Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2016 r., II SAB/Po 66/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2016 r., II SAB/Po 66/16

Sentencja

1 Dnia 14 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2016 roku sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2016 roku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Datowaną na dzień 27 czerwca 2016 r. (data wpływu do organu – 30 czerwca 2016 r.) skargą W. G. reprezentowany przez radcę prawnego M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na skutek wniosku z dnia 05 maja 2016 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Wniesiono o stwierdzenie bezczynności Burmistrza Miasta w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej; zobowiązanie Burmistrza Miasta do udzielenia żądanej informacji publicznej; zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

3 W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskiem z dnia 05 maja 2016 r. skarżący wystąpił do Burmistrza Miasta o udostępnienie informacji publicznej związanej ze sprawą toczącą się przed Sądem Rejonowym w K. przeciwko Gminnej Spółdzielni "S. C." w S.. W szczególności wniesiono o wskazanie, czy pracownicy urzędu kontaktowali się z przedstawicielami Spółdzielni, daty spotkań, miejsca spotkań, osoby w nich uczestniczące oraz kopie protokołów z tych spotkań. Do dnia złożenia skargi Burmistrz Miasta nie udzielił odpowiedzi na powyższe pytania oraz nie przesłał żądanych wnioskiem dokumentów, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czym naruszył ustawowy termin wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

4 W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania. Uzasadniając powyższe stanowisko, wyjaśniono, że wniosek z dnia 05 maja 2016 r. dotyczył udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie udzielenia informacji, która związana była ze sprawą toczącą się przed Sądem Rejonowym w K. przeciwko Gminnej Spółdzielni "S. C." w S.. W. G. będący w tym okresie (rok 2014) radcą prawnym w tutejszym urzędzie reprezentował Gminę przed Sądem w tej sprawie i zgodnie z umową o obsługę prawną przysługiwał mu zwrot kosztów zastępstwa procesowego. W dniu 17 listopada 2014 r. został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, który nie został przez dłużnika zaskarżony. W związku ze zmianami organizacyjnymi oraz kadrowymi w Urzędzie, jak również podjęciem decyzji o polubownym załatwieniu sprawy z dłużnikiem, Gmina S. prowadziła rozmowy z Gminną Spółdzielnią "S. C.", w celu ustalenia warunków spłaty zadłużenia.

5 Obecnie, w wyniku przeprowadzonych rozmów na temat warunków spłaty, Gmina odzyskała dobrowolnie część środków zasądzonych przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie o sygn. akt I Ne [...] i ma możliwość dokonania zapłaty na rzecz Pana W. G. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Stąd pismem z dnia 07 lipca 2016 r. skierowanym do skarżącego, zwrócono się o wystawienia przez niego faktury VAT, w celu uregulowania płatności, której dotyczyła sprawa. W związku z powyższym oraz mając na uwadze fakt, iż istota sprawy, tj. dobrowolna spłata przez dłużnika należności przysługującej Gminie i możliwość zapłaty skarżącemu tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, została załatwiona, wniesiono o umorzenie postępowania.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Skarga okazała się zasadna.

8 Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał jednakże zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12, Baza NSA). Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (P. [...], Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr [...], s. 94). Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania.

9 Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Konsekwentnie obowiązkiem Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, było określenie, czy Burmistrz pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 05 maja 2016 r.

10 Okolicznością bezsporną jest, iż skarżący w dniu 05 maja 2016 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zwracając się o wskazanie, czy pracownicy urzędu kontaktowali się z przedstawicielami Spółdzielni "S. C.", przedstawienie dat oraz miejsca spotkań, osób w nich uczestniczące oraz przedłożenie kopii protokołów z tych spotkań. W odpowiedzi, w dniu 16 czerwca 2016 r. wyjaśniono skarżącemu, że do Spółdzielni zostało przesłane oficjalne pismo wzywające do przedstawienia propozycji spłat, a następnie wystąpiono z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności wydanemu nakazowi zapłaty. Do czasu wniesienia skargi Burmistrz nie zareagował zatem na wniosek o udzielenie informacji publicznej – w istocie, do dnia wyrokowania w sprawie skarżony organ nie podjął czynności prawem przepisanych, celem odpowiedniego załatwienia wniosku strony skarżącej.

11 Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, regulując zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazują, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

12 Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt powołanej powyżej ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Rada Gminy była obowiązana do udzielenia skarżącemu odpowiedzi na złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej.

13 Z uwagi na fakt, że organ ten w ogóle nie rozpatrzył wniosku skarżącego, w zakresie przez niego wnioskowanym, w trybie i terminie przewidzianym ustawą o udzieleniu informacji publicznej, to niewątpliwie pozostawał on w bezczynności. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 05 maja 2016 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku, który to termin koresponduje z podstawowym terminem wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Równocześnie, w ocenie Sądu stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), o czym Sąd orzekł w punkcie II sentencji, bowiem – wynikała z błędnego założenia, że udzielona skarżącemu w dniu 16 czerwca 2016 r. odpowiedź stanowiła rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej.

14 O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie III wyroku na podstawie art. 200 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.