Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2015 r., II SA/Rz 1099/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2015 r., II SA/Rz 1099/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości -skargę oddala-

Uzasadnienie

2 II SA/Rz 1099/14

UZASADNIENIE

3 Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. S.A. Oddział [...], Starosta Powiatu [...]:

4 1. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działki nr 1657/1, 1659/1, 1659/2 w M., stanowiącej własność J. D., przez zezwolenie A. S.A. Oddział [...] na realizację linii elektroenergetycznej 110 kV zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, określając powierzchnię zajmowanego obszaru pod pas technologiczny;

5 2. zobowiązał inwestora – A. S.A. Oddział [...] do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu realizacji inwestycji;

6 3. zobowiązał właściciela ww. nieruchomości do ich udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii napowietrznej;

7 4. określił, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

8 W uzasadnieniu wskazał, że w realiach sprawy wydanie decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 518, zezm., dalej: "u.g.n.") było konieczne, bowiem pomimo istnienia w obrocie prawnym wskazanej powyżej decyzji Prezydenta Miasta [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, J. D. nie wyraziła zgody na realizację na jej nieruchomościach planowanej inwestycji.

9 W odwołaniu od tej decyzji J. D. wskazała, że realizacja planowanej sieci energetycznej ograniczy lub całkowicie uniemożliwi korzystanie z jej nieruchomości.

10 Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

11 W podstawie prawnej wskazał art.18 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.- dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 124 ust. 1 u.g.n.

12 W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a zatem decyzja Starosty jest zgodna z prawem. Planowana inwestycja mieści się w definicji celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. zaś wniosek o wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzono rokowaniami z odwołującą. Wskazano, że rozpatrując wniosek w trybie art. 124 u.g.n. organ nie weryfikuje już ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji, a zatem nie mógł wydać decyzji odmownej wyłącznie na podstawie kwestionowanej przez stronę lokalizacji przedsięwzięcia. Przesłanką do wydania wnioskowanego zezwolenia jest brak zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie w celu realizacji inwestycji celu publicznego, a taka sytuacja zachodziła w rozpatrywanej sprawie.

13 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na tę decyzję J. D. wniosła o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu [...].

14 Zdaniem strony skarżącej, rozpatrujące sprawę organy naruszyły szereg przepisów procedury, gdyż nie dochowały należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego oraz pominęły w uzasadnieniach rozstrzygnięć okoliczności mające znaczenie dla sprawy. W sprawie nie miały bowiem miejsca określone art. 124 u.g.n. rokowania, a zatem organy wydały zaskarżone decyzje w sposób nieuprawniony. Ponadto organy zaniechały ustalenia wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości skarżącej, a zwłaszcza uniemożliwienie ich zabudowy na skutek realizacji linii energetycznej.

15 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. O oddalenie skargi wniosła również A. S.A. podnosząc, że wydane decyzje są zgodne z przepisami prawa, zaś ich wydanie poprzedziły negocjacje ze skarżącą.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

17 Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.).

18 Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

19 Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

20 Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak również postępowanie poprzedzające jej wydanie takich wad i uchybień nie zawierają.

21 Materialnoprawną podstawę wydania tej decyzji stanowi art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n."). Stosownie do jego treści starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

22 Zasadniczymi przesłankami wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości są zatem: realizacja celu publicznego wynikającego z planu miejscowego albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości na takie ograniczenie.

23 Oceniając spełnienie tych przesłanek w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność kserokopia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego – budowy odcinków sieci elektroenergetycznej 110 kV m. in. przez działki nr ewid. 1657/1, 1659/1, 1659/2 w M. Decyzja ta ma w postępowaniu z art. 124 u.g.n. zasadnicze znaczenie, bowiem po pierwsze warunkuje w ogóle wydanie zezwolenia na ograniczenie korzystania z nieruchomości, co wskazano już wyżej, a po drugie zezwolenie to może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

24 W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres, w tym jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (por. Marian Wolanin (w:) J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009 oraz wyrok NSA z dnia 27.04.2009 r., I OSK 664/08, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3.09.2014 r. II SA/Rz 542/14 – dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl).

25 Te warunki spełnia decyzja organu I instancji, wskazując precyzyjnie powierzchnię podlegającą ograniczeniu i przebieg linii WN na działkach nr 1657/1, 1659/1, 1659/2, zgodny z załącznikiem graficznym do decyzji Prezydenta |Miasta [...] z [...].08.2009 r. o ustaleniu inwestycji celu publicznego - budowy sieci elektroenergetycznej 110 kV w M.

26 Drugą przesłanką wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. jest brak zgody na korzystanie z nieruchomości jej właściciela lub wieczystego użytkownika.

27 Stosownie do art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem (użytkownikiem wieczystym), które przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Ich przedmiotem jest udzielenie przez właściciela zgody na wykonanie prac związanych z realizacją na jego gruncie inwestycji infrastrukturalnej.

28 Podkreślenia wymaga, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy. Pojęcie to występuje również w prawie cywilnym (choć obecnie zastąpione terminem "negocjacje"), gdzie oznacza przygotowania do zawarcia umowy. Celem rokowań jest zawarcie umowy, które następuje po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników (por. K. Piasecki (w:) Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003). Z tego względu należy moment rozpoczęcia rokowań wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy.

29 W orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. W orzecznictwie wypracowany też został pogląd, zgodnie z którym niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy w ogóle nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7.10.2009 r., sygn. akt IV SA/Po 381/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1.12.2011 r., I SA/Wa 1657/11, Lex Nr 1150740,wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 3.09.2014 r. II SA/Rz 542/14, z dnia 12.08.2014 r., II SA/Rz 543/14, https://cbois.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia 30.08.2012 r., II SA/Sz 604/12, WSA w Szczecinie uznał nawet, że "dwukrotna próba doręczenia przesyłki zawierającej dokumenty dotyczące warunków wyrażenia zgody na założenie linii elektroenergetycznej oraz notatka z dwóch rozmów telefonicznych, w których właściciele nieruchomości odmówili spotkania w celu przeprowadzenia rokowań, to wystarczające dowody do uznania, że właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań" (LEX Nr 1241419).

30 Art. 124 ust. 3 wymaga udokumentowania rokowań.

31 W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z dołączonych do akt potwierdzonych za zgodność kserokopii protokołów rokowań, właścicielka nieruchomości odmówiła "wyrażenia zgodna budowę linii" i nie wyraziła zgody na kontakt z inwestorem (odmówiła podania nr telefonu). Podnosząc brak przeprowadzenia rokowań nie zakwestionowała jednak faktu braku kontaktów z inwestorem. Fakt ten natomiast świadczy o nie uzyskaniu porozumienia w sprawie zajęcia nieruchomości i w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę negującą postawę skarżącej, został w wystarczający sposób udokumentowany.

32 Z tych przyczyn, uznając iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.