Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2008 r., I SA/Po 713/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2008 r., I SA/Po 713/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Janusz Ruszyński Asesor sądowy WSA Karol Pawlicki(spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi ZS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług z miesiące listopad i grudzień 1999 r. oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ J. Ruszyński

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] Z S, prowadzący działalność gospodarczą w ramach A, zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczną z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...]. W sprawie o sygnaturze akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na w/w decyzję, a w dniu [...]. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od w/w orzeczenia Sądu I instancji (sygn. akt [...]). W trakcie, gdy toczyły się postępowania przed sądami administracyjnymi, toczyło się postępowanie karne w sprawie o uszczuplenie podatku dochodowego za rok [...] w kwocie [...], tj. o przestępstwa skarbowe z art. 56 § 2 kodeksu karnego skarbowego. W dniu [...] w sprawie o sygn. [...] Sąd Rejonowy wydał wyrok, w którym oskarżonego ZS uniewinniono od zarzucanego mu czynu. W wyniku postępowania dowodowego przeprowadzonego w ramach procesu karnego ujawniono nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody nieznane organom skarbowym.

3 Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług [...] zakończone decyzją ostateczną w/w organu z dnia [...].

4 Decyzją z dnia [...] organ odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

5 W uzasadnieniu organ wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególnie uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

6 Otóż zarówno nowe fakty, jak i dowody stanowiące podstawę wznowienia muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej.

7 Organ wskazał, iż powołane przez podatnika dokumenty (wyrok Sądu Rejonowego oraz opinia biegłego z zakresu księgowości, wydana dla Sądu Rejonowego) nie istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji wymiarowej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Tak więc przesłanka wskazana przez podatnika we wniosku dotyczącym wznowienia postępowania nie została spełniona.

8 W odwołaniu z dnia [...] Z S wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej.

9 W uzasadnieniu podatnik wyjaśnił, że argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji nie jest zgodna z intencją wnioskodawcy. Strona wie, że zarówno wyrok jak i opinia biegłego nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Opinia biegłego oparta była na dowodach istniejących w dniu wydania ostatecznej decyzji podatkowej – były to faktury oraz zestawienia analityczne sald i obrotów ewidencji księgowej, potwierdzających istnienie wzajemnych rozrachunków miedzy firmami. Dowody te istniały w chwili wydania decyzji, lecz zostały dopiero przez biegłego ujawnione. Wskazał na to sam inspektor przeprowadzający kontrolę, który zeznał, że zbędnym było badanie innej dokumentacji, mimo, że została ona przedstawiona.

10 Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

11 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przedłożone przez stronę – datowane po dniu wydania ostatecznej decyzji wymiarowej dowody w postaci wyroku Sądu Rejonowego oraz opinii biegłego oraz stwierdzenia z nich wypływające nie uzasadniają uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w zakresie podatku od towarów i usług.

12 Wymienione powyżej dowody i okoliczności nie odpowiadają kryterium zawartym w art. 240 § 1 pkt 5 – Ordynacji podatkowej.

13 Ujawnione okoliczności faktyczne muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, charakteryzować się przymiotem nowości, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję. Nowe okoliczności faktyczne, to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organom podatkowym obu instancji oraz stronie, a także po raz pierwszy zgłoszone przez stronę okoliczności jej znane, ale nie przedstawione organowi orzekającemu w postępowaniu zwykłym.

14 Organ zauważył, że w analizowanej sprawie nie mamy do czynienia z nową okolicznością, czy też z nowym dowodem, mamy natomiast do czynienia z odmienną ocena zaistniałych zdarzeń u podatnika – skutków zawartej umowy o współpracy handlowej nr [...], pomiędzy PB A a producentem – B w A, dokonaną przez Sąd Rejonowy w wydanym wyroku oraz przez biegłego, w wydanej opinii. Inna ocena faktów (inaczej prawnie zakwalifikowana) dokonana, zarówno w orzeczeniu Sądu Rejonowego jak i w opinii biegłego aniżeli dokonana przez orzekający organ podatkowy w postępowaniu podatkowym, nie może być postrzegana jako nowa okoliczność nieznana organowi podatkowemu, a istniejąca już w momencie wydania decyzji ostatecznej.

15 Odmienność ocen tego samego stanu faktycznego nie stanowi podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji wymiarowej w trybie wznowienia

16 W skardze z dnia [...] Z S zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 240 Ordynacji podatkowej przez jego nieprawidłową interpretację oraz art. 120, 121, 122 i 181 Ordynacji przez naruszenie zasad postępowania w tych przepisach zawartych.

17 W uzasadnieniu skarżący podkreśli, że w sprawie o wznowienie postępowania wskazał opinię biegłego i wyrok w sprawie karnej jako nowe dowody, które pozwoliły na ustalenie istnienia w chwili wydania decyzji dowodów i okoliczności faktycznych, które nie były znane organowi, gdyż w ogóle nie były przedmiotem badania w trakcie kontroli.

18 Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

20 Na postawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

21 W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna.

22 Na wstępie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. Odmienne są zasady rozpoznawania sprawy w tym trybie. Ponadto organ prowadzący postępowanie wznowione nie może wyjść poza zakres podstawy wznowienia.

23 Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, który powołał skarżący zarówno w swoim wniosku z dnia [...], w odwołaniu i w skardze, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

24 Tak wiec o zaistnieniu omawianej podstawy można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki:

25 ← wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

26 ← są one istotne dla sprawy, tzn mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie,

27 ← nie były znane organowi, który wydał decyzję,

28 ← istniały w dniu wydania decyzji.

29 Odnosząc powyższe rozważanie do niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na ewidentną sprzeczność wniosków i sformułowań zawartych w skardze. Skarżący zarzuca decyzji naruszenie omówionego wyżej przepisu Ordynacji, a jednocześnie w skardze podkreśla, że w sprawie o wznowienie postępowania jako nowe dowody wskazał opinie biegłego i wyrok w sprawie karnej. Tym samym skarżący wprost przyznaje, że powołuje się na dowody, które nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej z [...]. Taką też argumentację zawarł organ w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].

30 Już ta okoliczność powoduje, że niespełniona została jedna z przesłanek, które muszą wystąpić łącznie, aby organ podatkowy miał podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie przewidzianym w art. 240 Ordynacji.

31 Wywody skargi zmierzają w istocie do ponownej oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...]. Jak to jednak wynika z uzasadnienia zakażonej decyzji, a także orzecznictwa sądowoadministracyjnego, postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i oczywistym jest, że na jego podstawie nie można czynić rozważeń materialnoprawnych (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005r., sygn. II FSK 47/05, System Informacji Prawnej "Lex" nr 187631).

32 Bezzasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 120 – 122 i 181 Ordynacji. Jak na to wskazano wyżej organ orzekał na podstawie powołanego i omówionego przepisu prawa, a w trakcie postępowania podjęto niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu sprawy. Organ ocenił również dowody wskazane przez skarżącego w świetle powoływanego już wielokrotnie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

33 W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

34 /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ J. Ruszyński

35 AR