Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 marca 2022 r., II SA/Rz 218/22

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 marca 2022 r., II SA/Rz 218/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.G. na notę księgową Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty tytułem kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych).

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 25 marca 2021 r. P.G. (dalej: "Skarżący") zwrócił się do Starosty [...] (dalej: "Starosta") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wynagrodzeń pracowników Starostwa i osób zatrudnionych na podstawie umów cywilno-prawnych z wyszczególnieniami zawartymi w tym wniosku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Starosta powiadomił Skarżącego, że wystąpiły dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji publicznej o jakich mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2019, poz. 1429 ze zm., dalej: "ustawa") w wysokości 1200 zł, omawiając elementy tych kosztów i uzasadniając ich poniesienie. Kolejną korespondencją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Starosta udzielił wnioskowanych informacji w trybie ww. ustawy. Czynność Starosty z dnia [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skargę postanowieniem z dnia 22 lipca 2021 r. sygn. II SA/Rz 999/21 Sąd odrzucił z powodu braków formalnych.

3 W dalszej kolejności Starosta odpowiadając pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr[...] na wezwanie skarżącego z dnia 11 stycznia 2022 r., załączył notę księgową nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. o obciążeniu Skarżącego kwotą 1200 zł z tytułu kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej. Na powyższą notę księgową Skarżący, na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, w skrócie P.p.s.a.), wniósł skargę do Sądu, żądając stwierdzenia bezskuteczności aktu Starosty z dnia [...] stycznia 2022 r., wyznaczającego opłatę za udostępnienie informacji publicznej.

4 W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

6 Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stwierdzenie wystąpienia braku przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie wystąpienia braku przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Ocena dopuszczalności skargi wymagała zatem ustalenia czy przedmiotem skargi jest akt wymieniony w art. 3 § 2 pkt 1-9 P.p.s.a., a tym samym czy skarga podlega kontroli sądu administracyjnego.

7 W przedmiotowej sprawie Skarżący przedmiotem skargi uczynił notę księgową z dnia [...] stycznia 2022 r. dotyczącą opłaty w wysokości 1200 zł za udostępnienie informacji publicznej.

8 Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Z kolei zgodnie z ust. 2 tego artykułu, podmiot, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

9 Powołana regulacja prawna nakłada na podmiot udostępniający informację publiczną obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ma to na celu umożliwienie wnioskodawcy samodzielnego podjęcia decyzji o pokryciu kosztów udostępnianych informacji. Ze względu na wysokość opłaty może on zrezygnować ze wskazanego we wniosku sposobu lub formy udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne opłaty lub opłata jest znacznie niższa. Ustawodawca pozostawił wnioskodawcy kolejne 14 dni (licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy wyżej wymienionego powiadomienia) na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku.

10 W orzecznictwie wyrażony został pogląd, który Sąd podziela, że skierowanemu do wnioskodawcy - na podstawie art. 15 ustawy - powiadomieniu nie można przypisywać wyłącznie charakteru informacyjnego; powiadomienie o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej następuje w formie aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ma ono charakter publicznoprawny, gdyż wpływa w sposób prawnie wiążący na sytuację określonego podmiotu prawa i powiadomienie może być przedmiotem roszczenia wobec wnioskodawcy ze strony organu. Tak więc obowiązek uiszczenia tej opłaty wynika z mocy samego prawa.

11 W niniejszej sprawie w związku ze złożonym przez skarżącego w dniu 25 marca 2021 r. wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, Starosta pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. powiadomił skarżącego o wysokości kwoty, jaką zostanie obciążony za udostępnienie wnioskowanej informacji oraz podał sposób jej wyliczenia. Zatem to pismo organu z dnia [...] kwietnia 2021 r. stanowi akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarga na ten akt została jednak odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 22 lipca 2021 r.

12 Natomiast nota księgowa jest już tylko czynnością następczą (wykonawczą) w stosunku do aktu powiadomienia o opłacie za udostępnienie informacji publicznej, który ukształtował w tym zakresie obowiązek jej poniesienia przez wnioskodawcę. Nota księgowa ma charakter informacyjny i nie władczy, i wyraża się wyłącznie w przypomnieniu o obowiązku uiszczenia opłaty.

13 Taki charakter noty księgowej potwierdził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 314/17, stwierdzając, że nota księgowa przypomina jedynie o obowiązku uiszczenia opłaty i taka nota nie nakłada na adresata obowiązku prawnego ani nie przyznaje mu jakichkolwiek uprawnień, gdyż te wynikają wprost z normy ustawowej. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 1404/16 oraz w postanowieniu z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 5571/16 (wszystkie orzeczenia publikowane na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl ).

14 Gdyby jednak kwota opłaty określona w nocie opiewała na wyższą, niż ta która została ustalona w powiadomieniu, to tylko wówczas należałoby ją potraktować jak akt ustalający opłatę, o którym mowa w art. 3 § 2 ust. 1 pkt 4 P.p.s.a. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

15 Skoro ostatecznie poddana zaskarżeniu nota księgowa nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., skargę uznać należało za niedopuszczalną i jako taką, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a, odrzucić.