Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2015 r., IV SA/Po 473/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2015 r., IV SA/Po 473/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S.z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...], odmawiającą umorzenia należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

3 Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, złożył K. S. wskazując, że wnosi o umorzenie należności albowiem jego synowie pracują, a on jest osobą niepełnosprawną i obecnie przebywa w Ośrodku Niepełnosprawnych w L.. Opiekuje się nim matka, która też załatwia za niego wszystkie sprawy

4 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

7 W myśl przepisu art. 107 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2012 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "Kpa"), decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Powyższy przepis określa składniki decyzji typowej, natomiast zgodnie z art. 107 § 2 Kpa, przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. W orzecznictwie przyjmuje się, że zakwalifikowanie danego pisma jako decyzji administracyjnej nie wymaga, by to pismo zawierało wszystkie składniki decyzji przewidziane w omawianym przepisie (np. wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., sygn. akt SA 791/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 91). Natomiast w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. ( sygn. akt SA 1163/81, OSP 1982, z. 9-10, poz. 169 z glosą J. Borkowskiego), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 Kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygniecie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji". W świetle powyższego elementem koniecznym decyzji jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ujęcie decyzji administracyjnej jako oświadczenia woli czyni istotnym złożenie podpisu, bowiem dopiero po złożeniu podpisu na dokumencie oświadczenie woli zostaje wyrażone w formie pisemnej (wyrok NSA z dnia 12 lutego 1991 r., sygn. akt SA/Lu 889/90, OSP 1992, z. 2, poz. 27 z glosą J. Stelmasiaka i M. Zdyba).

8 Podpis służy przede wszystkim do identyfikowania osoby składającej podpis oraz ustalenia treści złożonego przez nią oświadczenia woli.

9 Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż do akt administracyjnych załączona została decyzja organu I instancji, która nie jest opatrzona żadnym podpisem. Co prawda zaraz za decyzją w aktach sprawy znajduje się załącznik podpisany przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z up. Burmistrza Miasta S., to jednakże powyższego nie można uznać za podpisanie samej decyzji. Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż załącznik ten nie jest w żaden sposób opisany i nie wiadomym jest czy stanowi on faktycznie załącznik do decyzji organu I instancji wydanej w niniejszej sprawie. Powyższego nie potwierdza również sama decyzja, która nie odwołuje się do żadnego załącznika.

10 W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie widoczna jest rozbieżność poglądów co do skutków braku podpisu pod decyzją administracyjną. Według pierwszego z nich decyzja niepodpisana jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 7 Kpa, zaś zgodnie z drugim, do momentu podpisania przez osobę reprezentującą organ akt administracyjny jest projektem i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego (B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 50).

11 W wyroku z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt I OSK 2932/12 Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż w przypadku braku podpisu kwestią zasadniczą podlegającą ocenie jest to, czy wymagany podpis znajdował się na egzemplarzu decyzji zawartym w aktach administracyjnych, czy też wystarczy, że podpisem zaopatrzony został egzemplarz decyzji doręczony stronie postępowania.

12 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż dla bytu decyzji, a więc stwierdzenia istnienia ważnej decyzji wydanej przez właściwy organ administracji konieczne jest, aby co najmniej jeden egzemplarz decyzji zaopatrzony był w wymagany podpis, natomiast od okoliczności konkretnej sprawy zależeć będzie, czy skuteczne będzie pozostawienie oryginału w aktach sprawy, czy też taki oryginalny egzemplarz decyzji będzie doręczony stronie.

13 Nie można również wykluczyć rozwiązania, że organ administracji zaopatrzy w wymagany podpis większą ilość egzemplarzy decyzji, celem doręczenia stronom oraz pozostawienia w aktach sprawy.

14 Z tych względów należało uznać, że sam brak w aktach administracyjnych oryginału decyzji nie jest wystarczający do stwierdzenia nieistnienia decyzji, czy jej nieważności.

15 Powyższe uchybienie uniemożliwiło Sądowi dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.

16 Z powyższych względów organ rozpoznając sprawę ponownie przed rozpoznaniem odwołania i wydaniem decyzji winien ustalić czy w obrocie prawnym istnieje jakikolwiek egzemplarz podpisanej decyzji. Przy czym organ musi mieć na uwadze powyższe rozważania, iż w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, podpisanie załącznika o ile stanowi on załącznik do decyzji będącej przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, nie stanowi podpisania decyzji.

17 W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.