Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 maja 2015 r., II SA/Rz 391/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 maja 2015 r., II SA/Rz 391/15

Sentencja

1 St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. i S. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany klasyfikacji gruntów - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

2 Z. P. i S. P. wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od wniesionej skargi, dokonali jego opłacenia, wnioskując jednocześnie o "obniżenie kosztów sądowych" z uwagi na niskie emerytury i zły stan zdrowia.

3 W nadesłanym następnie urzędowym formularzu PPF, mającym zastosowanie do osób fizycznych ubiegających się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że znaczną część dochodów muszą przeznaczać na leczenie. Wg zawartego we wniosku oświadczenia prowadzą wspólne gospodarstwo domowe (z wyłączeniem innych osób), utrzymując się z emerytur w wysokości odpowiednio 677 i 1838 zł brutto. Posiadany przez nich majątek obejmuje mieszkanie o pow. 82 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 11,88 arów.

4 W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazali kwoty netto pobieranych świadczeń,

5 tj. 590 i 1527 zł, z czego miesięcznie na leczenie przeznaczają 400 zł, na opłaty za gaz, energię elektryczną i wywóz śmieci odpowiednio 93, 80 i 15 zł, opał – 160 zł, telefon – 33 zł, zakup paliwa do samochodu ([...]) – 150 zł. Ubezpieczenie mieszkania wynosi 124 zł, rata podatku – 88 zł. Kwotę pozostałą po opłaceniu rachunków przeznaczają na własne wydatki. Nie posiadają żadnego konta bankowego, mieszkanie pozbawione jest wody, kanalizacji i centralnego ogrzewania.

6 Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:

7 Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a.

8 Kryterium finansowe (majątkowe) jest więc jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na osobie wnioskującej; zgodnie m.in. z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego

9 z dnia 16 stycznia 2012 r. II FZ 825/11, wnioskodawca powinien wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych we własnym zakresie.

10 Z. i S. P. wskazanej wyżej przesłanki nie spełnili, a tym samym nie wykazali,

11 z jakim negatywnym wpływem dla ich koniecznego utrzymania wiązałoby się jednorazowe poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych i jakich uzasadnionych potrzeb życiowych nie mogliby w związku z tym zaspokoić /stosownie do postanowienia NSA z dnia 13 marca 2012 r. I FZ 51/12, przez uszczerbek w koniecznym utrzymaniu należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, w którym strona nie jest w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych/. Mimo sygnalizowanych niedogodności związanych z brakiem bieżącej wody i kanalizacji oraz centralnego ogrzewania, z treści udzielonych informacji nie wynika, by cierpieli jakikolwiek niedostatek. Mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, dysponują też stałymi dochodami w łącznej wysokości 2118 zł miesięcznie (kwota netto), które jak wynika ze złożonego oświadczenia,

12 w dostatecznym stopniu zabezpiecza ponoszone przez nich wydatki związane

13 z utrzymaniem i leczeniem. Ich wykazana wysokość wynosi ok. 800 zł miesięcznie, obejmując koszty leczenia, ogrzewania, opłat za tzw. media oraz rozliczone do tego okresu opłaty za ubezpieczenie mieszkania i należności podatkowe (ujęte najprawdopodobniej w skali rocznej i kwartalnej). Pozostała kwota, tj. ok. 1300 zł, jawi się jako adekwatna względem wydatków związanych z niezbędnym, bieżącym utrzymaniem 2 osób (przede wszystkim zakupem żywności, okresowym zakupem środków czystości, odzieży itp.) i jednorazowym wygospodarowaniem środków na opłacenie kosztów sądowych, zwłaszcza że jak wspomniano na wstępie, skarżący uiścili już w sprawie wpis od skargi w kwocie 200 zł (do pozostałych kosztów, które mogą wystąpić w przyszłości, należy opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej

14 w przypadku jej wnoszenia od wyroku Sądu I instancji – obydwie w wysokości po

15 100 zł). Z udzielonych informacji nie wynika przy tym, by skarżących obciążały jakieś szczególne zobowiązania finansowe lub zaległości płatnicze, np. w związku

16 z podejmowanymi lub planowanymi działaniami zmierzającymi do poprawy warunków technicznych i standardu mieszkania. W kontekście wyszczególnionych kwotowo wydatków i ustawowych zasad przyznawania prawa pomocy zwrócenia uwagi wymaga również, że jako służące zabezpieczeniu koniecznych potrzeb życiowych nie są uznawane wydatki związane z utrzymaniem pojazdów mechanicznych (w przypadku wnioskodawców min. 150 zł miesięcznie, tj. koszt zakupu paliwa, nie licząc napraw, ubezpieczenia, przeglądów itp.), które nie korzystają z pierwszeństwa względem kosztów sądowych.

17 Prawo pomocy ma zastosowanie do osób znajdujących się w bardzo złej sytuacji materialnej, stanowiąc formę dofinansowania osób ubogich z budżetu Państwa. Może to nastąpić jedynie w przypadku, w którym zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów udziału w postępowaniu sądowym jest niemożliwe lub związane z trudnymi do przezwyciężenia przeszkodami. Żadnych tego typu okoliczności w odniesieniu do wnioskodawców nie stwierdzono, co skutkuje przekonaniem o adekwatności ich możliwości płatniczych do związanych ze skargą kosztów sądowych.

18 Ubocznie należy podkreślić, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

19 Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku

20 z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.