Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2009 r., IV SAB/Po 29/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2009 r., IV SAB/Po 29/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie niewydania decyzji 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta P. do wydania decyzji w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P. i to w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku 2. zasądza od Prezydenta Miasta P. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania /-/B.Popowska /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 18 lutego 2009r. Spółdzielnia Mieszkaniowa Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" wniosła skargę na bezczynność "organów administracji architektoniczno-budowlanej". W uzasadnieniu skarżąca skonkretyzowała, iż skarży m.in. bezczynność Prezydenta Miasta P. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu skargi wskazano na decyzję z dnia [...] sierpnia 1989r. ustalającą lokalizację powyższej inwestycji oraz udzielenie Spółdzielni decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiącej wówczas własność Skarbu Państwa, z uwzględnieniem w/w decyzji lokalizacyjnej. W skardze wyjaśniono, że Spółdzielnia podejmowała próby nakłonienia władz miasta P. do ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczyła decyzja lokalizacyjna z dnia [...] sierpnia 1989r. Władze miasta P. zbywały jednak wnioski o ustanowienie na rzecz Spółdzielni prawa użytkowania wieczystego, pomimo tego, że Spółdzielnia powoływała się na przysługujące jej roszczenie płynące z art. 88a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W związku z tym, biorąc pod uwagę okoliczność, że decyzja lokalizacyjna z dnia [...] sierpnia 1989r. została udzielona Spółdzielni pod warunkiem rozwiązującym, że przed upływem 3 lat od jej wydania wystąpi z wnioskiem o pozwolenie na budowę, Spółdzielnia - w dniu 30 lipca 1992r., wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej pozwolenia na budowę. Po doręczeniu przez Spółdzielnię Prezydentowi Miasta P. wniosku o pozwolenie na budowę, Prezydent Miasta P. nie podjął jednak żadnych czynności. Skarżąca w skardze powołała się również na znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Wojewódzkiego w P, który zobowiązał Miasto P. do złożenia oświadczenia woli, iż gmina ta oddaje Spółdzielni w użytkowanie wieczyste nieruchomość, o której mowa w decyzji lokalizacyjnej i na cel w tej decyzji określony, a więc że oddaje nieruchomość w użytkowanie wieczyste w celu wzniesienia na niej 12 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Skarżąca wskazała, iż w dniu 18 listopada 2006r. wystąpiła z zapytaniem do Prezydenta Miasta P. o los jej wniosku., przedkładając dokument potwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymagane przepisami prawa uzgodnienia oraz stanowiska innych organów i modyfikując swój pierwotny wniosek o pozwolenie na budowę w ten sposób, iż zawnioskowała o wydanie 12 pozwoleń na budowę, dotyczących każdego z osobna spośród 12 domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej i przedkładając w związku z tym 15 egzemplarzy projektu budowlanego, spośród których każdy z nich obejmował każdy spośród 12 domków jednorodzinnych, przewidzianych do realizacji. Jak wskazała skarżąca osoby działające w imieniu Prezydenta Miasta P. kwestionowały tezę, że decyzja lokalizacyjna udzielona Spółdzielni w dniu [...] sierpnia 1989r. zachowała moc i z tego względu żądały nowej decyzji o warunkach zabudowy, wbrew treści art. art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 4 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze wskazano również na wniesienie do Wojewody Wielkopolskiego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, które nie zostało uwzględnione.

3 W odpowiedzi na powyższą skargę Prezydent Miasta P., wyjaśnił że w związku z brakami formalnymi złożonego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P., pismem z dnia [...].01.2007 r. znak [...] wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową do jego uzupełnienia zgodnie z art. 64 § 2 kpa, a następnie wobec nie uzupełnienia braków formalnych pismem z dnia 09.03.2007r. zawiadomił inwestora o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia. Prezydent Miasta P. wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili składania wniosku w 1992r. przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę inwestor zobowiązany był uzyskać wskazanie lokalizacyjne, decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Dla przedmiotowej inwestycji Inwestor uzyskał decyzję z dnia [...].08.1989 r. Nr [...] znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzję z dnia [...].05.1990r. znak [...] o zatwierdzeniu plan realizacyjnego. W odpowiedzi na skargę wskazano również, że zgodnie z art. 29 ust. 5 obowiązującej w roku 1992r. ustawy z dnia 24.11.1974r. - prawe budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykazała prawo do dysponowania nieruchomością. W chwili złożenia w 1992r. wniosku o pozwolenie na budowę Spółdzielnia nie posiadała wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, więc nie spełniła warunku koniecznego do uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto podniesiono, iż w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji obowiązywała ustawa z dnia 12.07.1984r. o planowaniu przestrzennym, zgodnie z którą decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do gruntu lub je utracił, albo w terminu określonym w tej decyzji, lecz nie dłuższym niż 3 lata, nie wystąpił o pozwolenie na budowę (art. 43 ust. 3). Wymieniona decyzja Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji dla budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego przy ul. [...] w P. dla Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" była wydana na podstawie tej ustawy. Ponadto w 1990r. decyzje o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wydawane były na podstawie ustawy z dnia 24.11.1974r. - Prawo budowlane, zgodnie z którą zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyska prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Termin do wystąpienia o pozwolenie na budowę może być w szczególnych wypadkach przedłużony (art. 21 ust. 4 w/w ustawy). Jak ustalił Prezydent Miasta P., we wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" o pozwolenie na budowę zawarty był również wniosek o przedłużenie ważności decyzji z dnia [...].05.1990r. Wniosek ten wpłynął jednak zdaniem organu ponad rok po utracie ważności tej decyzji, zatem już w chwili złożenia był bezprzedmiotowy i brak było podstaw do jego rozpatrzenia. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezczynności Prezydent Miasta P. wyjaśnił, że organ natychmiast po otrzymaniu informacji o złożeniu w dniu 18.11.2006r. pisma będącego ponowieniem wniosku o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę rozpoczął poszukiwania akt archiwalnych sprawy. Poszukiwania trwały długo, gdyż sprawa była rozpatrywana poza Wydziałem, stąd próba odnalezienia dokumentacji w innych jednostkach Urzędu. W aktach archiwalnych nie odnaleziono jednak żadnych kopii dokumentów sprawy prowadzonej po 1992r., jak również innej dalszej korespondencji.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Skarga jest zasadna.

6 Oceniając legalność zaskarżonej czynności wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, inny akt lub czynność z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Z treści powołanych przepisów wynika bowiem, iż sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego - bada z urzędu zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem materialnym i przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji .Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa).

7 Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do oceny postępowania Prezydenta Miasta P. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwunastu segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P. i ewentualnego stwierdzenia przesłanek uzasadniających uznanie, iż organ ten pozostaje w bezczynności w powyższej sprawie.

8 Okolicznością niekwestionowaną przez organ administracyjny jest, to iż skarżąca pismem z dnia 30 lipca 1992r. (zmodyfikowanym w dniu 18.11.2006r. i ponowionym w dniu 22.12.2006r., 29.12.2006r. i 4.01.2007r.) zwróciła się z wnioskiem o udzielenie jej 12 pozwoleń na budowę domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul [...] w P. Data złożenia pierwszego wniosku wskazuje, iż postępowanie administracyjne w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę zostało wszczęte pod rządami ustawy z dnia 24.11.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm. – dalej ustawa), która uzyskanie pozwolenia na budowę uzależniała od uzyskania decyzji w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego, będącej swojego rodzaju promesą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Plan ten tracił ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę (art. 21 ust. 4 ustawy). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w dniu złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę utraciła swą ważność decyzja z dnia [...].05.1990r. znak [...] o zatwierdzeniu plan realizacyjnego dotyczącego przedmiotowej inwestycji. Nie zwalania to jednak organu administracji z obowiązku z rozpoznania sprawy.

9 Zwrócić należy bowiem uwagę na fakt, iż postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z dnia 30 lipca 1992r. nie zostało w żaden sposób zakończone i formalnie nadal jest ono w toku. Oznacza to, iż zasadnym jest sięgnięcie do przepisu art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej nowa ustawa ), zgodnie z którym do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy. Ustawa w obecnym brzmieniu nie uzależnia wydania pozwolenia na budowę od wydania decyzji w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego. Tym samym ten fakt, nie może być w obecnym stanie prawnym podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 2 nowej ustawy do wniosku o pozwolenie na budowę należy w obecnym stanie prawnym należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

10 Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...].08.1989r. Nr [...] znak [...] ustalono dla Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" lokalizację inwestycji polegającej na budowie 13 domków w zabudowie szeregowej. Powyższa decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U. z 1989r. nr 17, poz. 99 ze zm.), która w art. 43 ust. 3 przewidywała, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do gruntu lub je utracił albo w terminie określonym w tej decyzji, lecz nie dłuższym niż 3 lata, nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Jak wynika z treści decyzji z dnia [...].08.1989r. Nr [...], traci ona ważność jeżeli inwestor w terminie nie dłuższym niż 3 lata nie wystąpi o pozwolenie na budowę. Dla oceny ważności w/w decyzji decydujące znaczenie ma więc ustalenie daty złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pismem z dnia 30 lipca 1992r. (k. 29v) z powołaniem się na decyzję z dnia [...].08.1989r. Nr [...], zwróciła się o udzielenie pozwolenia na budowę. Mając więc na uwadze nie kwestionowaną przez Prezydenta Miasta P. datę wpływu pisma do organu ( 5 sierpnia 1992r. – vide pismo z dnia [...].01.2007r. nr [....] k . 1) stwierdzić należy, iż wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę złożony został z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym. Powyższe oznacza, iż decyzja z dnia [...].08.1989r. Nr [...] znak [....] ustalająca dla Spółdzielni Mieszkaniowej Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" lokalizację inwestycji segmentów domów jednorodzinnych przy ul. [...] w P. pozostaje nadal w obrocie prawnym. Ma to szczególne znaczenie przy uwzględnieniu treści art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o planowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. (j.t. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), zgodnie z którym ostateczne decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji, dla których do dnia wejścia w życie ustawy nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę, traktuje się jak decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

11 Odnosząc się do kwestii dysponowania przez skarżącą nieruchomości na cele budowlane wskazać należy, iż wyrokiem z dnia [...] czerwca 1999r. sygn. akt [....] Sąd Apelacyjny w P. zobowiązał Gminę P. jako właściciela nieruchomości obejmującej niezabudowane działki gruntu oznaczone nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznym obszarze 3118 m2 a położonej w P. przy u. [...], obręb [...] i zapisanej w KW nr [...] [...], tom [...], karta [...] do złożenia oświadczenia, że nieruchomość tą oddaje w użytkowanie wieczyste na 99 lat na rzecz Spółdzielni pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" w P. pod budowę dwunastu domów jednorodzinnych o zabudowie szeregowej, realizowanej zgodnie z ostateczną decyzją udzieloną Spółdzielni w dniu [...].08.1989r. Mając na więc względzie fakt, iż brak tytułu prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę na dzień jego złożenia wynikał z zaniechania wykonania przez Gminę P. obowiązku wynikającego z treści art. 88 a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (j.t. Dz.U. z 1991r. nr 30, poz. 127 ze zm.), stwierdzić należy, iż brak ten nie może obciążać wnioskodawcy i nie może być podstawą do uznania, iż wnioskodawca nie spełnił warunku zawartego w art. 33 ust. 2 pkt 2 nowej ustawy.

12 Mając powyższe na uwadze, uznając za spełnione przez skarżącą wymagania formalne wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, Sąd na podstawie art. 149 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

13 /-/ I Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska

14 za nieobecnego Sędziego

15 /-/ B. Popowska

16 jh