Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2018 r., I SA/Po 1037/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2018 r., I SA/Po 1037/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wójt Gminy K., na podstawie m.in. art. 21 § 3 oraz w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p."), art. 1 c, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), określił Przedsiębiorstwu [...] "[...]" S.A. wysokość zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...]zł.

3 W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że [...] stycznia 2013 r. Spółka złożyła deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2013, w której zadeklarowała wysokość przedmiotowego podatku w kwocie [...]zł . W deklaracji wskazała 4.807 m2 powierzchni gruntu - jako gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz [...] zł wartości budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spółka wyjaśniła jednocześnie, że na zadeklarowaną powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej składają się, będące w użytkowaniu wieczystym grunty o powierzchni 1139 m2 oznaczone symbolem Tr oraz pas gruntu o powierzchni 3668 m2 - oznaczony również symbolem Tr - zajmowany na podstawie umowy z Nadleśnictwem P. z [...] listopada 2002 r. Organ poddał w wątpliwość prawidłowość zadeklarowanego przez Spółkę podatku od nieruchomości za 2013 r., wszczynając z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości tego zobowiązania. W trakcie postępowania ustalono, że powierzchnia gruntów użytkowana przez Spółkę na podstawie umowy z [...] listopada 2002 r. wynosi 65.000 m2 i obejmuje łącznie 8 działek oznaczonych jako tereny różne. Spółka na podstawie w/w umowy korzysta z tych nieruchomości na zasadzie władania nimi w całości, a nie jedynie z części działki jako pasa gruntów, którą wykazała w swojej deklaracji. Pomimo szeregu zapisów postanowień umowy odnoszących się do pasa gruntu to wykazany w deklaracji pas gruntu nie jest fizycznie wyodrębniony na określonej działce. Nadto strony przedmiotowej umowy określiły w niej wykaz nieruchomości do korzystania określając również szerokość i powierzchnię zajętego pasa gruntów. Strony umowy nie wykazały zatem, że jedna z nich może korzystać wyłącznie z pasa gruntów, a druga z całości gruntu bądź z jego części, po wyłączeniu pasa gruntu. Z postanowień umowy z [...] listopada 2002 r. wynika bowiem, że Spółka nie może oddać gruntu, a nie pasa gruntu - osobom trzecim. Lasy Państwowe mają uprawnienia do prowadzenia działalności gospodarczej i ochronnej na gruntach sąsiednich, a nie na gruntach sąsiednich od pasa gruntu.

4 W kontekście art. 2 ust. 2 u.p.o.l. organ uznał, iż grunty przedmiotowych działek podlegają podatkowi od nieruchomości. Są one bowiem zajęte przez Spółkę na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z przesyłem gazu, a więc działalności innej niż działalność leśna, a nadto są one sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako tereny różne /Tr/, które zostały wydzielone na potrzeby Spółki. Wydzielenie tych terenów z działalności leśnej i przekwalifikowanie ich na tereny różne oraz dokonanie zmian w ewidencji gruntów niewątpliwie mają istotne znaczenie dla opodatkowania przedmiotowych działek w całości podatkiem od nieruchomości - jako gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przyjęta do opodatkowania powierzchnia tych gruntów musiała zatem obejmować całą powierzchnię tych wydzielonych działek położonych na terenie Nadleśnictwa P., a nie tylko fizycznie zajęta pod rurociąg ich część. Spółka zatem winna przyjąć do opodatkowania 66.139 m2 gruntów oznaczonych w ewidencji jako tereny różne tj. 65.000 m2 wynikających z umowy zawartej z Nadleśnictwem P. oraz 1.135 m2 wynikających z użytkowania wieczystego. Podniesiono przy tym, iż stanowisko Spółki, w zakresie przyjętego przez nią do opodatkowania pasa gruntów nie może być uznane za prawidłowe, gdyż również z przepisów prawa powszechnie obowiązującego wynikają dla Spółki określone obowiązki odnoszące się nie tylko do samego rurociągu, ale również do stref bezpieczeństwa.

5 Zaznaczono także, że wszelkiego rodzaju usytuowania innej infrastruktury sieci uzbrojenia terenu w strefie bezpieczeństwa mogą być dokonywane wyłącznie po ich uzgodnieniu z właścicielem rurociągu przesyłowego, a nie np. z właścicielem gruntu przez który przebiega określony rurociąg. Powyższe potwierdza zatem fakt, iż Spółka faktycznie włada gruntami, które stanowią strefę bezpieczeństwa rurociągów przesyłowych. Wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. wynosić winna zatem [...] zł, a Spółka w deklaracji wykazała kwotę [...]zł.

6 W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o orzeczenie co do istoty sprawy.

7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze z decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

8 W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że powierzchnia i szerokość zajętego pasa gruntów winna być określona z uwzględnieniem aktualizacji pomiarów geodezyjnych, co wynika wprost z zawartych umów. Zatem powierzony pas gruntów zajęty pod rurociągi (pas techniczny) wynika wprost z dokonanych pomiarów geodezyjnych. Nie można zatem podzielić poglądu Spółki, że postanowienia umowy (umów) w zakresie przedmiotu dzierżawy określają taki pas gruntu zajęty na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów jaki Spółka przyjęła do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W przedmiotowej sprawie powierzchnia pasa gruntu rzeczywiście zajętego na potrzeby utrzymania rurociągów (§ 1 ust. 1 umowy) jest inna od deklarowanej i kształtuje się co najmniej na poziomie wynikającym z pomiarów geodezyjnych pasa technicznego.

9 Zdaniem organu odwoławczego bezsprzecznym jest, że Spółka zajęła grunty Skarbu Państwa w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji rurociągów dalekosiężnych i światłowodów, czyli w celu wykonywania działalności gospodarczej związanej z przesyłem ropy naftowej i produktów finalnych. Obowiązkiem Spółki było utrzymanie gruntów pod rurociągami w stanie umożliwiającym ich prawidłową eksploatację przy zachowaniu wymaganych warunków technicznych, zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz wymogów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, ustawy o ochronie przyrody i ustawy o lasach. Gruntami do opodatkowania nie są hipotetyczne grunty lecz grunty, które zgodnie z zawartymi umowami rzeczywiście zajęte są pod rurociągi i linie światłowodowe. Spółka zajęła pod rurociągi grunty Skarbu Państwa, co najmniej o powierzchni wyznaczonego w terenie, w wyniku przeprowadzonych pomiarów geodezyjnych, pasa technicznego. Spółka w stosunku do gruntów "spoza pasa zajętego pod rurociągi i światłowody" sprawuje faktyczne władztwo, które przejawia się prawem do korzystania z gruntów w nieograniczonym zakresie. Po stronie Spółki występuje wola posiadania przejawiająca się w manifestowaniu przez posiadacza zamiaru władania rzeczą dla siebie, tj. utrzymania gruntów w stanie umożliwiającym prawidłową, bezpieczną i bezawaryjną eksploatację rurociągów np. poprzez usuwanie samoistnie porastającej roślinności na pasach bezpieczeństwa, wyznaczaniem i ze stabilizowaniem na trwałe betonowymi słupkami pasa technicznego, protokolarnym uzgodnieniem przebiegu pasa technicznego z Nadleśnictwami, wykonaniem pomiarów geodezyjnych gruntów (pasów technicznych) oraz przygotowaniem wykazów zmian do operatu ewidencji gruntów polegających na zmianie przeznaczenia gruntów leśnych na tereny różne. Po stronie [...] "[...]" istnieje zarówno korpus (faktyczne władanie rzeczą przez posiadacza) jaki i animus (wola wykonywania władztwa nad rzeczą dla siebie), czyli dwa podstawowe elementy cechujące stan posiadania.

10 W skardze z dnia [...] września 2017 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości w części doszacowującej podatek z tytułu gruntów Lasów Państwowych oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tej samej części, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

11 Zaskarżonej decyzji zarzucono:

12 I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

13 - art. 3 ust. 1 pkt. 4 lit. a u.p.o.l. w związku z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej: "K.c.") poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, które nie stanowią przedmiotu dzierżawy, a tym samym w stosunku, do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza zależnego;

14 - art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. w związku z art. 305 1 K.c. poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości z tytułu gruntów należących do Lasów Państwowych, w stosunku do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza rzeczy (tj. gruntu), tylko co najwyżej cechy posiadacza prawa (tj. służebności przesyłu), a co nie wiąże się z przeniesieniem posiadania gruntów i powstaniem obowiązku podatkowego po stronie Spółki;

15 - art. 3 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości od gruntów będących w zarządzie Lasów Państwowych, mimo że Lasy Państwowe sprawują faktyczne władztwo nad nimi, a także mogą prowadzić na wskazanych gruntach działalność gospodarczą i ochronną, i dlatego powinny być podatnikiem w tym zakresie;

16 - art. 3 ust. 2 u.p.o.l. i art. 3 ust. 1 pkt. 4 tej ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. poz. 1287 ze zm. - dalej: "P.g.k.") poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie Spółki za podatnika od spornych gruntów, mimo iż zapisy ewidencji gruntów i budynków nie pozwalają na jednoznaczne wywiedzenie takich wniosków, a także poprzez bezwzględne przyznanie prymatu niektórym zapisom ewidencji, przy jednoczesnym pominięciu pozostałych zapisów, świadczących wbrew zapadłemu rozstrzygnięciu, iż Spółka nie jest zarządcą spornych gruntów;

17 II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

18 - art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p."), poprzez wydanie decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego wskazanych w tym punkcie przepisów postępowania;

19 - art. 121 § 1 oraz art. 2a O.p. (zasada in dubio pro tributario) poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych z uwagi na zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie oraz zignorowanie argumentów prezentowanych przez Spółkę i rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika wbrew zasadzie in dubio pro tributario;

20 - art. 187 § 1, art. 180 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 122 i art. 124 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący oraz rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa oraz ustalonymi okolicznościami, a w konsekwencji naruszenie zasady przekonywania i zasady prawdy obiektywnej oraz poprzez zastosowanie dowolnej oceny materiału dowodowego, który został przeanalizowany w sposób wybiórczy;

21 - art. 210 §1 pkt. 6 i §4 w zw. z art. 124 O.p. poprzez niesporządzenie prawidłowego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji, w tym niewykazanie zasadności wydanego rozstrzygnięcia, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów przedstawionych przez Spółkę i w rezultacie niezrealizowanie zasady przekonywania.

22 Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

23 Pismem procesowym z [...] listopada 2017 r. skarżąca uzupełniła skargę, wskazując na naruszenie przez SKO norm proceduralnych poprzez brak rozpoznania i odniesienia przez organ do okoliczności nieprawidłowego opodatkowania budowli przez skarżącą. Spółka wskazywała w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. skierowanym do SKO, iż w sposób błędny ujęła ona w podstawie opodatkowania budowli wartości kabli kanalizacyjnych znajdujących się w kanalizacji kablowej. Organ nie podjął żadnych działań celem zbadania tej okoliczności w toku prowadzonego postępowania wymiarowego.

24 W dniu [...] marca 2018 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącej Spółki do przedłożenia w terminie 14 dni odpisu pisma z [...] grudnia 2015 r., skierowanego do SKO w P., na które pełnomocnik powołał się w piśmie procesowym z [...] listopada 2017 r. oraz do udokumentowania, że pismo z [...] grudnia 2015 r. zostało doręczone SKO w P.. Jednocześnie Sąd zobowiązał SKO w P. do udzielenia w terminie 14 dni odpowiedzi na pismo procesowe strony skarżącej z dnia [...] listopada 2017 r. (doręczone organowi w dniu [...] listopada 2017 r.), w szczególności do ustosunkowania się do nowego zarzutu, dotyczącego opodatkowania kabli kanalizacyjnych, znajdujących się w kanalizacji kablowej.

25 Pismem procesowym z [...] marca 2018 r. strona skarżąca przedłożyła uwierzytelnioną kopię pisma Spółki z [...] grudnia 2015 r. skierowanego do SKO w P. dotyczące m.in. spraw o sygnaturach: [...]; [...], a także uwierzytelnione kopie stron z księgi kancelaryjnej Spółki potwierdzającej, iż w/w pismo zostało wysłane do SKO w dniu [...] grudnia 2015 r. Jednocześnie Spółka nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego odbiór w/w pisma przez SKO, w związku czym załączone uwierzytelnione kopie stron z księgi kancelaryjnej Spółki są jedynymi potwierdzeniami, że Spółka nadała w/w pismo do SKO w dniu [...] grudnia 2015 r.

26 Pismem procesowym z [...] marca 2018 r. SKO w P. odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego opodatkowania kabli znajdujących się w kanalizacji kablowej poinformowało, iż na tym etapie przedmiotowej sprawy nie jest w stanie ustalić czy kable umieszczone w instalacji kablowej skarżącej faktycznie zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości za 2013 r.

27 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

28 Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie zarzuty okazały się zasadne.

29 W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie w części w jakiej zarzuca zaskarżonej decyzji brak należytego jej uzasadnienia, a w konsekwencji brak możliwości weryfikacji podstawy opodatkowania i tym samym niemożności skontrolowania prawidłowości określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

30 W powyższej części w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

31 Jak wynika zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i dokumentów przedłożonych na etapie skargi, organ odwoławczy nie ustosunkował się do przedłożonego przez skarżącą Spółkę, na etapie postępowania odwoławczego pisma z [...] grudnia 2015 r., które według uwierzytelnionej kopii strony z księgi kancelaryjnej Spółki zostało wysłane do SKO w dniu [...] grudnia 2015 r. (k. 80 - 83 akt sąd.). W przedmiotowym piśmie skarżąca podnosiła kwestię nieprawidłowego zakwalifikowania kabli umieszczonych w kanalizacji kablowej do kategorii budowli.

32 Wyszczególniła w tym piśmie takie elementy jak: wartość środka trwałego kabla światłowodowego tarnowo - łupkowego za badany rok, wartość środka trwałego przypadająca na gminę, wartość środka trwałego stanowiąca kabel (światłowód); wartość kabla (światłowodu), nadpłacony podatek za dany rok.

33 Z pisma powyższego wynika, że Spółka przeprowadziła, już w czasie trwania postępowania odwoławczego, przy wykorzystaniu podmiotu zewnętrznego, kompleksowy i szczegółowy audyt poprawności rozliczeń w zakresie podatku od nieruchomości. Przegląd obejmował szczegółową analizę przez audytora podatkowego zebranej dokumentacji Spółki, jak również przyjętych i funkcjonujących w Spółce procedur w zakresie podatku od nieruchomości. Zlecony przegląd opierał się przede wszystkim na przeprowadzonej wizji lokalnej obejmującej fizyczną ocenę posiadanych przez Spółkę obiektów budowlanych, a także przeglądzie dokumentów Spółki w zakresie podatku od nieruchomości, zarówno księgowych, jak i technicznych.

34 Sąd zauważa, że organ nie podjął żadnych działań celem zbadania tej okoliczności w toku prowadzonego postępowania wymiarowego, podczas gdy kompleksowe i rzetelne rozpoznanie sprawy jest obowiązkiem organów podatkowych. W zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do powyższej kwestii. W końcowej części uzasadnienia SKO jedynie wskazało, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu również pod względem prawidłowości wyliczenia wysokości zobowiązania. Organ odwoławczy nie zweryfikował poprawności wskazanej podstawy opodatkowania poszczególnych przedmiotów wykazanych przez Spółkę w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2013. Tymczasem na skutek przeprowadzenia przez niezależny podmiot audytu poprawności rozliczeń w zakresie podatku od nieruchomości, Spółka wykryła nieprawidłowości związane z błędną kwalifikacją kabli umieszczonych w kanalizacji kablowej do kategorii budowli. Co istotne od 17 lipca 2010 r. obowiązuje definicja legalna obiektu liniowego, która wyłącza z zakresu pojęcia budowli kable umieszczone w kanalizacji kablowej. Stosownej weryfikacji w tym zakresie nie dokonało SKO przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Tym samym, takim działaniem, doszło do naruszenia art. 122 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

35 Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w trybie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., nie podjął niezbędnych czynności mających na celu określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego po stronie Spółki, w tym nie dokonał weryfikacji poprawności zadeklarowanej przez Spółkę wysokości zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe są obowiązane przeprowadzić rzetelne postępowanie dowodowe, zgodnie z wytycznymi O.p., w tym w szczególności art. 187 § 1, art. 191 O.p., jak również art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej. W rozumieniu tego przepisu dowodami są nie tylko te w nim wymienione, ale inne, które mogą stanowić podstawę do rozstrzygnięcia sprawy.

36 W niniejszej sprawie organ odwoławczy zaniedbał obowiązek rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego poprzez nie ustosunkowanie się do podnoszonej na etapie odwołania kwestii nieprawidłowego ujęcia w podstawie opodatkowania budowli wartości kabli kanalizacyjnych znajdujących się w kanalizacji kablowej. Strona wniosła o uwzględnienie przedmiotowej kwestii w postępowaniu odwoławczym. Należy wyjaśnić, że organ ma obowiązek dokładnie i wyczerpująco przedstawić stronie uzasadnienie swojego stanowiska, jeżeli nie zgadza się z przedstawionym argumentami, by strona mogła odnieść się do argumentów organu. Opisane uchybienie organu odwoławczego w zakresie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowią jednocześnie istotne naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) i zasady przekonywania (art. 124 O.p.).

37 Mając na względzie powyższe, jak i w związku ze wskazanymi uchybieniami procesowymi, które miały wpływ na wynik niniejszej sprawy, organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę obowiązany będzie w pierwszej kolejności zweryfikować czy i kiedy pismo procesowe skarżącej z dnia [...] grudnia 2015 wpłynęło do organu, ustosunkować się do argumentacji Spółki zawartej w tym piśmie, wezwać Spółkę do przedłożenia audytu poprawności rozliczeń w zakresie podatku od nieruchomości, na podstawie którego wykryta została nieprawidłowość związana z błędną kwalifikacją kabli umieszczonych w kanalizacji kablowej. Organ odniesienie się do wartości kabli kanalizacyjnych znajdujących się w kanalizacji kablowej oraz w sposób wyczerpujący przedstawi swoje stanowisko w zakresie określenia wartości kabla światłowodowego.

38 Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego. Należy wskazać, że w stosunku do gruntów należących do Skarbu Państwa, zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - terenów różnych oznaczonych symbolem Tr, które zostały wydzielone specjalnie na potrzeby rurociągów, status podatnika podatku od nieruchomości, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. w zw. z art. 336 K.c. posiada przedsiębiorca eksploatujący rurociąg, na rzecz którego przeniesiono posiadanie pasa gruntu (tj. w tzw. rzucie rurociągu powiększonego o pas bezpieczeństwa) poprzez ich odpłatne udostępnienie. Powyższe stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 314/16 (dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

39 Wymaga podkreślenia, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Stwierdzić należy, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje jednak posiadania (a przez to posiadacza nieruchomości) w sposób autonomiczny dla celów prawa podatkowego. Z tego względu konieczne jest odwołanie się do art. 336 K.c., zgodnie z którym posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest kategorią ściśle związaną z władztwem faktycznym nad rzeczą. Władztwo to stanowi związek posiadacza z rzeczą. Związek ten musi być faktyczny, a więc zapewniać posiadaczowi możliwość wpływu na rzecz przy użyciu bezpośrednich środków fizycznych. Posiadanie jest stanem faktycznym przejawiającym się we władztwie nad rzeczą, jednak takim władztwie, które jest wyrazem woli posiadania. Z tego punktu widzenia należy odróżnić pojęcie władztwa nad rzeczą (corpus) i wolę posiadania (animus). Corpus oznacza możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa. Dla istnienia posiadania nie jest konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy. Wystarczy sama możliwość sprawowania faktycznej władzy nad rzeczą (por. J. Gołaczyński, w: E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2011, s. 509).

40 Animus oznacza natomiast wolę władania dla siebie i przejawia się w podejmowaniu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako pozostającą w jego sferze swobodnej dyspozycji, przy czym ocena podejścia uwzględnia rzeczywistą wolę władającego, ale dokonywana jest obiektywnie, z punktu widzenia otoczenia posiadającego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1966 r., III CR 108/66; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 listopada 2009 r., I CSK 82/09 i z dnia 30 września 2010 r., I CSK 586/09; A. T. Filipiak, Komentarz do art. 336 K.c., w: A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX/el. 2012).

41 Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyższej wyroku wskazał, że z zawartego w art. 21 ust. 1 P.g.k. zwrotu "wymiar podatku" w odniesieniu do podmiotu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków nie można rozpatrywać w sposób automatyczny. Nie zawsze jest tak, że podmiot, który widnieje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel jest równocześnie posiadaczem nieruchomości.

42 Prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych - terenów różnych oznaczonych symbolem Tr, które zostały wydzielone specjalnie na potrzeby rurociągów. Skarżąca w latach podatkowych będących przedmiotem rozpatrywanej sprawy była stroną umowy odpłatnego oddania do korzystania przez skarżącą z pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów oraz pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych. Za udostępnienie gruntów skarżąca była zobowiązana zapłacić wynagrodzenie w wysokości określonej w umowie. W przedstawionym stanie faktycznym, niezależnie od postanowień umowy, obowiązek podatkowy spoczywać będzie na skarżącej, jako spółce zajmującej się eksploatacją rurociągów. Podstawę prawną w tym zakresie stanowi art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Skarżącą należy uznać za posiadacza zależnego, zaś umowę przez nią zawartą z Generalną Dyrekcją Lasów Państwowych za zawartą ze Skarbem Państwa jako właścicielem. W powyższym zakresie stanowisko organu było prawidłowe.

43 W związku ze wskazanymi wcześniej uchybieniami procesowymi, które miały wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w p. I sentencji.

44 O kosztach postępowania rozstrzygnięto, jak w p. II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.

45 Miarkując wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej Sąd kierował się dyspozycją art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu zbadać należy m.in. nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę znany mu z urzędu fakt, że do Sądu wniesiono kilka analogicznej treści skarg w tożsamych rodzajowo sprawach. Zarzuty oraz argumentacja wniesionych skarg są zbieżne, co wynika z powtarzalności danego rodzaju spraw. Ponadto w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił tylko zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisow postępowania podatkowego.

46 Powyższe uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] części stawki podstawowej, należnego na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153).

47 Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł, obejmującą [...] wpisu od skargi w kwocie [...]zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.