przedmiotowych obiektów położonych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...].

33 Z akt wynika, że kwestia usytuowania obiektów będących przedmiotem postępowania zlokalizowanych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią nr [...] stanowiącej własność skarżących jest sprawą sporną, trwa bowiem spór o przebieg granicy przed sądem cywilnym.

34 Rację ma PWINB wskazując, iż w mniejszej sprawie wystąpiły łącznie trzy przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania, tj. postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości jest w toku, przy czym wynik tego postępowania w sposób istotny wpływa na postępowanie prowadzone przez organ I instancji, a zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Pozyskanie informacji o sposobie zakończenia postępowania rozgraniczeniowego umożliwi jednoznaczne i bezsporne wyjaśnienie, dla potrzeb postępowania przed organami nadzoru budowlanego, okoliczności co do przebiegu granic, a to w konsekwencji pozwoli na dokonanie oceny zgodności usytuowania przedmiotu postępowania z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.

35 Biorąc pod uwagę podane wyżej uwarunkowania, kwestia ostatecznego przebiegu granic między działką nr [...] i [...] w S. jest kwestią istotną, od której uzależnione jest ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, czyli zagadnieniem wstępnym, wymagającym uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd Cywilny.

36 Z powyższego wynika, że między rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, a przebiegiem granic działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym istnieje związek przyczynowy, który powoduje, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji w prowadzonej przed organem I instancji sprawie.

37 Organy prawidłowo przyjęły, że koniecznym było zawieszenie postępowania prowadzonego przez PINB w [...] do czasu wydania prawomocnego orzeczenia Sądu Cywilnego w sprawie rozgraniczenia w/w działek. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na tle zaleceń wynikających z wyroków orzekających w sprawie Sądów zobowiązany jest do ustalenia odległości szklarni i budynku gospodarczego wybudowanych na działce nr [...] względem granicy z działką sąsiednią tj. nr ewid. [...] - w celu wyjaśnienia czy w dacie budowy spornej szklarni oraz budynku gospodarczego zostały naruszone przepisy prawa i ustalenia czy w konsekwencji w istniejącym stanie faktyczno-prawnym usytuowanie ww. obiektów i sposób odprowadzenia wód opadowych wymaga interwencji administracyjnej.

38 Niespornie kwestia ostatecznego przebiegu granic między działkami nr [...] i [...] w S., obręb [...], jest kwestią istotną od której uzależnione jest ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, czyli jest zagadnieniem wstępnym, wymagającym uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny.

39 Sąd w tym zakresie w całości podziela stanowisko PWINB.

40 Odnosząc się do zarzutów skargi, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza art. 153 P.p.s.a czy też art. 170 P.p.s.a. i nie pozostaje w sprzeczności z wytycznymi orzekających w tej sprawie sądów administracyjnych.

41 Przywołany w skardze wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2022 r., II SA/Rz 1422/21 nie dotyczył niniejszego postępowania, a jedynie rozliczenia kosztów rozgraniczenia na jego administracyjnym etapie.

42 Skarżący nie kwestionują faktu, że konieczne w sprawie jest ustalenie odległości, w jakich od granicy działki oraz innych budynków można lokować poszczególne rodzaje obiektów oraz, że co do zasady w przypadku samowoli budowlanej do oceny jej zaistnienia bierze się pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty jej popełnienia.

43 Granica pomiędzy działkami stron wyznaczona istniejącym od lat 80 – tych ubiegłego wieku ogrodzeniem stała się sporna. Zdaniem skarżących, zasięg ich własności sięga poza istniejące ogrodzenie na ok. 91 cm na niekorzyść P.P. J. (por. pisma stron k. 60 i k. 62 akt sądowych).

44 Przeczy to tezie skarżących o braku sporu granicznego.

45 W postępowaniu rozgraniczeniowym nie jest wyłączona możliwość ustalenia takiego stanu prawnego, który uzasadnia przebieg linii granicznych w miejscach, przez które granice przedtem nie przebiegały. Podstawą rozgraniczenia jest aktualny stan prawny, mianowicie z chwili orzekania, choćby w jego wyniku nastąpiło ustalenie dotychczas nieistniejących granic (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1974 r., , z 6 maja 1974 r., III CRN 81/74, z 3 września 1981 r., III CRN 171/81, z 17 października 2000 r., I CKN 851/98, niepubl., z 11 grudnia 2013 r., , z 27 lutego 2013 r., IV CSK 357/12, z 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 596/10, z 5 grudnia 2003 r., IV CK 255/00, z 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 596/10).

46 Przez stan prawny należy rozumieć również stan powstały na skutek zasiedzenia przygranicznych pasów gruntów, o czym sąd powinien rozstrzygnąć w sprawie o rozgraniczenie (por.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1967 r., III CRN 424/66, z 22 kwietnia 1974 r., , z 5 grudnia 2003 r., IV CK 255/02, niepubl.).

47 Przez przygraniczny pas gruntu należy rozumieć wąskie zazwyczaj pasmo ziemi przylegające do geodezyjnej-katastralnej lub ewidencyjnej - granicy nieruchomości, posiadane przez właściciela nieruchomości sąsiedniej z naruszeniem tej granicy w sposób prowadzący do nabycia własności tego pasma przez zasiedzenie (art. 172 i n.k.c.) i swoistego przyłączenia go do tej nieruchomości. Pasmo to bywa wyraźnie oznaczone na gruncie widocznymi znakami, np. ogrodzeniem, naturalnym ukształtowaniem terenu, uprawami, zabudowaniami itp. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r., III CSK 279/16). Przy czym warunkiem możliwości rozważania kwestii zasiedzenia przygranicznych pasów ziemi w ramach kryterium stanu prawnego granic gruntów jest uprzednie ustalenie przebiegu linii granicznej według dokumentów zaświadczających o zasięgu prawa własności sąsiadujących ze sobą właścicieli (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2013 r., IV CSK 180/13 ) (tak słusznie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. III CSK 202/20).

48 Ustalenie granic działek ma charakter deklaratoryjny, nie ustala się ich na konkretną datę.

49 Jeśli w toku postępowania rozgraniczeniowego ustalą organy granice z uwzględnieniem zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, będzie to przedmiotem merytorycznej oceny organów.

50 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.