Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2017 r., II SA/Rz 1176/17

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sygnatura
II SA/Rz 1176/17
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Administracyjne postępowanie
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej wysokości opłat za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. Ł. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 II SA/Rz 1176/17

UZASADNIENIE

3 Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] umieścił M.Ł. w Domu Pomocy Społecznej w [...] (DPS) przy ul. [...].

4 Następnie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], ustalił M.Ł. opłatę za pobyt we wskazanym Domu Pomocy Społecznej, od dnia zamieszkania, w wysokości 70% osiąganych dochodów, tj. za marzec 2013 r. – 177,676 zł (obliczoną proporcjonalnie do liczby dni pobytu w tym miesiącu), zaś od kwietnia w wysokości 786,82 zł miesięcznie. Ponadto organ ustalił, że pozostałą kwotę, stanowiącą różnicę między obowiązującym średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca DPS a opłatą wnoszoną przez M.Ł., wnosić będzie Gmina Miasto [...]. Kolejną decyzję w zakresie odpłatności Prezydent Miasta [...] wydał w dniu [...] lipca 2016 r., zmieniając sposób odpłatności poprzez ustalenie kolejnych osób zobowiązanych do wnoszenia opłat – M.G., A.L. i M.L. oraz zwalniającą całkowicie A.L. z obowiązku ponoszenia opłat.

5 W piśmie z dnia 23 stycznia 2017 r. Prezydent Miasta [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany opisanej wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., w związku z rozszerzeniem katalogu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt M.Ł. w DPS oraz uzyskaniem informacji o wysokości dochodów syna M.Ł. – P.Ł.

6 Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: "k.p.a." oraz art. 106 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 1, 2, 3, art. 61 ust. 1, 2 pkt 2a, art. 64, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 z późn. zm.) – dalej: "u.p.s.", zmienił decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], ostatnio zmienioną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], naliczającą odpłatność za pobyt M.Ł. w DPS w [...] przy ul. [...], w ten sposób, że:

7 – pkt 1 otrzymał brzmienie: "Ustalić opłatę za pobyt Pana M.Ł. w Domu od 1 marca 2017 r., w wysokości 1 004,08 zł miesięcznie, wnoszoną do kasy lub na rachunek bankowy DPS do ostatniego dnia danego miesiąca. Odpłatność za marzec, kwiecień, maj i czerwiec br., winna być uregulowana w najbliższym terminie płatności."

8 – dodał pkt 1e nadając mu brzmienie: "Odstąpić od ustalania opłaty Panu M.Ł. - osobie zobowiązanej zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2b - za pobyt Pana M.Ł. w DPS w [...] przy ul. [...]."

9 – dodał pkt lf nadając mu brzmienie: "Odstąpić od ustalania opłaty Pani N.C. - osobie zobowiązanej zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2b - za pobyt Pana M.Ł. w DPS w [...] przy ul. [...]."

10 – dodać pkt lg nadając mu brzmienie: "Odstąpić od ustalania opłaty Panu G.C. - osobie zobowiązanej zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2b - za pobyt Pana M.Ł. w DPS w [...] przy ul. [...]."

11 – pkt 2 otrzymał brzmienie: "Ustalić Panu P.Ł. - osobie zobowiązanej zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2a - kwotę opłaty za pobyt Pana M.Ł. w DPS w [...] przy ul. [...] od 1 lipca 2017 r., w wysokości 1 665,62 zł miesięcznie, wnoszonej do kasy lub na rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] [...] Bank Polski S.A. Nr konta: [...], w terminie do 15 dnia danego miesiąca."

12 Organ wskazał, że pozostałe rozstrzygnięcia pozostają bez zmian. Jednocześnie organ odmówił M.G. całkowitego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt M.Ł. w DPS w [...] przy ul. [...], utrzymując brzmienie pkt la decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...].

13 Uzasadniając wydaną decyzje organ podał, ze zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w [...] przy ul. [...], od 1 kwietnia 2017 r. wynosi 3 228 zł miesięcznie. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu socjalnego ustalono, że w związku z waloryzacją świadczeń emerytalno – rentowych, uległa zmianie wysokość pobieranego przez M.Ł. świadczenia i obecnie wynosi ono 1 434,40 zł netto, wobec czego aktualnie pobierana opłata za jego pobyt w DPS wynosi 70% osiąganego dochodu, tj. 1 004,08 zł miesięcznie.

14 Organ podał, że M.Ł., N.C. i G.C. nie kwalifikują się do ponoszenia ustawowej odpłatności z uwagi na fakt, że osiągany przez nich dochód nie przekracza 300% kwoty kryterium ustawowego. Wobec powyższego, zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.s., osoby te nie mają obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt dziadka w DPS. W odniesieniu do sytuacji majątkowej P.Ł. organ podał, że wobec braku woli ww. osoby do współpracy z organem, w oparciu o informacje zawarte w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym z M.Ł. przyjęto, że P.Ł. jest osobą samotnie gospodarującą, pobierającą świadczenie emerytalne z Zakładu Emerytalno – Rentowego MSW w wysokości 3 936,27 zł. Tym samym, w świetle uregulowań u.p.s., P.Ł. ustalono odpłatność za pobyt jego ojca w DPS w wysokości 1 665,62 zł. Organ wskazał końcowo, że M.G., jako kolejna z osób przewidzianych do ponoszenia odpłatności, jest w stanie zabezpieczyć potrzeby swojej rodziny i zarazem ponosić w dalszym ciągu częściową odpłatność ustaloną w decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], za pobyt jej dziadka w DPS. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia złożonego przez nią wniosku o całkowite zwolnienie ze wskazanej odpłatności.

15 P.Ł. wniósł odwołanie od tej decyzji podnosząc, że kwestowane rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy. Pokreślił, że nie jest i nie było jego celem niewspółdziałanie z pracownikami MOPS w [...]. Odwołujący się wskazał, że posiada dwoje dzieci w wieku 26 i 19 lat, na których utrzymanie musi łożyć, spłaca kredyty, ponosi koszty utrzymania, ubezpieczenia oraz wypłaca synowi "kieszonkowe". Tym samym do dyspozycji pozostaje mu kwota 600 zł, która jest niewystarczająca do partycypowania w kosztach pobytu ojca w DPS.

16 Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, wskazane przez organ I instancji okoliczności uzasadniały rozszerzenie kręgu osób obowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt M.Ł. w DPS w [...], a zatem zmianę pierwotnej decyzji w oparciu o art. 106 ust. 5 u.p.s. W ocenie Kolegium, w opisywanej sprawie prawidłowo ustalono, że dochód odwołującego się pozwala na obciążenie go obowiązkiem ponoszenia odpłatności, bowiem przyjęta przez organ wysokość dochodu nie mają wpływu raty spłacanych kredytów.

17 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, P.Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, a ponadto o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia W.Ł. na okoliczność sytuacji mieszkaniowej i finansowej skarżącego.

18 Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

19 1. art. 64 u.p.s. w zw. z art. 66 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ, że z treści odwołania skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], złożonego za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], wynika, iż oprócz zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta [...] skarżący wnosił do organu o "całkowite odstąpienie od ponoszenia opłaty" za pobyt ojca M.Ł. w Domu Pomocy Społecznej w [...], tj. skarżący wraz z odwołaniem jednocześnie wnosił o zwolnienie go z takiej opłaty, a co za tym idzie pozostawienie przez organy takiego wniosku skarżącego bez podjęcia żadnych przewidzianych prawem czynności, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie;

20 2. art. 64 u.p.s. poprzez niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy instytucji zwolnienia skarżącego z obowiązku uiszczania opłaty za pobyt M.Ł. w Domu Pomocy Społecznej w [...], pomimo że skarżący wraz ze złożonym wnioskiem wykazał swoje rzeczywiste możliwości finansowe i podnosił uzasadnione okoliczności, które warunkowały zastosowanie instytucji zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia takiej opłaty, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji w sprawie;

21 3. art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

22 – nierozpoznanie sprawy przez organ w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie przez organ całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego wybiórcze potraktowanie, z pominięciem dokumentów i okoliczności wskazywanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...], jak też poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nieprzeprowadzenie przez organ wywiadu ze skarżącym, pomimo że skarżący w dniu 3 października 2016 r. zgłosił się do organu w celu wyjaśnienia sprawy lecz uzyskał informację, że sprawa zmienia referenta i na obecną chwilę nie można przeprowadzić niezbędnych czynności z jego udziałem;

23 – sporządzenie przez organ uzasadnienia decyzji z pominięciem okoliczności i materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącego wraz z odwołaniem skarżącego z dnia 28 lipca 2017 r. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...], tj. okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącego oraz jego sytuacji finansowej, jak też niewyjaśnienie z jakiego powodu organ ocenił przeprowadzone przez organ I instancji ustalenia dotyczące sytuacji skarżącego za prawidłowe w sytuacji, kiedy z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 3 października 2016 r. zgłosił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w celu wyjaśnienia sprawy, czego zaniechał organ;

24 – zaniechanie pouczenia skarżącego przez organ o uprawnieniach skarżącego wynikających z art. 64 u.p.s., nieprzedłożenie skarżącemu stosownego oświadczenia zawierającego informację w powyższym przedmiocie - pomimo znajdujących się w aktach sprawy podpisanych oświadczeń przez innych uczestników postępowania - w sytuacji, kiedy pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w dniu 3 października 2016 r. przeprowadził spotkanie ze skarżącym i miał możliwość pouczenia skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach, co miało skutek w ograniczeniu możliwości wnoszenia przez skarżącego wniosku o zwolnienie z opłaty.

25 4. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie skarżącego jako strony postępowania w sytuacji, kiedy organ uznał, że przeprowadził wszystkie niezbędne do wyjaśnienia sprawy dowody, a w okolicznościach prowadzonego postępowania pozostały niewyjaśnione kwestie związane z sytuacją majątkową i finansową skarżącego.

26 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

27 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

28 Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066), obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369)– zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

29 Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania kwalifikujące zaskarżoną decyzję do uchylenia.

30 Decyzja ta dotyczy zmiany odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a opłatę za pobyt ustala w drodze decyzji wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1). W art. 61 ust. 1 u.p.s. określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.

31 Zastępczy charakter wnoszenia opłat przez gminę wynika z art. 61 ust. 3 u.p.s., który przewiduje wnoszenie takich opłat, jeżeli z tego obowiązku nie wywiązują się osoby zobowiązane w pierwszej kolejności. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w tym celu kwot.

32 Wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.s., ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie, co oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić pełnych kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie.

33 Zaznaczyć przy tym należy, co podkreśla się też w orzecznictwie, że organy nie mogą arbitralnie dokonywać wyboru osoby spośród zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy i tylko w stosunku do niej prowadzić postępowanie, lecz ich obowiązkiem jest prowadzenie postępowania jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania, a także ich wszystkich powinna dotyczyć decyzja wydana w sprawie ustalenia obowiązku odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.09.2017 r., I SA/Wa 704/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

34 Nawiązując do zarzutów skargi należy również zaznaczyć, ze w przypadku ustalenia opłaty za pobyt w DPS nie mają znaczenia wzajemne relacje i stosunki panujące w rodzinie, a także fakt czy przed umieszczeniem w domu pomocy społecznej osoba zobowiązana z mocy art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. utrzymywała kontakty z podopiecznym.

35 Wysokość obciążeń osób zobowiązanych określa art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., stanowiąc, że opłatę z pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium (art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.s.), zaś w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.s.).

36 Jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 10.05.2017 r., I OSK 2820/16, z przepisu tego wynika gwarancja dla osoby zobowiązanej, że dochód pozostający na osobę w rodzinie po ustaleniu jej zobowiązania na rzecz mieszkańca domu pomocy społecznej, nie będzie niższy niż 300% kryterium dochodowego.

37 Prawidłowy sposób ustalenia przedmiotowej opłaty polega na obliczeniu wysokości dochodu na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej w sposób określony w art. 6 pkt 3 u.p.s., to jest poprzez podzielenie sumy dochodów członków rodziny przez ilość członków rodziny, a następnie odjęciu od tej kwoty sumy odpowiadającej 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wynik powyższego działania matematycznego (o ile stanowi liczbę dodatnią) stanowić będzie górną granicę opłaty jaką obciążyć można daną osobę zobowiązaną.

38 Podstawową kwestią przy ustaleniu opłaty jest zatem w pierwszej kolejności ustalenie sytuacji rodzinnej osoby zobowiązanej, a następnie wyliczenie jej dochodu bądź sumy dochodów wszystkich członków rodziny, którą z\godnie z art. 6 pkt 14 u.p.s. stanowią osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

39 Ustaleń tych należy dokonać zgodnie z przepisami k.p.a. regulującymi postępowanie dowodowe. Kluczową normą jest w tym zakresie jest art. 7 k.p.a. i wyrażona w nim zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oceniając na podstawie jego całokształtu czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

40 Należy przy tym podkreślić, że przestrzeganie tych zasad jest powinnością nie tylko organu I instancji, ale także organu odwoławczego, którego rolą jest nie tylko kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, ale przede wszystkim ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie. Jeśli w toku postępowania międzyinstancyjnego ulega zmianie stan faktyczny sprawy, obowiązkiem tego organu jest uwzględnienie tego faktu i wydanie stosownej decyzji.

41 W rozpoznawanej sprawie na etapie postępowania przed organem I instancji skarżący deklarował, że wyprowadził się od żony, zamieszkuje oddzielnie i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, ponosząc jednocześnie duże koszty, m. in. na leczenie i utrzymanie syna zamieszkałego z żoną. Do skargi dołączył natomiast oświadczenie żony W.Ł. stwierdzające, że od sierpnia 2017 r. zamieszkuje wspólnie z żoną i dziećmi, które pozostają na jego utrzymaniu.

42 Należy zauważyć, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez skarżącego 28.07.2017 r., a zatem stan faktyczny uległ zmianie już po tym fakcie, zaś jak wynika z akt administracyjnych, skarżący nie został powiadomiony przed wydaniem zaskarżonej decyzji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz możliwością przedstawienia nowych dowodów w sprawie. Ta okoliczność, skutkująca de facto brakiem uwzględnienia zmian stanu faktycznego, oznacza naruszenie w prowadzonym postepowaniu przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

43 Naruszenie to Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadnia uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

44 O kosztach, na które złożyły się wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłata od pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

45 W postępowaniu ponownym rzeczą organu będzie ustalenie aktualnej sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego i obliczenie wysokości ewentualnej opłaty za pobyt ojca skarżącego w domu pomocy społecznej, a dopiero w dalszej kolejności rozpoznanie wniosku o zwolnienie od tej opłaty.

Powołane przepisy