Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2020 r., I SA/Po 777/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2020 r., I SA/Po 777/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 rok. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. o nr [...].

Uzasadnienie

2 Wójt Gminy [...] decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...] ustalił A. K. (dalej: "skarżący") wymiar podatku od nieruchomości na 2019 r. na kwotę [...]zł. W sentencji decyzji wskazał również wysokość oraz terminy płatności poszczególnych rat podatku. Wójt w decyzji wskazał, że wysokość podatku ustalił na podstawie informacji oraz danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. Za przedmiot opodatkowania przyjął: pozostałe budynki lub ich części o pow. 83,66 m2, pozostałe budynki o wysokości do 2,20 m2 o pow. 20,07 m2 oraz pozostałe grunty o pow. 426 m2.

3 Pismem z [...] lutego 2019 r. skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m. in., że ponownie naliczono stawkę za budynek mieszkalny w stawce budynku gospodarczego.

4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że dane przyjęte za podstawę opodatkowania pozyskano w wyniku oględzin spornej nieruchomości przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że budynki mieszczące się na opodatkowanej nieruchomości oznaczone są symbolem "g" co oznacza, że są to budynki gospodarcze. Z uwagi na powyższe za prawidłowo została zastosowana stawka przewidziana dla budynków pozostałych. Powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm. – dalej: "p.g.k.") Wójt wskazał na związanie zapisami ewidencji gruntów i budynków i podkreślił niedopuszczalność klasyfikowania przedmiotu opodatkowania w oderwaniu od zapisów ewidencji.

5 Pismem z [...] sierpnia 2019 r. skarżący wniósł skargę na wskazaną powyżej decyzję Kolegium. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m. in., że pomimo próśb Urząd Gminy nie wykazał woli uwzględnienia nieodpartych dowodów na to, że w rzeczywistości na opodatkowanej nieruchomości znajduje się tylko jeden budynek mieszkalny. Powołano się na pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oraz [...] Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, z których wynika, że budynek gospodarczy w wyniku przebudowy stał się obiektem mieszkalnym, obecnie wykorzystywanym na cele mieszkaniowe.

6 W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Skarga okazała się zasadna.

9 Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji ustalające skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości za 2019 r. Kwestionując zgodność z prawem wydanych decyzji skarżący podnosi, że na opodatkowanej nieruchomości znajduje się tylko jeden budynek mieszkalny. Z kolei w ocenie Kolegium niedopuszczalnym jest klasyfikowanie przedmiotu opodatkowania w oderwaniu od zapisów ewidencji gruntów i budynków, której zapisy są wiążące przy wymiarze podatku.

10 Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów [por. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych, tj. na podstawie art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dopóty dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Co do zasady postępowanie podatkowe, czy też postępowanie przed sądem administracyjnym, nie stanowi drogi prawnej ustalenia, kwestionowania lub weryfikowania oznaczenia i powierzchni nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości [wyrok NSA z 20 lipca 2016 r., II FSK 1840/14, i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z 03 lipca 2018 r., II FSK 1635/16]. Podkreślić jednak należy, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Regulacje powołanego aktu dopuszczają możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Oznacza to, że przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym. Również w tym postępowaniu można wykazać, że dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym [tak: wyrok NSA z 20 grudnia 2016 r., II FSK 2521/15, wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., II FSK 3635/16].

11 Sąd za trafny uznał zarzut pełnomocnika skarżącego podnoszący naruszenie zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 122 O.p. Skarżący konsekwentnie kwestionuje prawidłowości zapisów ewidencji gruntów i budynków. W tego rodzaju sytuacji organy obu instancji winny odnieść się do przedłożonych przez skarżącego na etapie postępowania sądowego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2018 r., nr [...], decyzji tego organu z [...] czerwca 2019 r., nr [...], postanowienia tego organu z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Składając wskazane dowody skarżący zmierza do obalenia domniemania zgodności z prawdą danych wykazanych w ewidencji gruntów i budynków. Ocena skuteczności tego rodzaju zamierzeń winna zostać w pierwszej kolejności dokonana przez organy podatkowe z zastrzeżeń możliwości poddania tej oceny późniejszej kontroli sądu administracyjnego. W skardze podnosi się również, że skarżący jest w trakcie naprawiania błędów i zaniedbań z poprzednich lat. W tym kontekście skarżący podniósł, że jest w trakcie aktualizacji danych ewidencyjnych działki. W tego rodzaju sytuacji celem realizacji zasady prawdy materialnej organy podatkowe winny w postępowaniu podatkowym ustalić na jakim etapie znajduje się proces aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz czy ewentualnie wprowadzone w tej ewidencji na wniosek skarżącego zmiany mogą mieć wpływ na wymiar wysokości podatku.

12 Podsumowując sąd stwierdza , że zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Organy obu instancji nie dokonały analizy funkcjonujących w obrocie prawnych aktów administracyjnych mogących rzutować na ocenę zgodności z prawdą zapisów ewidencji gruntów i budynków. W toku powtórnego postępowania w sprawie organy uwzględnią wykładnię prawa zawartą w niniejszym wyroku oraz ocenią czy złożone przez skarżącego na etapie postępowania sądowego decyzje i postanowienia organów nadzoru budowlanego mogą skutkować obaleniem domniemania zgodności z prawdą danych wykazanych w ewidencji gruntów i budynków. Obowiązkiem organów będzie również ustalenie na jakim etapie znajduje się proces aktualizacji danych wykazanych w ewidencji gruntów i budynków oraz rozważanie czy ewentualnie wprowadzone w tej ewidencji zmiany mogą rzutować na wymiar podatku od nieruchomości.

13 Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.