Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 września 2010 r., IV SA/Po 900/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 września 2010 r., IV SA/Po 900/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 września 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie I. oddala skargę II. przyznaje radcy prawnemu A. L. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100), w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

2 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej Kierownik Urzędu) decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2009 r.) na podstawie art. 25 ust. 2 p. 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c i art. 20 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz.U. 42/02/371 ze zm.- dalej ustawa) pozbawił J. M. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.

3 W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że J. M. uzyskała w byłym ZBoWiD uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie S. M. S. M. uzyskał uprawnienia w byłym ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej od maja 1946 r. do grudnia 1947 r. Z akt kombatanckich wynika, że S. M. pełnił służbę w 1 brygadzie KBW od maja 1946 r. do sierpnia 1948 r., a jednostka ta prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. W deklaracji członkowskiej S. M. podał, że brał udział m. in. w likwidacji "bandy Młota". Z pisma CAW z dnia 22 sierpnia 1995 r. wynika, że 1 brygada KBW w okresie pełnienia służby przez S. M., brała udział w walkach z Armią Krajową, Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Zrzeszeniem "WiN", NZW i UPA. Z przedstawionych dokumentów wynika, że Zainteresowany podczas pełnienia służby wojskowej wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z ta działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (art. 25 ust. 2 p. 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy). Zwrot "zadania śledcze i operacyjne", zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy, należy interpretować rozdzielnie (wyrok NSA z 10.02.2005 r., OSK 1126/04). Biorąc udział, w ramach służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w walkach z niepodległościowym podziemiem, fakt takiego udziału – nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej – powoduje utratę uprawnień kombatanckich, uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Nie ma znaczenia dla utraty tych uprawnień fakt, że oddział, w którym kombatant służył, niezależnie od zwalczania poakowskiego podziemia, walczył także z oddziałami UPA. Uprawnienia wdów po kombatantach nie mają charakteru pierwotnego. Jeżeli zmarły mąż zostałby uprawnień kombatanckich pozbawiony, to istnieją przesłanki pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie (k. 17 akt administracyjnych).

4 J. M. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała w szczególności, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, że strzelec S. M. zgłosił się na ochotnika, świadomie do walki z organizacjami niepodległościowymi. Został powołany do czynnej służby wojskowej, jak wielu młodych ludzi w tym wieku. Wojsko jest specyficzną instytucją, bazującą między innymi na wydawaniu i wykonywaniu rozkazów. Nie jemu było dane decydować o wykonaniu lub nie wykonaniu rozkazów, które zapewne otrzymywał. W uzasadnieniu decyzji nie ma żadnego dowodu, z jakimi organizacjami niepodległościowymi walczył mąż Zainteresowanej. 1 Brygada KBW liczyła setki, a może tysiące ludzi, wykonujące różne zadania i czynności. Nie udowodniono, by mąż wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Nie żyjąc, nie ma możliwości obrony swego dobrego imienia i właściwej postawy (k. 19 akt administracyjnych).

5 Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2009 r.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 kpa i art.138 § 1 p.1 kpa i art. 20 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 2 p. 4 lit. c ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz.U. 42/02/371 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2009 r. Motywując decyzję Kierownik Urzędu powtórzył argumenty podniesione w decyzji z [...] lipca 2009 r. Zainteresowany nabył w b. ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej (k. 28 akt administracyjnych).

6 J. M. wniosła skargę z dnia [...] września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] września 2009 r., podnosząc, że decyzja ta bardzo Skarżącą krzywdzi. Reprezentowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem (dalej Pełnomocnik), wskazywała w szczególności na odmienną wykładnię prawa, która winna prowadzić do uchylania zaskarżonej decyzji (k. 2, 18, 74-76, 80 akt sądowych).

7 Organ orzekający w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko (k. 9 akt sądowych).

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Skarga okazała się niezasadną.

10 1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02/1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

11 Zgodnie z art. 25 ust.2 p. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz.U. 42/02/371 ze zm.), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust. 2, w art. 2 i art. 4.

12 2. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że obowiązkiem organów stosujących prawo ( organów administracji publicznej i sądów administracyjnych) jest korzystanie z wiedzy historycznej (odpowiednio- Gustaw Romanowski "Odmowa na wszelki wypadek. Gdy brakuje wiedzy historycznej", K. Lesiakowski- Rzeczpospolita z 29 sierpnia 2002- C1). Dotyczy to zarówno ustaleń faktów, jak i oceny dowodów.

13 Zgodnie z art. 106 § 4 ppsa, Sąd Administracyjny bierze pod uwagę fakty powszechnie znane, nawet bez powołania się na nie strony; do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio kpc (art. 106 § 5 ppsa). Utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie jest pogląd, że ustawowe określenie "fakty powszechnie znane" (art. 228 § 1 kpc, art. 77 § 4 kpa, art. 153 kpk z 1969 r., art. 168 kpk z 6 czerwca 1997 r.- Dz.U. 89/97/555 ze zm.) obejmuje również fakty historyczne, utrwalone w piśmiennictwie naukowym- te relacje o pewnych mających miejsce w przeszłości zdarzeniach, w tym także politycznych, które w sposób zgodny z zasadami metodologii naukowej, a więc w oparciu o różnorakie źródła, ujawnione zostały przez historyków (wyrok SN z 9.3.1993- WRN 8/93- OSNKW 7-8/93/49; OSP 6/94/ 117 z glosą J. Tylmana; WPP 2/94/101 z glosą S. Przyjemskiego; PS 4/96/67 z omówieniem J. Gudowskiego; PS 5/96/38 z omówieniem Z. Dody i J. Grajewskiego, akceptowane przez J. Gudowskiego "Kpc- tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" W.Pr.1998 t.1 s.473 uw.8).

14 Z deklaracji członkowskiej z dnia [...] kwietnia 1986 r. i z życiorysu S. M. (bez daty - załączonego do tej deklaracji) wynika, że od 07 maja 1946 r. do 30 sierpnia 1948 r. S. M. służył w I Brygadzie KBW. W okresie tym brał "udział w likwidacji "bandy "Młota" w rejonie Białej Podlaskiej, Węgrów, Sokołów. W 1947 r. brałem udział w walkach z bandami UPA w grupie operacyjnej pod Cisną i Baligrodem". Po likwidacji band pełniłem służbę w Sam. Pułku Ochrony Rządu" (k. 1, 4-3 akt administracyjnych). Z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] z dnia [...] kwietnia 1986 r. wynika, że Skarżący służył w Ludowym Wojsku Polskim od dnia 7 maja 1946 r. do 30 sierpnia 1948 r., w tym w Jednostce Wojskowej która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej od 7 maja 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. (k. 2 akt administracyjnych).

15 S. M. w istocie służył w dwu różnych jednostkach KBW: w okresie szkolenia rekruckiego i po jego ukończeniu - od 07 maja 1946 r. do 31 grudnia 1947 r.- w I Brygadzie KBW (która była jednostką operacyjną), a od 1 stycznia 1948 do 30 sierpnia 1948 r. w Specjalnym Pułku Ochrony Rządu (który był jednostką specjalną). Prawdziwość tej informacji potwierdza tabela nr 7- Struktura organizacyjna KBW w 1948 r.- opracowana na podstawie sprawozdania oddziału organizacyjnego sztabu KBW za rok 1948. Zmiany etatowe w roku 1948, A. KBW t. 219/89 s. 233; Rozkaz operacyjny nr 0102/org. ministra bezpieczeństwa publicznego z dnia 2.12.1948- A. KBW t.707/5 s. 111 w: M. Jaworski "Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945-65" Wyd. MON- Wojskowy Instytut Historyczny 1984 s. 368 oraz rozkaz organizacyjny nr 028/E/Org. Dcy KBW z 16.10.1947, A KBW t. 306/5 s. 11-12, powołany przez M. Jaworskiego- op.cit. s. 130).

16 Po wcieleniu kwietniowym (12-24 kwietnia 1945 r.) program szkolenia dla młodego rocznika przedłużono od miesiąca do 8 tygodni. W zajęciach z wyszkolenia politycznego, prowadzonych najbardziej systematycznie, zwracano szczególną uwagę na kształtowanie postaw moralno- politycznych, ideowe zaangażowanie żołnierzy w przemiany społeczne, krzewienie przyjaźni z ZSRR oraz rozbudzanie nienawiści do reakcyjnego podziemia zbrojnego. Po przeszkoleniu unitarnym żołnierze bezpośrednio przystępowali do wykonywania zadań bojowych, czyli do pełnienia służby ochronno-konwojowej lub działalności operacyjnej, związanej z walką przeciwko zbrojnemu podziemiu (M. Jaworski- op.cit. s. 244-245).

17 Podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w piśmie z [...] listopada 2009 r. (k.19 akt administracyjnych, k. 18 akt sądowych) powołanie S. M. do czynnej służby wojskowej KBW nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z opracowaniem prof. M. Turlejskiej, uzupełnianie stanu osobowego policyjno wojskowej formacji, jaką był Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego, utworzony na wzór wojsk NKWD, odbywało się na podstawie corocznego kwalifikacyjnego poboru do wojska: "Opinię o każdym poborowym kierowanym do tej formacji wydawał miejscowy urząd bezpieczeństwa, komisariat MO i komitet PPR" (Sąd Najwyższy w: uchwale 7 Sędziów SN z dnia 7.7.1992 r.- II UZP 7/91- OSNC 10/92/174 str. 27).

18 W latach 1946-47 wytworzono dokumenty, szczegółowo przedstawiające, z kim walczyły jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Szczegółowość tych dokumentów z okresu po 1945 r. jest znaczna- zwłaszcza w sferze opisów wszelkich zdarzeń, w których dochodziło do starć zbrojnych (przykładowo- precyzyjne opisy zdarzeń, przywołanych wraz ze źródłami przez Rafała Wnuka w: "Lubelski Okręg AK DSZ i WiN 1944-1947" OW VOLUMEN 2000 s. 268-453). Szczegółowość dokumentów wytwarzanych przez KBW, UB pogłębiała się wraz z krzepnięciem nowej władzy- w tym w latach 1946-1948. Dokumenty takie znajdują się w różnych zbiorach- w szczególności w zespołach akt Instytutu Pamięci Narodowej. Komisja na szczeblu MON, opracowująca wykaz jednostek walczących z "bandami" dokonała weryfikacji jednostek, które rzeczywiście uczestniczyły bezpośrednio w zwalczaniu operacyjnym "wrogiego podziemia i utrwalaniu władzy ludowej". I Brygada KBW w 1946-47 walczyła z UPA, NSZ, WiN, NZW i bandami rabunkowymi (k. 14 akt administracyjnych, dołączonych do sprawy 4/II SA/Po 3978/01). Specjalny Pułk Ochrony Rządu, nie będący jednostką operacyjną, w roku 1948 w ogóle nie brał udziału w walkach z UPA, ani z innymi oddziałami- w tym podziemia niepodległościowego.

19 Władysław Łukasik ( w innych opracowaniach Łukasiuk) ps. "Młot", "Młot II" był dowódcą oddziału AK – AKO - DSZ, Eksterytorialnego Okręgu Wileńskiego AK, VI Brygady Wileńskiej AK walczącego o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej (red. R. Wnuk, S. Poleszuk "Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-56" Warszawa-Lublin 2007 s. 82, 84, 92, 96,100,122,130,146,234,240,244,248,258 i mapy nr 35,38,64,68,161,163; K. Krajewski. T. Łabuszewski " Białostocki Okręg AK-AKO" Wolumen- Bellona 1997 r. s. 153,188-189,191,196,198,201,204,208-209,273-274,278-282).

20 Nietrafnie Skarżąca podnosi, że w uzasadnieniu decyzji brak dowodów, z jakimi organizacjami niepodległościowymi walczył Mąż Skarżącej. Takimi wiarygodnymi dowodami są: deklaracja członkowska S. M. z [...] kwietnia 1986 r., życiorys dołączony do tej deklaracji i zaświadcznie WKU [...] kwietnia 1986 r. ( k. 1,2,4 v akt administracyjnych).

21 W sprawie nie doszło także do błędu w subsumcji. Uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA ( art.25 ust. 2 p. 2 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy) nie pozwala na zachowanie uprawnień Skarżącej, skoro Jej Mąż utraciłby uprawnienia kombatanckie z art. 25 ust. 2 pkt 1 w zw. art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy.

22 3. Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był wojskowo- policyjną formacją zbrojną Resortu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, powstałą w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi. KBW był utworzony na wzór wojsk NKWD; był jednostką bezpieczeństwa wewnętrznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej. Żołnierze KBW wykonywali zadania śledcze, bądź zadania operacyjne, w zwalczaniu osób, organizacji walczących na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 25 ust. 2 p. 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 p. 4 ustawy, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, wymienione w art. 21 ust. 2 ustawy (wyrok NSA z: 13.12.2007 r.- II OSK 1707/06; 10.2.2005 r.- OSK 1126/04 i przytoczone w uzasadnieniu wcześniejsze wyroki NSA). Z tychże względów, mimo, że Mąż Skarżącej walczył z oddziałami UPA, jako służący w KBW, nie mógłby skutecznie ubiegać się o uchylenie decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

23 4. Ustawodawca w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego odmiennie niż w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. (Dz. U. 16/82/122 ze zm.) bądź w ustawie z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. 34/75/186), rozłożył akcenty w procesie definiowania kombatanta, kładąc nacisk na członkostwo w formacji militarnej i walkę o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej (A. Świątkowski "Uprawnienia inwalidów wojennych, wojskowych, kombatantów, osób represjonowanych, inwalidów z wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz ich rodzin" DW ABC 1997 s. 72-73,82-83). W art. 25 ust. 2 p. 2 ustawy o kombatantach ustawodawca zadecydował o utracie uprawnień kombatanckich przez osoby, które uzyskały owe uprawnienia pod rządem dawnych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-56 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej (A. Świątkowski- op. cit. s. 92). Zachowania tych uprawnień ustawodawca nie uzależnił od jakichkolwiek "okoliczności łagodzących", a jedynie od wykazania obiektywnych przesłanek zachowania owych uprawnień. Tych przesłanek Skarżąca nie wykazała, a nawet nie podnosiła, że dotyczyły Jej Męża. Zachowanie uprawnień kombatanckich, nabytych pod rządem dawnych ustaw, ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach nie uzależnia od długości trwania uprzednio nabytych uprawnień kombatanckich. Z tych samych względów nie zachodziły przesłanki uchylenia decyzji z 15 września 2009 r.

24 W art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy, ustawodawca użył spójnika i nie w znaczeniu koniunkcyjnym, lecz w znaczeniu enuemeracyjnym ( Z. Ziembiński " Logika praktyczna" PWN 1998 s. 86; M. Zieliński "Wykładania prawa. Zasady, reguły, wskazówki" LexisNexis 2010 s. 325 wskazówka 3). Zza użyciem przez ustawodawcę spójnika i nie w znaczeniu koniunkcyjnym, lecz w znaczeniu enuemeracyjnym, przemawia odrębny charakter zadań śledczych w stosunku do zadań operacyjnych – co do zasady niemożliwych do łączenia. W art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy, ustawodawca nie wymagał by ktokolwiek pełnił jednocześnie służbę w strukturach Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, bowiem te organa represji działały odrębnie. W art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. d ustawy, osoba nie musiała być funkcjonariuszem PPR lub PZPR, do której właściwości rzeczowej – [ jednocześnie] terenowej i centralnej – należał nadzór nad instytucjami o których mowa w lit. a i b, bądź zadaniami o których mowa w lit. c.

25 Ponieważ w sprawie nie doszło do zachowania uprawnień przez Męża Skarżącej, przeto powołująca się na uprawnienia pochodne wdowa po osobie, która wypełniała przesłanki art.25 ust.2 p.2 ustawy, także je traci (uchwała SN z 25.1.1996 r.-III AZP 32/95-OSNAP 15/96/206).

26 W sprawie nie doszło do naruszenia art. 19 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 78/97/483, sprost. Dz.U. 28/01/319, zm. 200/06/1471, 114/09/946). To, że Rzeczypospolita Polska specjalną opieką otacza weteranów walk o niepodległość, zwłaszcza inwalidów wojennych, nie stanowi przeszkody dla weryfikacji uprawnień kombatanckich osób, które w myśl poprzednich przepisów nabyły uprawnienia kombatanckie, a w świetle nowych uregulowań uprawnienia te utraciły. W doktrynie trafnie wskazuje się, że art. 19 Konstytucji RP, z uwagi na generalne, ogólne i nieprecyzyjne uregulowanie, nie określające form opieki i pomocy, nie nadaje się do stosowania wprost- wymaga regulacji ustawowej ( W. Skrzydło "Konstytucja RP- komentarz" Zakamycze 1998 s. 23). Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach...jest jedną z ustaw, regulujących status kombatantów ( w tym weteranów walk o niepodległość). Owa ustawa wprowadza zgodne z Konstytucją RP postępowanie, którego przedmiotem jest badanie, czy w świetle nowej definicji kombatanta, zawartej w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach..., osoby, które na mocy uprzednio obowiązujących przepisów uprawnienia kombatanckie posiadały, uprawnienia te utraciły ( A. Świątkowski – op. cit. s.73, 81, 92, 95, 97).

27 Uregulowania owej ustawy były wielokroć przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego. W szeregu orzeczeniach Trybunał stwierdzał, że owe uregulowania nie naruszają Konstytucji RP- w szczególności art. 2 i art. 32 ust. 1. Jedynie przykładowo należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny wyrokami z dnia: 15.2.1994 r.- K 15/93- OTK I/94/4 i 15.9.1999 r.- K 11/99- OTK 6/99/116, stwierdził konstytucyjność owych uregulowań z zakresie istotnym dla rozstrzygania o zachowaniu uprawnień kombatantów. Za takową wykładnią opowiedział się Sąd Najwyższy w: uchwale 7 Sędziów SN z dnia 7.7.1992 r.- II UZP 7/91- OSNC 10/92/174 i wyroku z dnia 29.3.1995 r.- III ARN 6/95- OSNAP 16/95/199, a nadto Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 Sędziów NSA z dnia 21.10.2002 r.- Prok. i Pr. 12/02/53).

28 W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy podnieść, że wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r.- sygn. SK 4/02 Trybunał wprost stwierdził, że art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach...Dz. U. 68/97/463), jako i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy ( który miał zastosowanie w niniejszej sprawie) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 17 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach...Dz.U. 68/97/463) są z g o d n e z art. 2, art. 19 i art. 32 Konstytucji (Dz.U. 72/03/658). Stwierdzenie niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach... z art. 2 i 32 Konstytucji ( przy nie stwierdzeniu niezgodności z art. 19 i 30 Konstytucji) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem Skarżąca nie doznała ograniczeń w zakresie ochrony swych praw na skutek opóźnienia w złożeniu wniosku o uprawnienia kombatanckie po terminach określonych w niekonstytucyjnym art. 22 ust. 3 ustawy.

29 Wykładnia ta nie narusza też art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 61/93/284 ze zm.) czy art. 1 Protokołu 1 do Konwencji, podpisanego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. 36/95/175; decyzja ETPC z: 1.6.1999 r.- nr 39860/98 Skórkiewicz v. Polska; 15.6.1999 r.- nr 34610/97 Domalewski v. Polska).

30 Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji (art. 151 ppsa). Nie zachodziła potrzeba orzekania na podstawie art. 152 ppsa. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ppsa w zw. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 163/02/1348 ze zm.).