Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 r., I SA/Po 726/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 r., I SA/Po 726/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne oddala skargę

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie art. 34 § 1, § 4 i § 5 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1-3, 6, 7 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - dalej: "u.p.e.a.") jako organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r., a także z dnia [...] stycznia 2016 r., uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez J. O..

3 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał pięć decyzji o zabezpieczeniu należności podatkowych w podatku akcyzowym o numerach od [...] do [...], których adresatem był J. O.. Na tej podstawie, w dniu [...] lipca 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w P. wystawił zarządzenia zabezpieczenia o numerach od [...] do [...], a następnie przekazał je do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. celem wszczęcia postępowania zabezpieczającego na podstawie art. 154 u.p.e.a. W toku prowadzonego w tej sprawie postępowania zabezpieczającego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. dokonał zajęcia wierzytelności J. O., tj. nadpłaty w Izbie Celnej w P. w wysokości [...] zł. Odpisy zarządzeń zabezpieczenia z dnia [...] lipca 2015 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności zostały doręczone stronie w dniu [...] lipca 2015 r.

4 W dniu [...] sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał pięć decyzji określających zobowiązania w podatku akcyzowym o numerach od [...] do nr [...] oraz nr [...] zabezpieczonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. Wobec braku zapłaty należności określonych w decyzjach podatkowych Dyrektor Izby Celnej w S., jako wierzyciel należności podatkowych, wystawił przeciwko zobowiązanemu w dniu [...] stycznia 2016 r. tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] Na podstawie dalszych dwóch decyzji podatkowych z dnia [...] września 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w S. wystawił dwa tytuły wykonawcze z dnia [...] stycznia 2016 r. o numerach: [...] i [...] Dyrektor Izby Celnej w P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec J. O. na podstawie w/w tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie w dniu [...] lutego 2016 r. Z uwagi na fakt, że w przypadku pięciu spośród wskazanych wyżej spraw egzekucyjnych było prowadzone postępowanie zabezpieczające (za wyjątkiem tytułów: [...] oraz [...]), zgodnie z art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. z dniem wystawienia tytułów wykonawczych zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. Wobec powyższego pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. powiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o wystawieniu tytułów wykonawczych i wezwał organ zabezpieczający do przekazania kwot uzyskanych w następstwie zastosowania środków zabezpieczających.

5 W dniu [...] marca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. przekazał na rachunek bankowy organu egzekucyjnego kwotę [...]zł, obejmującą:

6 - kwotę zabezpieczoną: [...] zł,

7 - oprocentowanie kwoty zabezpieczonej: [...] zł.

8 - Powyższa kwota została zaliczona na poczet objętego czterema tytułami wykonawczymi zadłużenia. Organ wyjaśnił, że aktualnie do zapłaty pozostały należności określone w trzech tytułach wykonawczych nr: [...] ([...] zł + odsetki i koszty egzekucji), [...] ([...] zł + odsetki i koszty egzekucji) [...] ([...] zł + odsetki).

9 W dniu [...] lutego 2016 r. do Izby Celnej w P. wpłynęło pismo strony z dnia [...] lutego 2016 r., zatytułowane: "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji oraz tytułów egzekucyjnych". W treści pisma strona wniosła o umorzenie egzekucji, uchylenie tytułów egzekucyjnych lub ich zmianę w zakresie odsetek, zawieszenie postępowania egzekucyjnego, potwierdzenie rozliczenia nadpłaty wraz z odsetkami na poczet zobowiązań podatkowych za okres od stycznia do września 2010 r. wg decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w K., zwrot pozostałej kwoty wraz z odsetkami, wyjaśnienie przyczyn zatrzymania wpłaconych środków i wszczęcia egzekucji. W treści pisma strona powołała się na wniosek o rozłożenie należności na raty, który złożyła w tej sprawie oraz fakt zapłaty kwoty [...]zł tytułem podatku akcyzowego i błędne naliczenie odsetek.

10 Z uwagi na rozbudowany charakter pisma organ egzekucyjny poinformował stronę o dostępnych środkach zaskarżenia w egzekucji administracyjnej i wezwał J. O. do sprecyzowania treści podania. W odpowiedzi na wezwanie zobowiązany wyjaśnił, że pismo to stanowi zarówno zarzuty wniesione na podstawie art. 33 u.p.e.a., jak i skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a.

11 W tej sytuacji w dniu [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wydał postanowienie o zawieszeniu egzekucji zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. i przekazał podanie strony do Dyrektora Izby Celnej w S. celem zajęcia przez wierzyciela stanowiska w sprawie zarzutów. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. oddalił skargę strony wniesioną w trybie art. 54 u.p.e.a. Postanowienie to zostało zaskarżone przez zobowiązanego do Dyrektora Izby Skarbowej w P., który postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił w całości rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w P. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu stanowiska organ nadzoru wskazał, że w chwili wniesienia przez stroną przedmiotowego środka zaskarżenia Dyrektor Izby Celnej w P. nie dokonał jeszcze żadnej czynności egzekucyjnej, która mogłaby stać się przedmiotem skargi strony. Tym samym postępowanie wszczęte na podstawie art. 54 u.p.e.a. należało umorzyć. W dniu [...] maja 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję, w której odmówił J. O. stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym wraz z odsetkami oraz jej zaliczania na poczet zaległości podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w S. uznał wniesione przez zobowiązanego zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1-3, 6-7, 9-10 u.p.e.a. za nieuzasadnione.

12 W dniu [...] września 2016 r. wierzyciel skierował do Dyrektora Izby Celnej w P. wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Wniosek w tej sprawie wierzyciel uzasadnił koniecznością zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanego, podlegających zwrotowi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K..

13 Biorąc pod uwagę wniosek wierzyciela Dyrektor Izby Celnej w P. wydał w dniu [...] września 2016 r. postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego i dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanego w Urzędzie Skarbowym w K..

14 W dniu [...] października 2016 r. do Izby Celnej w P. wpłynęło pismo strony z dnia [...] października 2016 r. - skarga na zajęcie wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z dnia [...] września 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. oddalił skargę zobowiązanego. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W dniu [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wydał postanowienie, w którym uznał za uzasadnioną skargę zobowiązanego z dnia [...] października 2016 r. i uchylił zaskarżoną czynność egzekucyjny z dnia [...] października 2016 r. W tym samym dniu Dyrektor Izby Celnej w P., po rozpatrzeniu wniosku zobowiązanego z dnia [...] października 2016 r., wydał kolejne postanowienie, w którym odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W związku z wydanym przez Dyrektora Izby Celnej w S. ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie wniesionych zarzutów w dniu [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wydał wymienione na wstępie postanowienie, w którym uznał zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w S. w związku z zaległościami w podatku akcyzowym, wobec J. O. za nieuzasadnione.

15 W zażaleniu z dnia [...] lutego 2017 r. strona zarzuciła bezzasadność czynności organu, polegającą na przyjęciu, iż nie zachodzą okoliczności przewidziane w ustawie o egzekucji w administracji do uznania zarzutów za uzasadnione z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zażalenia. Zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

16 Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 34 § 5 w związku z art. 33 § 1 pkt 1-3, 6, 7, 10 i art. 18 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów.

17 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

18 Przechodząc do oceny zasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów z [...] stycznia 2016 r. oraz [...] stycznia 2016 r., organ zauważył, że w omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych.

19 Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., organ stwierdził, że strona nie wskazała czego konkretnie dotyczy zarzut.

20 W skardze z dnia [...] maja 2017 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do organu I instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawnych.

21 Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej tj. art. 121, 122, 123, 124, 125 § 1, 187, 191, 200a, mianowicie:

22 - niewyjaśnienie istotnych okoliczności w sprawie, w szczególności pominięcie zgłoszonych twierdzeń i faktów,

23 - poczynienie wybiórczych ustaleń faktycznych poprzez bezzasadne kwestionowanie argumentów skarżącego pomimo oświadczeń i wniosków strony,

24 - niewyjaśnienie istniejących wątpliwości i poczynienie w tym zakresie ustaleń na niekorzyść podatnika,

25 - chybioną interpretację oświadczeń i twierdzeń strony, w szczególności co do nieistnienia wierzytelności, dającej organom celnym podstawę zatrzymania środków podatnika,

26 - naruszenie prawdy obiektywnej,

27 - przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych

28 - naruszenie zasady słuszności i sprawiedliwości podatkowej oraz zasady nakazującej orzekanie w razie wątpliwości na korzyść podatnika.

29 Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

30 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje:

31 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

32 Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 33 u.p.e.a. Wyjaśnić należy, że zarzuty określone przez ustawodawcę w przepisach art. 33 § 1 u.p.e.a., są szczególnym i podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie podstawą wniesionych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej jest zarzut nieistnienia oraz braku wymagalności egzekwowanego obowiązku wynikający z art.33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że jeżeli wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut za bezzasadny to organ egzekucyjny jest takim stanowiskiem związany. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku (m.in. prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1313/13, lex nr 1383900).

33 Z akt sprawy wynika, że odnośnie wniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia oraz braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, wierzyciel Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. uznał wniesione zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu wierzyciel wskazał, że z kwoty [...]zł wpłaconej tytułem podatku akcyzowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., zaliczył na poczet należności podatkowych kwotę [...]zł oraz w toku postępowania zabezpieczającego dokonał zajęcia wierzytelności J. O. w wysokości [...] zł, którą to kwotę w wyniku przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne przekazał na rachunek bankowy Dyrektora Izby Celnej w P.. Pozostałą kwotę zwrócono skarżącemu jako nadpłatę wraz z oprocentowaniem w wysokości [...] zł. W związku z tym wierzyciel uznał, że w dniu złożenia zarzutów przez zobowiązanego nie stwierdzono nadpłaty w podatku akcyzowym. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. W dniu [...] listopada 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w S. wydał postanowienie, w którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, przy czym postanowienie to jest ostateczne w postępowaniu administracyjnym.

34 Wobec ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie wniesionych przez stronę zarzutów, którym organ egzekucyjny jest związany, Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. uznał za niezasadne zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych.

35 Mając na względzie przepis art. 34 § 1 u.p.e.a., postanowienie organu egzekucyjnego uznać należy za wydane prawidłowo. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12 (dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), z art. 34 § 1 u.p.e.a. wprost wynika, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

36 Przechodząc do oceny zasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r., zauważyć należy, że w omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1, 2 u.p.e.a. (czyli np. z uwagi na nieistnienie lub brak wymagalności obowiązku). Zważywszy na fakt, że na podstawie w/w tytułów wykonawczych dochodzona jest należność podatkowa, prawidłowo organ stwierdził, że obowiązek objęty tymi tytułami wykonawczymi podlega egzekucji administracyjnej. Nie ulega też wątpliwości, że Dyrektor Izby Celnej w P. był organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia przedmiotowej egzekucji, a skarżący jest osobą, względem której mają zastosowanie przepisy u.p.e.a.

37 Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., skarżący nie wskazał czego konkretnie dotyczy zarzut. Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Natomiast art. 27 § 1 u.p.e.a. wskazuje jakie elementy tytuł wykonawczy powinien zawierać. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe tytuły wykonawcze z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w S. zostały wypełnione prawidłowo i zawierają wszystkie elementy wskazane w powyższym artykule.

38 Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, bowiem w postępowaniu egzekucyjnym powołane przez skarżącego przepisy nie mają zastosowania. Postępowanie egzekucyjne normuje u.p.e.a., a jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

39 W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, że w sposób niewłaściwy zostały rozliczone nadpłaty w podatku akcyzowym oraz nie naliczono odsetek od kwot, które zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. Jak wyjaśnił Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], w dniu wniesienia zarzutów przez stronę, czyli [...] lutego 2016 r. - do zapłaty pozostawały należności w kwotach objętych tytułami wykonawczymi, to jest [...] zł + odsetki i koszty egzekucyjne. W dniu [...] marca 2016 r. na poczet zadłużenia strony została przekazana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. kwota [...]zł [...] gr wynikająca z zajęcia zabezpieczającego nadpłaty. Zajęta kwota pokryła należności wykazane w tytułach wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r. Do zapłaty pozostały należności określone w 3 tytułach wykonawczych nr [...] ([...] zł + odsetki i koszty egzekucyjne), nr [...] ([...] zł + odsetki i koszty egzekucyjne) oraz nr [...] ([...] zł [...] gr + odsetki i koszty egzekucyjne). Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości w naliczaniu odsetek wyjaśnić należy, że odsetki za zwłokę były naliczane od daty wskazanej w tytułach wykonawczych do dnia [...] czerwca 2012 r. Po tej dacie odsetki nie były naliczane z uwagi na fakt zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (zgodnie z tym przepisem odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres zabezpieczenia, od zabezpieczonej kwoty zobowiązania, jeżeli objęte zabezpieczeniem środki pieniężne, w tym kwoty uzyskane ze sprzedaży objętych zabezpieczeniem rzeczy lub praw, zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych) oraz art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej (za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania).

40 W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, gdyż postanowienia organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa.

41 Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.