Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2007 r., I SA/Po 1238/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2007 r., I SA/Po 1238/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor sądowy WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia[...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia VII raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień, maj 2003r. i od lipca do grudnia 2003r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr[...]; /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ E. Brychcy

Uzasadnienie

2 Z. S. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie kwoty 36.744,30 zł z tytułu ostatniej raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i maj 2003r. oraz od lipca do grudnia 2003r.

3 Podatniczka wskazała, że oprócz renty nie posiada żadnego innego dochodu, który umożliwiałby jej splacenie w. w. zaległości, tym bardziej, że ponosi wydatki związane z leczeniem.

4 Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 i § 2 Ordynacji podatkowej, odmówił Z. S. umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 36.744,30 zł, odsetek za zwłokę 9.620,00 zł i opłaty prolongacyjnej w wysokości 996,00 zł.

5 W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że nawet w przypadku zaistnienia w sprawie ważnego interesu podatnika umorzenie zaległości podatkowej pozostawione jest uznaniu organu podatkowego.

6 Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że podatniczka, prowadząca do lipca 2004r. działalność gospodarczą, nie pracuje i otrzymuje rentę z ZUS w wysokości 747,00 zł brutto miesięcznie. W 2005r. jej dochód brutto wyniósł 7.305,90zł, a jej męża 8.850,36 zł, co wynika z zeznań PIT za ten rok.

7 Z. S. posiada samochód Volkswagen rok produkcji 1991 i zamieszkuje wraz z mężem w należącym do niego domu położonym na działce o powierzchni 0,38 ha, na której również znajdują się budynki gospodarczo - warsztatowe powierzchni 100m2, w których ich syn prowadzi działalność gospodarczą.

8 Okoliczność, że w. w. obecnie nie posiada dochodów umożliwiających jej zapłatę zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług nie uzasadnia umorzenia tejże zaległości, zwłaszcza w aspekcie charakteru wskazanego podatku, który nie jest podatkiem bezpośrednim, obciążającym podatnika. Podatniczka z prowadzonej działalności gospodarczej do roku 2004, w którym ją zlikwidowała, uzyskiwała dochód, a jedynie w tym ostatnim roku poniosła stratę.

9 Powyższy stan faktyczny, zdaniem organu podatkowego I instancji, nie uzasadnia umorzenia.

10 Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania podatniczki, w którym podnosi ona fakt uzyskiwania niskich dochodów i choroby swojej i męża, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji.

11 Organ odwoławczy podkreślił, że zasadą jest płacenie podatków, zaś umorzenie zaległości podatkowych stanowi nadzwyczajną instytucję, jako odstępstwo od tej zasady. Wskazał też na rozbieżności wynikające z porównania protokołów o stanie majątkowym z dnia[...] . i z [...]., co do ilości i marki posiadanych samochodów. Zauważył też, że rozstrzygając sprawę wzięto pod uwagę zarówno wcześniejsze zastosowanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych Z. S., a także jej obecną sytuację zdrowotną i finansową.

12 Decyzję tę Z. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz o zwolnienie jej z ponoszenia kosztów sądowych.

13 Skarżąca uzasadniając skargę podnosi argumenty podobne jak te zostały zawarte w odwołaniu tj. dotyczące jej sytuacji finansowej i zdrowotnej, które jej zdaniem uzasadniają umorzenie zaległości podatkowych.

14 Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Analiza wydanych w sprawie decyzji i akt podatkowych pozwala stwierdzić, że skarżąca (lat ... ) i jej mąż (lat...) mieszkają we własnym domu. Ze względu na stan zdrowia oboje małżonkowie pozostają pod stałą opieką lekarską. Żona - emerytka (emerytura 644,00zł) cierpi na nerwicę, a mąż na epilepsję i z tego powodu jako trwale niezdolny do pracy pobiera rentę inwalidzką (673,00zł.).

17 Jak wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia[...]. skierowanego do Izby Skarbowej (k. 17 akt administracyjnych) prowadzona egzekucja z jedynych podlegających egzekucji ruchomości - tj. samochodów: ciężarowego Mercedesa Benz i Volkswagena IT 50.2.4D nie doszła do skutku w związku ze złym stanem technicznym tych pojazdów, które w związku z tym zwrócono podatniczce (akt egzekucyjnych nie dołączono do akt niniejszej sprawy).

18 W tym stanie rzeczy, skoro egzekucja zaległości podatkowych nie dała, jak należy sądzić, rezultatu, organy podatkowe winny w swych rozstrzygnięciach odnieść się i do tej okoliczności, co jednak zostało całkowicie pominięte w uzasadnieniach decyzji tak I jak i II instancji.

19 Podniesiono natomiast niespójność treści protokołów o stanie majątkowym (k. 13, 14 i 15 akt administracyjnych) co do ilości posiadanych samochodów. W tym miejscu zauważyć należy, że w myśl przepisu art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobligowany jest do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skoro kwestię samochodów - mimo, iż nie przedstawiały one faktycznie istotnej wartości - organy podatkowe uznały za istotną należało ustalić w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - Centralnym Rejestrze Pojazdów jakie samochody skarżąca i jej mąż posiadali bądź posiadają i czy mają one realną wartość. Należało także ustalić jaki faktycznie jest stan zdrowia skarżącej np. żądając przedstawienia zaświadczenia lekarskiego lub przesłuchać ją w trybie art. 199 Ordynacji podatkowej na tę okoliczność.

20 Bez wyczerpującego ustalenia stanu majątkowego skarżącej i jej męża, oraz jej stanu zdrowia i wysokości wydatków ponoszonych na leczenie małżonków organ podatkowy nie może stwierdzić, czy uzasadniony jest pogląd, iż Z S. ma możliwość spłaty zaległości podatkowych i odsetek, a także, czy po jej stronie istnieje ważny interes, który - zgodnie z przepisem art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - stanowi przesłankę umorzenia zaległości podatkowych i odsetek.

21 Z treści powołanego przepisu wynika, że umorzenie zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy, co jednak nie znaczy, że organ podatkowy może dowolnie rozstrzygać sprawę tego typu. Winien on bowiem w pierwszym rzędzie prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, a więc istnienie bądź nieistnienie po stronie podatnika ważnego interesu przemawiającego za umorzeniem ciążących na nim zaległości podatkowych, a następnie uzasadnić, zgodnie z wymogiem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, dlaczego odmówił umorzenia tych zaległości.

22 Poza tym zauważyć należy, że skarżąca w swym wniosku z dnia [...] wniosła o umorzenie jej kwoty 36.744,30 zł, natomiast organ I instancji zawarł w sentencji swej decyzji w pkt 2 rozstrzygnięcie dotyczące odmowy umorzenia odsetek, co byłoby uzasadnione jedynie w przypadku, gdyby należność główną - zaległość podatkową umorzono, o czym przesądza przepis art. 67a § 2 Ordynacji płotkowej, a w pkt 3 odmówił umorzenia opłaty prolongacyjnej w kwocie 996,00 zł, która, podobnie jak i odsetki, nie była przedmiotem wniosku podatniczki.

23 Organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na te nieprawidłowości, mimo, iż przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jednoznacznie uzależnia umorzenie zaległości podatkowej i opłaty prolongacyjnej od wniosku podatnika.

24 Rozpatrując sprawę ponownie organ podatkowy winien wziąć powyższe stwierdzenia pod uwagę.

25 W świetle powyższego Sąd, rozstrzygając sprawę w jej granicach, nie będąc jednak w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną uznając, że skoro zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja I instancji nie odpowiadają prawu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.

26 /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ E. Brychcy