Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2016 r., II SA/Po 659/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2016 r., II SA/Po 659/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2016r. znak: [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy p o s t a n a w i a odrzucić skargę /-/I. Paluszyńska

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] czerwca 2016r. znak: [...] skierowanym do T. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu podało, że wyjaśnień w sprawie udzielił Prezes SKO w Poznaniu pismem z dnia [...] maja 2016r. informując, że sprawa zostanie pozostawiona bez rozpoznania, gdyż brak podstaw do prowadzenia postępowania przez Kolegium. Nadto podał, że nie można zgodzić się z zarzutem dotyczącym nierozpatrzenia odwołania, skoro postępowanie odwoławcze zostało zakończone w 2008r. wydaniem decyzji ostatecznej przez Kolegium.

3 Na to pismo T. G. (zwany dalej Skarżącym) wniósł w dniu 5 sierpnia 2016r. skargę do tutejszego sądu. Podał, że 11 czerwca 2002r. w starostwie powiatowym złożył wniosek o wymianę prawa jazdy z uwagi na błędne wpisanie jego nazwiska. 20.02.2008r. jego [...] złożyła skargę na nie podjęcie odwołania. 9 września 2015r. Prezes SKO w Poznaniu skargę pozostawił bez rozpoznania. W 2007r. rada powiatu potwierdziła, że jego skarga z 2007r. dot. zatrzymania prawa jazdy jest rozpatrywana i została przekazana do komisji rewizyjnej. Zdaniem Skarżącego sprawa wymiany prawa jazdy, sprostowania nazwiska należy do urzędu na podstawie kpa. Prawo jazdy było badane i nie stwierdzono naruszeń, urzędy pominęły, że w tym dokumencie wpisane zostało błędnie nazwisko Skarżącego. W 2006r. Starosta powiatu wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy z uwagi na utratę jego ważności. Od tej decyzji Skarżący nie wniósł odwołania. Podał, że decyzja z [...] 2008r. nie była przedmiotem odwołania, a odwołanie było na czynności skargowe w innym postępowaniu. Skarżący zarzucił, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2016r. członek SKO w Poznaniu pominęła skargę z 20.02.2008r.

4 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż pismo z [...] czerwca 2016r. nie jest aktem administracyjnym a odpowiedzią na pismo Skarżącego z 30 maja 2015r.

5 W uzasadnieniu organ podał, że Skarżący otrzymał prawo jazdy w 1976r. nr [...] druk nr [...], w którym wpisanie zostało błędnie jego nazwisko jako [...]. Dokument ten był wystawiony na druku, który został wycofany z obrotu i podlegał wymianie. Dokument ten został zatrzymany przez Komendę Powiatową Policji w S. w związku z upływem terminu jego ważności. Starosta [...] wydał decyzję z [...] 2006r. o zatrzymaniu tego prawa jazdy z uwagi na utratę terminu jego ważności. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO w Poznaniu decyzją z dnia [...] 2008r. nr [...], w którym wskazano m.in. na konieczność złożenia wniosku o wymianę prawa jazdy na obowiązującym druku.

6 Wbrew twierdzeniom Skarżącego Kolegium uznało, że od decyzji z [...] 2006r. Skarżący złożył odwołanie. Wynikało to również z oświadczenia Skarżącego złożonego do protokołu podczas jego pobytu w Kolegium w dniu 21.01.2008r.Kolegium podało, że w pismach Skarżący porusza wiele kwestii dotyczących różnych spraw, stąd konieczne było doprecyzowanie jego żądania, co uczyniono odbierając od Skarżącego oświadczenie.

7 Kolegium podało, że wniosek o wydanie prawa jazdy na obowiązującym druku Skarżący złożył 19 marca 2008r. Został wydrukowany na prawidłowe nazwisko dokument prawa jazdy kat. B nr [...] seria [...], który nie został przez Skarżącego odebrany i do dziś znajduje się w aktach kierowcy w Starostwie Powiatowym w P. Przed organami administracji publicznej tj[.] Starostą [...] i SKO w Poznaniu nie toczyło się później żadne postępowanie w opisanej sprawie. Skarżący prowadził postępowanie w trybie skargowym. Skarga Skarżącego z 6.10.2007r. była badana przez Komisję Rewizyjną Rady Powiatu [...] i uchwałą Rady Powiatu z [...]10.2007r. została uznana za nieuzasadnioną. Kolegium podało, że do czasu zatrzymania prawa jazdy nr [...] nr druku serii [...] Skarżący posługiwał się nim. Jak wykazało postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w S. ([...]) dokument ten został przerobiony przez dodanie w sposób nieuprawniony dodatkowych +egorii prawa jazdy, tj[.] C i C+E, podczas gdy z wyjaśnień Urzędu Miasta P. z 22.02.2007r. wynika, że Skarżący posiadał wyłącznie kat. B.

8 W piśmie z dnia 19 września 2016r. Skarżący podał, że SKO pominęło skargę złożoną w dniu 20 lutego 2008r., której nie nadano biegu. Wyjaśnił, że nie odwoływał się od decyzji z [...] 2006r. Prawo jazdy zostało zatrzymane z uwagi na utratę ważności i z oceny Komendanta Policji wynikało, że było nienaruszone. Skarżący wskazał na jego zdaniem nieprawidłowości związane ze sprawą karną i postępowaniem przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

10 Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi.

11 Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U.2016.1066). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotowa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili ich podjęcia.

12 Poddanie kontroli sądu administracyjnego wykonywania administracji publicznej nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej objęta została taką kontrolą. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej jako "ppsa"), który enumeratywnie wylicza konkretne formy działania administracji publicznej objęte kognicją sądów administracyjnych.

13 Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa: Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

14 1) decyzje administracyjne;

15 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

16 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

17 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

18 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

19 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

20 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

21 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

22 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

23 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

24 Kognicja sądów administracyjnych może być kreowana także przez przepisy szczególne, co znajduje potwierdzenie w treści art. 3 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach

25 W przedmiotowej sprawie zaskarżone zostało pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2016r. informujące Skarżącego, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko i nie zgadza się z tym, że odwołanie nie zostało rozpatrzone skoro procedura odwoławcza została zakończona.

26 Pismo to stanowiło kontynuację korespondencji ze Skarżącym, w którym organ domagał się sprecyzowania żądania poprzez wykazanie jakich czynności w sprawie oczekuje od Kolegium i jaki jest charakter jego pisma. Skarżący nie sprecyzował żądania.

27 Jak wynika z akt administracyjnych Skarżący w 2002r. występował wielokrotnie do Starostwa Powiatowego w Poznaniu o wydanie prawa jazdy w związku z błędnie wskazanym w nim nazwiskiem bez ponoszenia kosztów tej wymiany. Wydział [...] Starostwa Powiatowego w P. informował Skarżącego o kosztach wymiany i wskazywał procedurę. Skarżący wniosku nie złożył. Komenda Powiatowa w P. w dniu [...] lipca 2006r. zatrzymała prawo jazdy Skarżącego z uwagi na upływ terminu ważności. Decyzją z dnia [...] 2006r. Starosta [...] rozstrzygnął o zatrzymaniu prawa jazdy Skarżącemu z uwagi na upływ terminu ważności. Podczas weryfikacji dokumentu ustalono, że Skarżący posiadał tylko uprawnienia kategorii B a nie innych, które były wpisane w dokumencie. Wszczęte zostało postępowanie karne w przedmiocie przerobienia prawa jazdy. Postępowanie karne toczyło się w innym trybie i przed innymi niż Starosta organami. Skarżący kierował do Starostwa pisma, które kwalifikowane były jako tryb skargowy i tak rozpoznawane. Odnośnie decyzji z [...] 2006r. organy uznały, że Skarżący wniósł od niej odwołanie, co Skarżący w jednych z pism przyznawał (np. pismo z 14.08.2007r., 6.10.2007r. ) a w innych późniejszych zaprzeczał. Uznając, że Skarżący wniósł odwołanie zostało ono rozpoznane i decyzją z dnia [...] 2008r. SKO w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z [...] 2006r. w mocy.

28 Pismem z dnia 25 sierpnia 2015r. Skarżący wskazał, że decyzja z [...] 2008r. została wydana dopiero po krzywdzącej go uchwale nr [...], choć jak wynikało z dokumentów odwołanie od decyzji z [...] 2006r. złożył. W odpowiedzi na to pismo SKO w Poznaniu pismem z 9.09.2015r. podało, że obecnie nie toczy się żadne postępowanie dotyczące uprawnień kierowania przez Skarżącego pojazdami. Prowadzone w tym zakresie było jedynie postępowanie zakończone decyzjami z [...] 2006r. i [...] 2008r. Pozostała korespondencja Skarżącego rozpoznawana była w trybie skargowym. Pismem z dnia 30.09.2015r. Skarżący zakwestionował uchwałę [...] uznającą, że jego skarga jest nieuzasadniona, która jego zdaniem fałszywie go oskarża i podał, że nie podważa zakończenia sprawy decyzją z [...] 2008r. a to, że decyzja ta wprost nie została wykonana. Podał, iż ustalenie, że prawo jazdy zostało mu zatrzymane jest nieuprawnione.

29 Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2003r. NSA Oddział Zamiejscowy w Poznaniu (II SA./Po 630/03) odrzucił skargę T. G. na pismo Starostwa Powiatowego z [...] listopada 2002r., które w ocenie Skarżącego stanowiło odmowę wydania prawa jazdy.

30 Analiza skargi, zaskarżonego pisma SKO w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2016r. oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna z uwagi na fakt, że podnoszone w niej kwestie nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

31 Przepisy art. 3 § 2 i § 3 ppsa tworzą katalog zamknięty aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych i nie od stanowiska stron zależy ustalenie czy dana sprawa podlega tej kognicji.

32 Nie budzi wątpliwości, że zaskarżone pismo SKO z [...] czerwca 2016r. nie stanowi postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, nie jest pisemną interpretacją przepisów prawa podatkowego, aktem prawa miejscowego, aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, aktem nadzoru (art. 3 § 2 pkt 2, 3, 4a-7 ppsa). Pismo to nie stanowi również decyzji administracyjnej ani nie jest aktem lub czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.(art. 3 § 2 pkt 1, 4 ppsa) Akt lub czynność podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą bowiem spełniać następujące warunki: mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu i dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek określonego adresata, co nie było przedmiotem zaskarżonego w niniejszej sprawie pisma. Skarga nie dotyczyła również bezczynności organu.(art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa) Skarżący w jednym z zarzutów wskazywał, że nieprawidłowo zostało rozpoznane odwołanie od decyzji z [...] 2006r., którego nie składał, co uznać za zarzut bezczynności nie można. W tym miejscu kierując się zasadą wyrażoną w art. 6 ppsa Sąd wskazuje, że skoro Skarżący nie zgadza się z tym, że złożył odwołanie od decyzji Starosty [...] z [...] 2006r. (choć np. w piśmie z 30.09.2015r. podał, że nie podważa zakończenia sprawy decyzją z dnia [...] 2008r.) przysługiwało mu prawo do zaskarżenia decyzji SKO w Poznaniu z [...] 2008r. w terminie 30 dni od jej doręczenia, z czego nie skorzystał. Jeżeli w jego ocenie skarga ta zostało złożona skutecznie w dniu 20.08.2008r. i nie przekazana do sądu przysługuje na to nie skarga na bezczynność a ewentualnie wniosek do sądu o nałożenie na organ grzywny w trybie art. 55 § 1 ppsa.

33 W skardze Skarżący odnosił się również do uchwały Rady Powiatu [...] z [...] października 2007r. Nr [...] wydanej na podstawie art. 229 pkt 4 kpa, tj. w trybie skargowym uregulowanym w dziale VIII kpa oraz korespondencji prowadzonej z organem w tym trybie. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 marca 2010r., sygn. akt II OSK 478/09, 25 lutego 2009r., sygn. akt. II OSK 241/09 oraz 26 stycznia 2006r., sygn. akt I OSK 26/07 – dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII kpa, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 ppsa. Działania administracji publicznej będące przedmiotem skarg z art. 227 kpa nie podlegają zatem kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu. Skarga z art. 227 kpa jest bowiem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego (por. postanowienia NSA z dnia: 18 listopada 2013r., sygn. akt I OSK 2621/12, 24 lipca 2013r., sygn. akt I OSK 960/13, 12 marca 2013r., sygn. akt I OSK 318/13, 3 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 1760/12, 22 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 2742/12 – orzeczenia dostępne j.w.). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a skarga złożona w takiej sprawie powinna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego (tak NSA w postanowieniu z dnia 20 listopada 2013r., sygn. akt II OSK 2783/13, dostępnym j.w.). Niedopuszczalna jest więc w konsekwencji również skarga na bezczynność w tym zakresie (tak NSA w postanowieniach z dnia: 24 sierpnia 2012r., sygn. akt II OSK 1858/12, 8 listopada 2012r., sygn. akt I OSK 2568/12 – orzeczenia dostępne j.w.).

34 Sumując, skoro w przedmiotowej sprawie skarga na pismo SKO w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2016r. nie stanowi skargi na działanie lub bezczynność organu określone w art. 3 § 2 ppsa ani w przepisach ustaw szczególnych, sprawy związane z prowadzonym postępowaniem karnym czy przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka nie należą do kognicji sądów administracyjnych, przed organem nie toczy się obecnie żadne postępowanie związane z prawem jazdy Skarżącego, to przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa.

35 W niniejszej sprawie nie żądano opłat od skargi. Zgodnie z art. 222 ppsa nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ona odrzuceniu.

36 /-/I. Paluszyńska