Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2013 r., I SA/Po 441/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2013 r., I SA/Po 441/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st.. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2013r. sprawy ze skargi "A" S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...], na podstawie art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – obecnie : Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej : "Ordynacja podatkowa") w związku z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), odmówił Spółce Akcyjnej [...] (dalej: "Spółka") wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

3 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Spółka wystąpiła do Urzędu Miasta i Gminy [...] o wydanie zaświadczenia o udzielonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. pomocy de minimis o wartości [...] zł ([...] EURO) - w związku z wydatkowaniem środków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na zakup i instalację nowego systemu kontroli kodów kreskowych.

4 Powołując przepisy art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) organ wyjaśnił, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] jako organ podatkowy nie udzielił wnioskodawcy pomocy publicznej. Od 2011 r. Spółka opłaca w całości podatek od nieruchomości i nie korzysta z pomocy publicznej ze strony Gminy.

5 W zażaleniu Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, domagała się uchylenia postanowienia. Zdaniem Spółki w sprawie wystąpiły wszelkie przesłanki do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis i nie było podstaw do odmownego załatwienia wniosku. Wydatkowane środki zostały zgromadzone w okresie posiadania przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej.

6 Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, na podstawie art. 2 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 1 i pkt 3, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 306c Ordynacji podatkowej oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810 – dalej : "rozporządzenie") utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

7 W uzasadnieniu organ wyjaśnił charakter i podstawę prawną zaświadczeń o pomocy de minimis, udzielanej zakładom pracy chronionej, a także postanowień o odmowie ich wydania. W judykaturze wyrażany jest pogląd, iż przedmiotowe zaświadczenia nie są typowymi zaświadczeniami, o jakich mowa w art. 217 k.p.a. (i w podobnie brzmiącym art. 306a Ordynacji podatkowej). Ich wydawanie uregulowane jest bowiem w przepisach szczególnych rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., które przewiduje z jednej strony obowiązek wykazania przez przedsiębiorcę, że poniesiony wydatek kwalifikował się do uznania go za pomoc de minimis, a z drugiej strony - uprawnienie organu do zbadania powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku. W kwestiach nieuregulowanych w w/w rozporządzeniu mają zastosowanie ogólne przepisy dotyczące zaświadczeń - w szczególności zasada, iż odmowa wydania zaświadczenia następuje w formie zaskarżalnego postanowienia. W sprawach, w których pomoc de minimis dotyczy podatków (w odniesieniu do zakładów pracy chronionej jest realizowana m. in. w ramach zwolnienia z podatku od nieruchomości), a zaświadczenie ma być wydane przez organ podatkowy, właściwą podstawę postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia stanowi art. 306c Ordynacji podatkowej - zastosowany przez Burmistrza Miasta i Gminy [...].

8 W ocenie organu wniosek Spółki z dnia [...] września 2012 r. był w istocie tożsamy z informacją o dokonaniu wydatku (dołączono do niego wydruk z konta potwierdzający dokonanie przelewu w dniu [...] kwietnia 2012 r.). Nie ulega także wątpliwości, iż został on złożony z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2010 r. o sygn. akt I SA/Gl 569/10. Termin określony w § 9 ust. 2 w/w rozporządzenia ma charakter przepisu prawa materialnego, a to oznacza, że po jego upływie uprawnienie do uzyskania zaświadczenia, iż poniesiony wydatek spełniał kryterium pomocy de minimis, wygasa. Innymi słowy, przedstawienie organowi informacji o poniesionym wydatku po 30 dniach od daty dokonania wydatku, czyli niedochowanie terminu określonego ww. przepisie oznacza, że wygasła przesłanka uznania pomocy za pomoc de minimis, a to z kolei przesądza o zasadności wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej przez skarżącego treści.

9 W skardze z dnia [...] kwietnia 2013 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

10 Zdaniem skarżącej w stanie sprawy wniosek o wydanie zaświadczenia odnośnie pomocy udzielonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. został złożony do Urzędu Miasta i Gminy [...] w dniu [...] maja 2012 r. Natomiast Burmistrz Miasta i Gminy [...] postanowieniem z [...] maja 2012 r., doręczonym [...] czerwca 2012 r., odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia i powołał się na fakt, iż Burmistrz nie udziela skarżącemu żadnej pomocy publicznej. Organ w swoim postanowieniu nie odniósł się do meritum sprawy, w tym także do kwestii zachowania bądź niezachowania terminu określonego w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Jako dowody Spółka wskazała :

11 - wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2012 r.,

12 - postanowienie Burmistrza z dnia [...] maja 2012 r.,

13 - akta postępowania Burmistrza.

14 W kontekście powyżej wskazanych dokumentów skarżąca podniosła, iż wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia w terminie, a poprzednie postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. było oczywiście nietrafne.

15 W związku z tym skarżąca pismem z dnia [...] września 2012 r. zdecydowała się na wystąpienie z ponownym wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Zatem nie jest trafna ocena SKO, iż wniosek skarżącej Spółki z dnia [...] września 2012 r. był tożsamy z informacją o dokonanym wydatku. Bezsprzecznie bowiem organ był poinformowany o wydatku wcześniejszej – [...] maja 2012 r.

16 Skarżący ponownie także zarzuca przede wszystkim, iż w sprawie nie ma podstaw do odmowy wydania zaświadczenia o pomocy do minimis .Dodatkowo organ I instancji w żaden sposób nie odnosi się w swoich ustaleniach do okoliczności wskazanej we wniosku, a dotyczącej wydatkowania pomocy de minimis w dniu [...] kwietnia 2012 r. o wartości [...] zł. Wskazana pomoc została zgromadzona w okresie posiadania przez wnioskodawcę statusu zakładu pracy chronionej i wydatkowana w dniu [...] kwietnia 2012 r. na zakup systemu kontroli jakości.

17 Odpowiadając na skargę SKO w Poznaniu zwróciło uwagę, iż rozpatrujący zażalenie skład orzekający nie był świadomy faktu, iż załączone do skargi przez skarżącego postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. organu I instancji było drugim, wydanym w tej samej sprawie. Strona występowała już bowiem wcześniej o zaświadczenie w związku z wydatkowaniem środków na zakup wspomnianego systemu kontroli i otrzymała postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Postanowienie tego nie zawierały akta przesłane do Kolegium wraz zażaleniem. Co więcej, ani w piśmie Burmistrza przekazującym zażalenie do SKO, ani w samym zażaleniu nie zawarto nawet wzmianki o zapadłym wcześniej orzeczeniu.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

19 Skarga nie jest zasadna.

20 Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

21 Sąd zauważa, że nie może dokonać kontroli w niniejszym postępowaniu załączonego do skargi postanowienia z dnia [...] maja 2012 r. wydanego wobec skarżącej Spółki w tożsamym przedmiocie dotyczącym odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Skoro skarżąca nie zaskarżyła w/w postanowienia, to stało się ono prawomocne w administracyjnym toku instancji i może zostać wzruszone jedynie w jednym z trybów przewidzianych w Ordynacji podatkowej.

22 Przechodząc do meritum należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie niesporny jest stan faktyczny, z którego wynika, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. skarżąca Spółka poczyniła wydatki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: ZFRON). Natomiast dopiero w dniu [...] września 2012 r. (data wpływu do organu [...] września 2012 r.) skarżąca wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. Poza sporem jest zatem fakt, iż skarżąca uchybiła terminowi, o którym mowa w § 9 ust. 2 powoływanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania.

23 Sporny jest natomiast charakter terminu wskazanego w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Zdaniem skarżącej termin określony w tym przepisie nie powinien powodować skutku odmowy wydania zaświadczenia.

24 Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia stanowi uregulowanie typowe dla prawa publicznego, które ze swojej istoty wyklucza możliwość swobodnego kształtowania treści stosunku prawnego łączącego strony. Należy zauważyć, że z treści tego przepisu nie wynika w żadnej mierze, że długość tego terminu może być przez podatnika negocjowana z organem administracji publicznej lub tym bardziej jednostronnie zmieniana. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin ten wiąże podmiot ubiegający się o wydanie zaświadczenia warunkującego uznanie pomocy jako pomocy de minimis, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy.

25 Z powołanych powyżej przepisów wynika, że warunkiem uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia jest przedstawienie przez przedsiębiorcę informacji o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Nie ma również wątpliwości, że wskazany termin jest terminem prawa materialnego, co oznacza, iż wyznacza on czas, w którym może nastąpić ukształtowanie prawa i obowiązków jednostki w formie autorytatywnej konkretyzacji prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, 2008 r., s. 404.). Skutkiem uchybienia terminu prawa materialnego jest natomiast wygaśnięcie lub niepowstanie praw i obowiązków o charakterze materialnoprawnym. W konsekwencji uchybienie terminu, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia, skutkuje wygaśnięciem prawa do uznania pomocy jako pomoc de minimis, a więc prawa o charakterze materialnym.

26 Tym samym złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia z uchybieniem terminu z § 9 ust. 2 rozporządzenia powoduje wygaśnięcie prawa do uzyskania zaświadczenia, że poniesiony wydatek spełnia kryterium pomocy de minimis (podobny pogląd wyrażony został także w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2013 r. o sygn. akt I SA/Po 842/12, WSA w Gorzowie z dnia 6 września 2012 r. o sygn. I SA/Go 408/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r. o sygn. akt II GSK 512/10 - dostępne w bazie www. orzeczenia.nsa.gov.pl).

27 W ocenie Sądu wobec braku uchybienia przez organy obu instancji normom prawa procesowego i materialnego, także w zakresie nieobjętym skargą - nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia.

28 Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.