Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2012 r., II SA/Po 87/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2012 r., II SA/Po 87/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2011r nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...], Starosta K. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. d w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69 poz. 415) odmówił uznania H. C. za osobę bezrobotną w związku z posiadaniem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe.

3 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniu [...] lutego 2008 r. H. C. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., znak [...], nie przyznano skarżącemu tego statusu z uwagi na posiadanie przez niego członkostwa w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w P. Następnie w dniu [...] stycznia 2011 r. do organu wpłynęło pismo, w którym H. C. poinformował, iż od dnia [...] grudnia 2010 r. nie jest już członkiem Spółdzielni, wobec czego wnosi ponownie o zarejestrowanie go jako osoby bezrobotnej. Skarżący oświadczył przy tym, iż jest właścicielem gruntów rolnych stanowiących wkład do Spółdzielni. W dniu [...] stycznia 2011 r. do organu wpłynęło pismo Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w P., z którego wynika, iż H. C. jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 7,5538 ha (8,3246 ha przeliczeniowego). W dniu [...] stycznia 2011 r. H. C. przedstawił wypisy z rejestru gruntów rolnych, wedle których należą do niego działka nr [...] o pow. 1,34 ha i działka nr [...] o pow. 0,2643 ha. Z kolei w dniu [...] lutego 2011 r. skarżący przedłożył odpis z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., w której figuruje wraz z żoną, M. C., jako właściciel działek nr [...] i [...] o łącznej pow. 7,5538 ha. Dokumenty te wskazują zatem w sposób jednoznaczny, iż skarżący jest właścicielem gruntów rolnych o pow. przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, a zatem nie może być także uznany za osobę bezrobotną.

4 Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. H. C. odwołał się od powyższej decyzji.

5 W uzasadnieniu skarżący wskazał na złe traktowanie, z jakim spotkał się w toku wykonywania prac na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. Zaznaczył przy tym, iż wraz z żoną jest właścicielem 7,5538 ha, ale Spółdzielnia nie chce oddać mu tej ziemi, ani opłacić na jego rzecz składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, pomimo pobierania dopłat i czerpania innych przychodów z gruntu. Skarżący podniósł przy tym, iż obecnie posiada status osoby jedynie poszukującej pracy i zgłasza się regularnie do Powiatowego Urzędu Pracy w celu znalezienia zatrudnienia.

6 Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.) i art. 10 ust. 7 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

7 Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 369/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2011 r.. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, iż organy administracji publicznej nie wyjaśniły dostatecznie, jaka jest powierzchnia użytków rolnych, należących do H. C. oraz które z nich objęte są współwłasnością łączną skarżącego i jego żony.

8 Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 10 ust. 7 cytowanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] lutego 2011 r.

9 W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Urząd Miejski K. Biuro Podatków i Windykacji wskazała, iż M. i H. C. zgłosili do opodatkowania jako właściciele (współwłasność łączna) grunty rolne na terenie miasta o pow. 6,2138 ha fizycznych, tj. 7,2526 ha przeliczeniowych. Z kolei wedle zaświadczenia Wójta Gminy K., nr [...], skarżący wraz z żoną figurują jako podatnicy podatku rolnego za grunt o pow. 1,6023 ha fizycznych, tj. 1,4634 ha przeliczeniowych. Ponadto na wniosek podatnika opodatkowano także 20 m2 roli R IIIa, znajdujących się na obszarze przeznaczonym na prowadzenie działalności gospodarczej. W dniu [...] listopada 2011 r. H. C. przedłożył do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w P. wypisy z rejestru gruntów, wedle których właścicielami gruntu jest on wraz z żoną (udział 1/1). W obrębie ewidencyjnym [...], K., działka nr [...], klasa użytku R IIIb: pow. użytku 3,6940 ha i klasa użytku R IVb pow. użytku 2,0655 ha, łącznie: pow. 6,2138 ha (KW nr [...]). Natomiast w obrębie ewidencyjnym [...], N. O., działka nr [...], klasa użytku R IVb: pow. użytku 1,34 ha (KW nr [...]). Ogółem powierzchnia działek wynosi więc 7,5538 ha. Wojewoda Wielkopolski uznał zatem, iż zaistniały podstawy do odmowy przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej.

10 Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. H. C. zaskarżył powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc, iż załączone do akt sprawy zaświadczenia potwierdzają nieprawdę w zakresie gruntów, należących do niego, oraz wskazując na konflikt z Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną. Skarżący zwrócił się zarazem o przyznanie mu statusu bezrobotnego.

11 W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

13 Skarga okazała się niezasadna.

14 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

15 Z kolei w świetle art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

16 Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69 poz. 415 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d tejże ustawy za bezrobotnego uważa się co do zasady osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną oraz gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w danym zawodzie, służbie lub innej pracy zarobkowej, zarejestrowaną we właściwym powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie jest właścicielem bądź też posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej o pow. użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o pow. użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Spełnienie tych wymogów jest zatem warunkiem koniecznym uzyskania statusu bezrobotnego.

17 Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżone decyzje są prawidłowe i odpowiadają prawu. Wedle wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...], H. C. wraz z żoną M. jest bowiem właścicielem działki nr [...], arkusz [...], o pow. użytku 3,6940 ha i 2,0655 ha, a także działki nr [...], arkusz [...], o pow. użytku 0,4543 ha, wpisanych do księgi wieczystej KW [...]. Z kolei z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...], wynika, iż są oni nadto właścicielami

18 działki nr [...], arkusz [...], o pow. użytku 1,34 ha, wpisanej też do księgi wieczystej KW [...]. Zaświadczenie Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. wskazuje z kolei, iż skarżący wraz z żoną płaci podatek gruntów od 1,6023 ha użytków rolny, czyli od 1,4634 ha przeliczeniowych. Z dokumentu tego wynika też, iż poza wymienionymi gruntami, opodatkowane na wniosek podatnika zostało 20 m2 roli R IIIa, przeznaczone pod prowadzenie działalności gospodarczej. Wreszcie, w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. Natomiast Burmistrz Miasta K., znak [...]. 2011, wyjaśnił, iż H. i M. C. zgłosili do opodatkowania grunty rolne o pow. 6,2138 ha fizycznych, co daje 7,2526 ha przeliczeniowych (k. nienumerowane akt adm. organu II instancji).

19 Tym samym należy przyjąć, że wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 369/11, zostały wykonane. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala bowiem w dostatecznym stopniu stwierdzić, iż H. C. jest właścicielem gruntów rolnych, których powierzchnia użytków rolnych przekracza normę obszarową 2 ha przeliczeniowych. Zarówno bowiem wypisy z rejestru gruntów, jak i wystawione zaświadczenia wskazują, iż do skarżącego należy ok. 8 ha przeliczeniowych użytków rolnych. Trzeba przy tym zauważyć, iż z perspektywy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie jest istotne, czy skarżący wykonuje faktyczne władztwo na nieruchomością, o ile tylko jest ona jego własnością. Taki przypadek zaistniał niewątpliwie w niniejszej sprawie. W tej sytuacji należy zatem uznać, że H. C. nie spełnił wymogu, o jakim mowa w cytowanym wyżej przepisie, a zatem organy nie mogły przyznać mu statusu bezrobotnego, co też słusznie uczyniły.

20 Na marginesie rozpatrywanej sprawy należy jeszcze odnieść do zagadnienia współwłasności gruntów rolnych. Wymienione wyżej dokumentu wskazują bowiem, iż przedmiotowe nieruchomości rolne stanowią współwłasność łączną skarżącego oraz jego żony. W tym miejscu trzeba odnotować, iż zgodnie z art. 196 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn. zm.) współwłasność może przybrać postać współwłasności w częściach ułamkowych, do której stosuje się przepisy cytowanej ustawy, albo współwłasności łącznej, wynikającej z przepisów o charakterze szczególnym. Do tej ostatniej zalicza się z kolei na podstawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9 poz. 59 z późn. zm.) ustawowa wspólność majątkowa małżonków, powstająca z mocy prawa w chwili zawarcia małżeństwa. Zgodnie natomiast z art. 35 powołanej ustawy dopóki trwa powyższa wspólność ustawowa żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, ani rozporządzać czy też zobowiązywać się do rozporządzenia, udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w całym majątku bądź w jego poszczególnych składnikach.

21 Uwagi te oznaczają w kontekście rozważanej sprawy, iż z uwagi na służebny charakter współwłasności łącznej względem podstawowej więzi małżeńskiej należy przyjąć, iż na spełnienie wymogu z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d cytowanej wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wpływa wysokość udziału, jaki w nieruchomościach rolnych mógłby przypaść skarżącemu. Taki zabieg dopuszczalny jest jedynie w odniesieniu do współwłasności ułamkowej, która jak sygnalizowano już wcześniej, nie powinna być utożsamiana z współwłasnością łączną, istniejącą w tej sprawie. Podobne stanowisko prezentuje się również w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 1225/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 1243/07, tamże). Zresztą, nawet gdyby zaaprobować pogląd przeciwny, powierzchnia użytków rolnych, jaka przypadałaby na skarżącego przekracza i tak normę obszarową w wysokości 2 ha przeliczeniowych.

22 Wobec tego Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadaja bowiem prawu.

23 W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).