Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2017 r., II SA/Po 799/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2017 r., II SA/Po 799/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. K. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] 2015r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia diety oraz zwrotu kosztów podróży służbowej dla sołtysów p o s t a n a w i a przywrócić A. K. termin do wniesienia skargi /-/ I. Paluszyńska

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 26 września 2016r. A. K. (zwany dalej Skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] 2015r. Nr [...] w sprawie ustalenia diety oraz zwrotu kosztów podróży służbowej dla sołtysów z terenu Gminy [...], domagając się stwierdzenia nieważności § 4 tej uchwały.

3 Z uwagi na fakt, że odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ udzielił Skarżącemu pismem z 19 sierpnia 2016r., doręczonym w dniu 22 sierpnia 2016r. a termin do wniesienia skargi upłynął z trzydziestym dniem od dnia otrzymywania w/w odpowiedzi, tj. 21 września 2016r. Sąd postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016r.(sygn. II SA/Po 799/16) odrzucił skargę z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia. Jednocześnie Sąd wskazał (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- t.j. Dz.U. 2016.718, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), że doręczając odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ nie pouczył Skarżącego, który nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika o przysługującej mu skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym Skarżącemu przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

4 Postanowienie o odrzucenie Skargi zostało doręczone Skarżącemu 4 stycznia 2017r. Skarżący pismem z dnia 11 stycznia 2017r. (data nadania na poczcie) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z 26 września 2016r.

5 We wniosku podał, że organ nie udzielał mu wiążącej odpowiedzi na pisma składane w toku postępowania, nadto nie pouczył go o sposobie i terminie wniesienia skargi do WSA.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

7 Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okazał się zasadny.

8 Zgodnie z art. 87 § 1 i § 3 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

9 Z przepisu tego wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ta odrębność została podyktowana tym, że przed rozpoznaniem wniosku sąd powinien dysponować aktami sprawy, te zaś są w posiadaniu organu. Organ ten powinien przekazać wniosek sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na wniosek w terminie 30 dni od daty jego wniesienia (art. 54 § 2 w zw. z art. 64 § 3).

10 Od tej reguły jest wyjątek, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie, w której o uchybieniu terminu do wniesienia skargi strona dowiedziała się z postanowienia o jej odrzuceniu i wniosek o przywrócenie terminu wniosła bezpośrednio do sądu. ( por. Komentarz do art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jan Paweł Tarno. Lexis Nexis 2011). W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po odrzuceniu skargi przez sąd składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3), ponieważ akta sprawy są już w sądzie - por. wyr. WSA w Warszawie z 2 marca 2006 r., III SA/Wa 3288/05, Lex Polonica nr 1897425 (CBOSA). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, akta organu nadal bowiem są w sądzie.

11 Zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Niedopełnienie przez wnoszącego o przywrócenie terminu tego wymagania jest traktowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego jako brak formalny, którego uzupełnienie przewodniczący powinien zarządzić w trybie przewidzianym w ustawie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek. WK 2016, komentarz do art. 49). Jednak w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, gdy pismo stanowiące skargę znajduje się w aktach sprawy. W orzecznictwie sadów administracyjnych przyjął się pogląd, który podziela również sąd w niniejszej sprawie, zgodnie z którym skoro skarga znajduje się w aktach sprawy, to wzywanie strony do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia o dołączenie kolejnego jej egzemplarza jest zbędnym przedłużaniem toku postępowania w sprawie. Przykładowo w post. z 25 stycznia 2008 r., II FZ 646/07, LexPolonica nr 1919331 ­ (ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 96) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "wprawdzie prawomocne odrzucenie pisma istotnie niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jego wcześniejszym wniesieniem, jednakże przez kilkadziesiąt lat przyjmowano w sądownictwie powszechnym, a w sądownictwie administracyjnym przyjmuje się nadal, że w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego uprzednio odrzuconego, sam wniosek kryje założenie, że strona »podtrzymuje« środek wcześniej złożony. Jest to założenie praktyczne i zgodne z intencją wnioskodawcy. Co więcej, pozwala uniknąć irracjonalnych czynności, w której np. strona, nie posiadająca kopii wcześniej wniesionej skargi, musiałaby przyjść do gmachu Sądu i odpisać sobie skargę, celem jej ponownego wniesienia. Trudno dopatrzyć się racjonalności we wzywaniu strony do złożenia czegoś, co sąd już posiada w aktach". Wziąwszy pod uwagę cel sądowej kontroli administracji trudno odmówić temu poglądowi racjonalności.

12 Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został przez Skarżącego złożony prawidłowo do sądu wraz ze skargą, która znajduje się w aktach sprawy.

13 Warunkiem rozpoznania takiego wniosku jest także jego złożenie w terminie siedmiu dni od dnia, w którym ustała przyczyna uniemożliwiająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a.

14 W przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu Skarżący złożył 11 stycznia 2017r., tj. w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Dopiero bowiem w dniu doręczenia odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, tj. 4 stycznia 2017r. Skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Od tego dnia, zdaniem Sądu, rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu, który upływał z dniem 11 stycznia 2017r. Termin siedmiodniowy został więc zachowany.

15 Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

16 Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.

17 W niniejszej sprawie Skarżący brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi upatruje w fakcie, że pismo organu będące odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zawierało informacji co do terminu jej wniesienia do Sądu. Strona skarżąca nie dysponowała fachowym pełnomocnikiem i nie posiadała wiedzy w powyższym zakresie.

18 W przekonaniu Sądu należało uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje bowiem pogląd, że mylne pouczenie o środkach zaskarżenia, czy też brak takiego pouczenia nie mogą powodować dla strony negatywnych konsekwencji (por. uzasadnienie postanowienia NSAz dnia 30 lipca 2008 r. w sprawie I OZ 526/08). W niniejszej sprawie w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 19 sierpnia 2016r. (doręczonej Skarżącemu 22 sierpnia 2016r.) nie zawarto żadnego pouczenia. Podkreślenia także wymaga, że termin do wniesienia skargi na uchwały lub zarządzenia organów gminy nie został jednoznacznie oznaczony ani w ustawie z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) ani też w p.p.s.a. Wątpliwości w tym zakresie rozstrzygnęła dopiero uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007r., II OPS 2/07, w której przyjęto, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym.

19 Mając te okoliczności na uwadze, a także fakt, że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi (tj. 30 dni od daty doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) skarżący nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, Sąd przyjął, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu.

20 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.

21 /-/I. Paluszyńska