Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2020 r., II SA/Po 735/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2020 r., II SA/Po 735/19

Sentencja

1 Dnia 19 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...]INB) po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (PINB) z [...] maja 2019 r. nr [...] znak [...] o umorzeniu z urzędu w całości postępowania administracyjnego w sprawie wiaty zlokalizowanej przy [...] (działka nr [...], ark. [...], obręb [...]) od strony [...], mieszczącej się pomiędzy budynkiem garażowym, a budynkiem mieszkalnym przy [...] w [...] (działka nr [...], ark[...], obręb [...]), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 Decyzję wydano w następujących okolicznościach.

4 [...] września 2017 r. PINB w trakcie kontrolę nieruchomości przy [...] w [...] stwierdził, iż na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny, garaż oraz konstrukcja wiaty. Następnie [...] marca 2018 r. PINB stwierdził istnienie na tej nieruchomości budynku mieszkalnego, budynku garażowego, dwóch wiat oraz dwóch budynków gospodarczych. Jedną z wiat (wym. 2,67m x 7,96m, pow. 21,25m2) zlokalizowano pomiędzy garażem a budynkiem mieszkalnym przy [...]. W toku dalszych czynności ustalono, iż wiatę tę wybudowano w okresie między lipcem 1989 r. a [...] kwietnia 1994 r.

5 W związku z powyższym PINB wszczął postępowanie w sprawie ww. wiaty zlokalizowanej przy [...] (działka nr [...], ark. [...], obręb [...]) od strony [...], mieszczącej się pomiędzy budynkiem garażowym, a budynkiem mieszkalnym przy [...] w [...] (działka nr [...], ark. [...], obręb [...]) i zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych materiałów (art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.).

6 Decyzją z [...] maja 2019 r. organ I instancji umorzył z urzędu w całości postępowanie administracyjne.

7 Odwołanie od decyzji tej wniosła A. B. zarzucając PINB naruszenie:

8 - przepisów prawa budowlanego w zakresie zgłoszenia budowy zadaszonego miejsca postojowego dla samochodów i § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm., dalej: rozporządzenie),

9 - przepisów procesowych: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

10 Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, że obowiązujący dla tego terenu plan miejscowy zakazuje lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych; dopuszcza się lokalizację budynku garażowego jedynie jako wolno stojącego lub na granicy działki budowlanej wyłącznie jako zblokowanego z istniejącym budynkiem garażowym na sąsiedniej działce. Tymczasem na sąsiedniej działce w granicy istnieje budynek mieszkalny. Zdaniem odwołującej lokalizacja garażu ("wiaty") narusza przepisy planu miejscowego i uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, wobec czego podlega rozbiórce. Odwołująca dodała, że ów obiekt wykorzystywany jest jako garaż, gdyż od lat parkują tam pojazdy mechaniczne. Ów fakt powinien być znany PINB z urzędu, albowiem na mapach geodezyjnych (satelitarnych) z lat 2014, 2016 i 2018 wyraźnie widać, że pod "wiatą" nazwaną w zgłoszeniu z [...] sierpnia 2017 r. przez J. J. garażem parkują samochody. Niezrozumiałe jest dla odwołującej w świetle tego, że PINB oparł się wyłącznie na oświadczeniu Państwa K. ., iż wiata nie jest wykorzystywana do parkowania samochodów. Odwołująca dodała, że z map google wynika, że w garażu obok wiaty od lat prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci mechaniki pojazdowej. W związku z tym owa wiata garażowa powinna spełniać wymogi § 19 rozporządzenia. Organ I instancji umarzając postępowanie dokonał nieprawidłowo i w sposób dowolny ocenił materiał dowodowy i dopuścił się naruszenia przepisów prawa budowlanego, rozporządzenia i przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).

11 [...]INB utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazało na wstępie, że prawo budowlane nie definiuje pojęcia wiaty. Niemniej zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: P.b.) obiektem budowlanym, do którego znajdują zastosowanie przepisy tej ustawy, jest budynek, budowla oraz obiekt malej architektury. Definicje budynku, budowli oraz obiektu malej architektury zostały zawarte odpowiednio w art. 3 pkt 2, pkt 3 i pkt 4 P.b., według których budynek to obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Dla uznania obiektu za budynek konieczne jest aby wszystkie wymienione przez ustawodawcę elementy tj. trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni przegrodami budowlanymi, fundamenty oraz dach, zaistniały łącznie. Tym samym obiekt budowlany nie posiadający przegród zewnętrznych (ścian), fundamentów bądź dachu lub niezwiązany trwale z gruntem nie może zostać uznany za budynek. Tego rodzaju obiekty kwalifikowane są do kategorii budowli, określonej w art. 3 pkt. 3 P.b., który stanowi, że budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem łub obiektem malej architektury. Dlatego do budowli należy co do zasady zaliczyć wiaty, określane w potocznym rozumieniu jako lekkie budowle w postaci dachu wspartego na slupach, niekiedy ze ściankami z boku". Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt składa się z dachu wspartego na słupie, ograniczonego z obu stron przed budynek mieszkalny oraz budynek garażowy. [...]INB uznał więc, że jest to wiata.

12 Zważył następnie, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 pr. bud. i art. 30 P.b., które określają budowa jakich obiektów, a także wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można wykonywać dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, jeżeli organ ten w określonym terminie nie zgłosi sprzeciwu. Przedmiotowa wiata powstała w okresie między lipcem 1989 r., a [...] kwietnia 1994 r., co potwierdzają uzyskane przez organ I instancji zdjęcia lotnicze. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229) roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż inwestor w dniu budowy wiaty winien był posiadać pozwolenie na budowę. Niemniej w świetle przepisów obowiązujących obecnie, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat łub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Budowa takowej wiaty wymaga jednak dla swej legalności uprzedniego zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wiat o powierzchni zabudowy do 50m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Budowa takiej wiaty nie wymaga dla swojej legalności zarówno uzyskania pozwolenia, jak i dokonania uprzedniego zgłoszenia.

13 Organ II instancji podkreślił, że powierzchnia przedmiotowej wiaty wynosi 21,25m2 i nie przekracza normy określonej w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. (35m2), jak i normy wskazanej w art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. (50m2). Wprawdzie art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. wprowadza, ograniczenia co do powierzchni zabudowy wiaty, tj. do 50 m2 oraz ilościowe ograniczenia budowy obiektów tzn. dwa obiekty na każde 1000 m2, jednakże nie czyni zastrzeżenia, jak to to ma miejsce w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2, 2a, 2d P.b., że obiekt budowlany musi być wolnostojący. Żaden inny przepis prawa nie nakłada też obowiązku usytuowania wiat w określonej od siebie odległości lub z wykluczaniem wzajemnego ich powiązania funkcjonalnego. Oznacza to, że w zwolnieniu tym mieszczą się również wiaty, które nie posiadają charakteru obiektów wolnostojących.

14 Dalej [...]INB stwierdził, że wiata może przylegać do budynku, jak również może mieć wspólny dach z budynkiem, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia. Warunkiem skorzystania przy budowie wiaty ze zwolnienia określonego w przepisie jest powierzchnia zabudowy wiaty, która nie może przekroczyć 50 m2, podczas gdy w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. mowa jest o powierzchni zabudowy do 35 m2. Dla dokonania kwalifikacji w tym zakresie nie ma znaczenia przeznaczenie wiaty i funkcja jaką ona pełni. Jedynym warunkiem zakwalifikowania danej wiaty jako obiektu, na którego konstrukcję nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia bądź zgłoszenie budowy, jest spełnienie kryterium wielkości powierzchni, a także usytuowanie jej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub która jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe.

15 Przedmiotowa wiata zdaniem [...]INB spełnia więc wymogi definicji z art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. zarówno w zakresie powierzchni, jak i co do tego, że została postawiona na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny. Dlatego dla swojej legalności jej budowa nie wymaga obecnie uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania uprzedniego zgłoszenia. W rezultacie nie jest samowolą budowlaną, dla której możliwe byłoby zastosowanie procedury legalizacyjnej (art. 48 P.b.).

16 Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że należy zwrócić uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r (sygn. akt: II OPS 1/16), której teza wskazuje, iż "do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine P.b., a także art. 51 ust. 7 P.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Po analizie [...]INB nie stwierdził jednak, ażeby przedmiotowa wiata powodowała zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska. Wbrew twierdzeniom skarżącej, konstrukcja wiaty nie narusza też przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Przepis § 12 rozporządzenia odnosi się bowiem wyłącznie do budynków, a nie do budowli. Wiata nie jest zaś budynkiem i nie mają do niej zastosowania wprost § 12 rozporządzenia. Ponadto w trakcie postępowania PINB uzyskał informację, iż pod przedmiotową wiatą samochody nie są parkowane. Nie można więc uznać, iż wiata pełni funkcję miejsca postojowego lub garażu, a tym samym nie znajdzie tu zastosowanie § 19 rozporządzenia.

17 [...]INB dodał, że organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości prowadzenia całodobowej kontroli obiektów będących przedmiotem prowadzonych postępowań, w związku z czym opierać się muszą na ustaleniach i obserwacjach poczynionych w trakcie przeprowadzonych kontroli oraz na oświadczeniach stron postępowania. Nadto przedmiotowa nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "[...]" (uchwała Rady Miasta [...] nr [...] z [...].11.2009r., [...]), a zapisy planu nie odnoszą się do wiat, wobec czego nie zakazują ich budowy. Biorąc pod uwagę fakt, iż w sprawie nie doszło do naruszeń prawa, które skutkować mogłyby wydaniem rozstrzygnięcia nakładającego na stronę określone obowiązki, zasadnym było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

18 A. B. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzje [...]INB zarzuciła organowi naruszenie:

19 - przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolne, niczym nie poparte i nieuzasadnione przyjęcie, że przedmiotowa wiata nie służy jako miejsca postojowe lub garaż dla samochodów; podczas gdy z materiałów dostępnych organom orzekający z urzędu poprzez portal System Informacji Przestrzennej Miasta [...] (SIP) bezsprzecznie wynika, iż służy ona jako miejsca postojowe dla samochodów; w przypadku ustalenia, iż wiata służy jako parking/miejsca postojowe dla samochodów, będą miały wówczas zastosowanie przepisy rozporządzenie;

20 - przepisów prawa materialnego - § 19 rozporządzenia poprzez jego niezastosowania i utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego.

21 Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

22 W motywach skargi podniosła, że w odwołaniu wskazywała, że ze zdjęć satelitarnych dostępnych na portalu [...], bezsprzecznie wynika, iż przedmiotowa wiata służy jako miejsca postojowe dla samochodów. Na mapie z 2014 r. widać wystający spod wiaty samochód koloru niebieskiego, w 2016 r. samochód koloru srebrnego, a w 2018 r. samochód koloru czerwonego. Organ odwoławczy wskazał zaś, że konstrukcja wiaty nie narusza przepisów rozporządzenia, a nadto, iż w trakcie postępowania PINB uzyskał informację od właściciela dz. nr [...] , iż pod ww. wiatą samochody nie są parkowane. Stąd [...]INB uznał, że wiata nie pełni funkcji miejsca postojowego lub garażu, a tym samym nie znajdzie zastosowania § 19 rozporządzenia. W świetle tego zdaniem skarżącej [...]INB dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art 80 K.p.a. poprzez dowolne, niczym nie poparte i nieuzasadnione przyjęcie wyłącznie na podstawie oświadczenia właściciela nieruchomości i wizji lokalnej, której termin był wcześniej ustalony ze stronami postępowania, że przedmiotowa wiata nie służy jako miejsca postojowe lub garaż dla samochodów, i zaniechanie zbadania sprawy pomimo zarzutu skarżącej. W przypadku zaś ustalenia, że wiata służy jako miejsce postojowe dla aut zastosowanie będzie miał § 19 rozporządzenia.

23 Skarżąca podniosła też, że z załączonych do skargi zdjęć wynika, że nad wiatą znajduje się okno budynku wolnostojącego, co pominęły organy orzekające. Zgodnie zaś z §19 ust. 2 rozporządzenia odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: (...) okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, nie może być mniejsza niż 7 m. Zatem ów przepis wyklucza możliwość usytuowania przedmiotowej wiaty.

24 W odpowiedzi [...]INB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

25 Na rozprawie sądowej [...] lutego 2020 r. pełnomocnik uczestniczki A. K. wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że przedmiotowa działka nie stanowi miejsca parkingowego, ponieważ na nieruchomości znajduje się normalny pełnometrażowy garaż. Ponieważ zaś matka uczestniczki jest osobą korzystającą z wózka inwalidzkiego, a od strony [...] do domu prowadzą schody, konieczne jest wejście od [...]. Wiata traktowana jest jako brama wjazdowa na nieruchomość. Od tamtej strony transportowany jest też opał. Nadto wątpliwym jest, by pojazd na fotografiach dołączonych do akt należał do uczestnika postępowania, ponieważ on swoim samochodem dojeżdża do pracy. Uczestnik zaprzecza, aby to był jego samochód. Pełnomocnik zaznaczył, że fotografie przedłożono zbyt późno, aby miały stanowić materiał dowodowy.

26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

27 Sąd uznał skargę za zasadną.

28 Rację ma skarżąca twierdząc, że organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

29 W myśl zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powinny, zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Co przy tym istotne, zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Rezultat czynności wyjaśniających i uwzględnienia bądź nie dowodów, które dopuszczono w sprawie powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

30 W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie sprostały powyższym wymogom.

31 Przypomnienia wymaga, że przedmiotem niniejszej sprawy administracyjnej była kwestia legalności wybudowania wiaty przy [...] (działka nr [...], ark. [...], obręb [...]) od strony [...], mieszczącej się pomiędzy budynkiem garażowym, a budynkiem mieszkalnym przy [...] w [...] (działka nr [...], ark. [...], obręb [...]).

32 Na wstępie zważyć należy, że organy prawidłowo uznały, że wiata ta została wzniesiona w okresie między lipcem 1989 r. a [...] kwietnia 1994 r. Jak wykazał PINB w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2019 r., opartej na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, zdjęcia lotnicze z lipca 1989 r., z [...] kwietnia 1994 r. i z [...] maja 1995 r. ujawniają, że wiata pomiędzy garażem a budynkiem zlokalizowanym na działce nr [...] (przy [...]) została wybudowana pomiędzy lipcem 1989 r. a [...] kwietnia 1994 r. (s. 18-21 akt).

33 W konsekwencji trafnie przyjęto, że obiekt powstał pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., kiedy to realizacja obiektów budowlanych co do zasady wymagała uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 P.b. z 74’). Inwestor winien więc przed rozpoczęciem budowy wiaty uzyskać pozwolenie na budowę. Zważyć jednak należy, że gdy chodzi o obiekty "stare" (których budowa zakończyła się przed [...] stycznia 1995 r.), tylko jeżeli kwalifikują się do wymagających aktualnie pozwolenia na budowę – stosuje się do nich Prawo budowlane z 1974 r. (art. 103 ust. 2 P.b. z 94’) [por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Po 1005/19, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Słusznie zatem organy orzekające dokonały analizy, w jaki sposób należało zakwalifikować ów obiekt i w wyniku tego jak ocenić, czy na ów obiekt aktualne przepisy Prawa budowlanego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, zgłoszenia, czy nie wymagają żadnych z tych działań.

34 Ustalono, że przedmiotowy obiekt posiada zadaszenie i rozpościera się pomiędzy sąsiednim budynkiem garażu, zlokalizowanym na tej samej działce a budynkiem mieszkalnym na działce sąsiedniej przy [...] (należącej do skarżącej). Ma wymiary 2,67m x 7,96m (pow. 21,25m2). Okoliczności te są bezsporne.

35 Zgodnie z art. 29 ust. 1 P.b. pkt 2 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zważywszy, że przedmiotowy obiekt nie ma charakteru wolnostojącego nie mógł do niego znaleźć zastosowania powołany przepis.

36 Jednakże w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. [...]INB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie stwierdził, że ze względu na swą powierzchnię (21,25m2), brak w tym przepisie wymogu wolnostojącego charakteru usytuowania wiaty, a także wymóg usytuowania wiaty na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe, należało zakwalifikować przedmiotową wiatę do określonych w ostatnio powołanym art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. Zgodnie zaś z treścią art. 31 ust. 1 P.b. zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4, budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d, pkt 1a-2b, 3, 3a, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b oraz 28. W rezultacie, zgodnie z art. 28, 29 ust. 1 pkt 2c i art. 30 ust. 1 P.b. budowa wiaty, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

37 W tym zakresie ustalenia i ocena prawna organów nadzoru budowlanego była trafna. Rację miał też [...]INB wskazując, ze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma treść uchwały NSA z 3 października 2016 r. II OPS 1/16, w której wskazano, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine P.b., a także art. 51 ust. 7 P.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. W myśl zaś art. 51 ust. 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

38 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

39 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

40 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

41 W świetle powyższych przepisów organy orzekające powinny były ustalić, czy samowolna budowa przedmiotowej wiaty nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, a także czy nie odbiega w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w przepisach. W tym kontekście obowiązkiem organów było ustalenie rzeczywistego przeznaczenia, funkcji tego obiektu. Jak się okazuje w tym kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie, organy I i II instancji wykazały się dowolności (a nie swobodą) w postępowaniu dowodowym i uzasadnieniu rozstrzygnięć. Pomimo zgromadzenia stosownych dowodów organy orzekające w uzasadnieniach wydanych decyzji ograniczyły się do lakonicznego stwierdzenia, że w trakcie prowadzonego postępowania uzyskano informację o nieparkowaniu samochodów pod przedmiotową wiatą, co miałoby przesądzać, że nie doszło do naruszenia § 19 rozporządzenia. Pominęły jednak przeciwne twierdzenia i dowody, które znalazły się w aktach sprawy. W notatce służbowej z [...] października 2017 r. pracownik PINB stwierdził, że w trakcie kontroli stwierdzono, że na przedmiotowej działce pomiędzy dwoma budynkami zamontowano konstrukcję dachu i bramę wjazdową uchylną, które stanowią zadaszone miejsce postojowe (s. 1 akt adm.). Fotografie załączone do protokołów kontroli z [...] września 2017 r. oraz z [...] marca 2018 r. przeprowadzonych przez PINB (k. 26, 28 i 104 akt) uwidaczniają, że pod wiatą przy wjeździe zamontowano składaną blokadę wjazdową montowaną dla uniemożliwienia wjazdu samochodom niepożądanym. Akta zawierają również pismo J. J. (zam. [...]) z [...] sierpnia 2017 r. (k. 24 akt), w którym podniosła, że wnosi o przeprowadzenie kontroli w zakresie legalności budowy obiektu budowlanego w postaci garażu na działce nr [...] (..) i przyłączenia go wschodniej ściany jej działki. Również skarżąca w odwołaniu od decyzji PINB z [...] maja 2019 r. podniosła, że ów obiekt jest wykorzystywany jako garaż, albowiem od lat parkują w tym miejscu pojazdy mechaniczne. Dodała, że ów fakt powinien być PINB znany z urzędu, gdyż na mapach geodezyjnych (satelitarnych) z lat 2014, 2016 i 2018 widać, że "wiata" nazwana przez J. J. (matkę skarżącej) garażem parkują od lat samochody. Następnie do skargi dołączyła wydruki z map SIP z lat 2014, 2016 i 2018, które ujawniają, że w 2014, 2016 i 2018 r. wiata służyła jako zadaszenie do parkowania pojazdów (widoczne zaparkowane pod nią auta).

42 W ocenie Sądu kwestia faktycznego przeznaczenia przedmiotowej wiaty, od początku postępowania podnoszona przez skarżącą, a wcześniej przez jej matkę J. J., powinna była zostać rzetelnie wyjaśniona, ma bowiem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

43 Przepis § 19 ust. 1 rozporządzenia określa, że odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: (...) okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w (...) budynku mieszkalnym, (...), nie może być mniejsza niż:

44 1) dla samochodów osobowych:

45 a) 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie,

46 W myśl § 19 ust. 2 rozporządzenia stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż:

47 1) dla samochodów osobowych:

48 a) 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie,

49 Przy czym zachowanie odległości, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, nie jest wymagane w przypadku niezadaszonych parkingów składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych w zabudowie jednorodzinnej oraz w zabudowie zagrodowej, jeżeli stykają się one z niezadaszonymi parkingami dla samochodów osobowych na sąsiedniej działce. Z powyższych przepisów jasno wynika, że nie jest dopuszczalne usytuowanie zadaszonych miejsc postojowych bliżej aniżeli 3 m od granicy działki.

50 Zważywszy, że organy obu instancji w swych rozstrzygnięciach nie odniosły się do wskazanego przez Sąd materiału dowodowego, jak i same nie starały się w sposób rzetelny ustalić rzeczywistego sposobu użytkowania (funkcji) owej wiaty, uznać należy, że dopuściły się naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.), a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku bowiem stwierdzenia, że faktycznie w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej istnieje zadaszone miejsce postojowe zastosowanie powinna znaleźć procedura określona w art. 50-51 P.b. W takie zaś sytuacji nie będzie można uznać, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.

51 W ocenie Sądu powyższe naruszenia przepisów postępowania obejmują również kwestię ustaleń, a właściwie ich braku, czy przedmiotowa wiata narusza ustalenia obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zważywszy, że organy orzekające nie oceniły całokształtu materiału dowodowego w zakresie ustalenia przeznaczenia wiaty na działce nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], nie były też w stanie rzetelnie ocenić, czy lokalizacja tejże wiaty narusza postanowienia obowiązującego planu miejscowego. Plan miejscowy dla "[...]" – jak wskazał PINB – zawiera m.in. zapis o możliwości lokalizacji budynku garażowego jako wolnostojącego lub na granicy działki budowlanej wyłącznie jako zblokowanego z istniejącym budynkiem garażowym na sąsiedniej działce, a także lokalizację budynku garażowego w głębi działki. Stwierdzić zatem należy, że od ustaleń organów nadzoru budowlanego co do funkcji przedmiotowej wiaty zależeć będzie nie tylko, czy ów obiekt jest nie jest sprzeczny z przepisami techniczno-budowlanymi, ale i czy nie narusza ustaleń planu miejscowego. Takiej zaś oceny zabrakło w rozstrzygnięciach organów obu instancji.

52 Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

53 Organy orzekające związane normą określoną w art. 153 P.p.s.a. zastosują się oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych powyżej.

54 Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł, jako sumy wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej ([...] zł), wpisu od skargi ([...] zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł).