Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2023 r., II SA/Po 538/23

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2023 r., II SA/Po 538/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] na pismo Dyrektora [...] Szpitala [...] w P. z dnia 4 lipca 2023 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę /-/ E. Podrazik

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 3 sierpnia 2023 r. Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na pismo Dyrektora [...] Szpitala [...] w P. (dalej: Dyrektor) z dnia 4 lipca 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca określiła zaskarżony akt jako "decyzję odmowną udostępnienia informacji publicznej z dnia 04 lipca 2023 r.".

3 W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 25 sierpnia 2023 r. skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Po [...] jako skarga na pismo Dyrektora w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

4 W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Szpitala [...] w P. wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc że zaskarżone pismo z dnia 4 lipca 2023 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji, bowiem żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej, z tego względu organ odpowiedział wnioskodawcy zwykłym pismem.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

6 Skargę należało odrzucić.

7 Na wstępie należy podkreślić, że merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

8 Dalej należy wskazać, że sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4, oraz art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach, które zostały objęte wymienionymi przepisami.

9 Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na:

10 1) decyzje administracyjne;

11 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

12 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

13 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

14 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

15 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

16 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

17 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

18 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

19 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

20 Ponadto w myśl art. 3 § 2a P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, natomiast na mocy art. 3 § 3 także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

21 Sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 4 P.p.s.a.). Natomiast nie są właściwe w sprawach określonych w art. 5 P.p.s.a.

22 Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

23 W konsekwencji w pierwszej kolejności powinnością sądu administracyjnego jest określenie charakteru prawnego i skutków prawnych danego przejawu działalności organu administracji publicznej z punktu widzenia klasyfikacji wymienionych wyżej prawnych form działania administracji, w celu ustalenia, czy mamy do czynienia z aktem lub czynnością zaskarżalną do sądu administracyjnego, czy też inną formą działalności administracji, niepodlegającą kognicji tego sądu.

24 W tym miejscu należy wskazać, że udzielenie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), to zespół określonych czynności materialno-technicznych. Postępowanie w tym przedmiocie nie zawsze jednak kończy się udostępnieniem żądanej informacji. W praktyce może się ono zakończyć negatywnie dla wnioskodawcy, jednakże bez konieczności wydania decyzji odmownej w tym zakresie, lecz poprzez wystosowanie do wnioskodawcy pisma informacyjnego, mającego postać zawiadomienia (powiadomienia). Z taką sytuacją mamy do czynienia między innymi w przypadku, gdy żądana informacja - w ocenie adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej - nie stanowi informacji publicznej.

25 W niniejszej sprawie zaskarżonym pismem z dnia 4 lipca 2023 r. Dyrektor wskazał, że szczegółowe informacje dotyczące wykonywanych w Szpitalu zabiegów przerywania ciąży nie stanowią informacji publicznej. Jednocześnie organ – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – wyjaśnił, że gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, odpowiedź na wniosek o udzielenie takiej informacji przybiera postać tzw. "zwykłego pisma". Decyzja odmowna wydawana jest wówczas, gdy dana informacja ma walor informacji publicznej, zaś przeszkodą do jej udzielenia są ograniczenie wynikające z przepisów szczególnych.

26 Dokonując zatem oceny zaskarżonego pisma Dyrektora z dnia 4 lipca 2023 r. pod kątem prawnych form działania podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, stwierdzić należy, że zarówno jego treść, jak i forma wskazuje na to, że ma ono charakter wyłącznie pisma informacyjnego, będącego reakcją adresata na wniosek skarżącego złożony w trybie określonym przez ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Z zaskarżonego pisma wynika wprost, że organ dokonał kwalifikacji prawnej żądanej przez Fundację informacji, wskazując, że nie stanowi ona informacji publicznej, przez co nie wydał w tym przedmiocie decyzji.

27 Należy przy tym zauważyć, że z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej może być wydana tylko wówczas, gdy chodzi o informację mieszczącą się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym tej ustawy (art. 16 u.d.i.p.). Jeśli zatem, według oceny podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej, informacja której domaga się wnioskodawca nie ma takiego waloru, to wówczas nie wchodzi w grę możliwość wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 u.d.i.p., a odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej powinna nastąpić w formie pisma informacyjnego.

28 W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, wedle którego pismo informacyjne o tym, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, nie mieści się bowiem w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., w szczególności nie jest to akt lub czynność z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 928/05). Jak wskazuje się w orzecznictwie, wspomniane w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. akty lub czynności muszą mieć charakter prawnie wiążący. Oznacza to, że wpływają one na sytuację tego podmiotu w taki sposób, że same tę sytuację wyznaczają bądź wywołują określony skutek prawny, jakie obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością. Takiego charakteru nie posiada pismo informacyjne. Organ nie wywiązuje się tutaj z obowiązku udzielenia informacji publicznej, gdyż takiego obowiązku, na tle ustawy z dnia 6 września 2001 r. nie posiada, z uwagi na treść art. 1 ust. 2 tej ustawy. Także art. 61 Konstytucji nie nakłada takiego obowiązku na ten konkretny organ. Odsyła on bowiem w zakresie trybu udzielania informacji do ustaw szczególnych. Pismo informacyjne, w którym wskazuje się, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej nie dotyczy również uprawnień, gdyż nie istnieje uprawnienie do uzyskania od wskazanego we wniosku organu informacji o charakterze niepublicznym.

29 Z tych względów należy stwierdzić, że zaskarżone pismo Dyrektora z dnia 4 lipca 2023 r. nie mieści się w katalogu spraw podlegających rozpoznaniu przez sądy administracyjne, a w konsekwencji skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

30 Natomiast jeśli podmiot wnioskujący o informację uważa, że żądana informacja – wbrew twierdzeniom organu – ma jednak walor informacji publicznej, to może on kwestionować stanowisko organu wnosząc do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu. Tego jednak skarżąca Fundacja nie uczyniła.

31 Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.

32 /-/ E. Podrazik