Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2020 r., II SA/Po 477/20

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2020 r., II SA/Po 477/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na uchwalę Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Gminy [...] postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł (słownie: [...] zł). /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz

Uzasadnienie

2 Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga J. K. na uchwalę Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Gminy [...], uznającą tę skargę za bezzasadną.

3 Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz o przeprowadzenie wskazanych przez niego dowodów na okoliczność jak przebiega dojazd z nieruchomości skarżącego do drogi powiatowej, w szczególności, że nie jest on swobodny.

4 W odpowiedzi na skargę wniesiono o odrzucenie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Organ wywodził, że skarga dotyczy uchwały wydanej w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego i jako taka nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Została ona podjęta na skutek skargi J. K. na nienależyte i przewlekłe wykonywanie zadań oraz naruszenie interesu publicznego i prywatnego przez Burmistrza Gminy [...].

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Na wstępie należy powiedzieć, że postępowanie w przedmiocie skarg, których przedmiotem jest zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, jest uregulowane w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa). Wśród organów właściwych do rozpatrywania skarg przepis art. 229 Kpa wymienia na przykład wojewodę czy regionalną izbę obrachunkową, ale również organy uchwałodawcze, w tym rady gmin (rady miejskie). W szczególności rada miejska (rada gminy) jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi na burmistrza (wójta, prezydenta miasta).

7 Jak wskazuje się w literaturze prawniczej, skarga tego rodzaju jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie w związku z wniesioną skargą kończy się zawiadomieniem wnoszącego o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 238 Kpa), które powinno zawierać: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi, a zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239 Kpa. Pamiętać jednak należy, że w postępowaniu uregulowanym przepisami działu VIII Kpa nie rozstrzyga się żadnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a jedynie ocenia zasadność skargi i informuje o sposobie załatwienia tej skargi. Postępowanie skargowe nie kończy się zatem wydaniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, ale zawiadomieniem skarżącego.

8 Uwzględniając to, co do tej pory powiedziano, sąd doszedł do przekonania, że zawiadomienie/informacja o sposobie rozpatrzenia skargi powszechnej nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zakres właściwości sądu określony jest w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa) i obejmuje rozpoznawanie skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

9 W katalogu aktów podlegających zaskarżeniu nie ma zatem zawiadomienia o sposobie rozpatrzenia skargi. Skargi są bowiem załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy, niedającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (zob. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014).

10 W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie może być w szczególności uznana za akt prawa miejscowego lub inny akt organu jednostki samorządu terytorialnego podjęty w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 Ppsa). W ocenie Sądu bowiem uchwała organu samorządu terytorialnego podjęta w sprawie rozpatrzenia skargi powszechnej niczym się nie różni od zawiadomienia/informacji o sposobie załatwienia skargi, a przez to tylko, że przybiera formę uchwały, nie staje się uchwałą, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 Ppsa (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 520/09, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo, w dziale VIII Kpa zawierającym regulacje odnoszące się do postępowania skargowego brak jest również przepisu dopuszczającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego, w tym także w sprawie uchwały podjętej na podstawie art. 229 pkt 3 Kpa, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (zob. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt III SA/Po 357/08, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

11 W świetle powyższego sąd rozważył jeszcze, czy zaskarżona uchwała może być zakwalifikowana jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa). Akty tego rodzaju charakteryzują się tym, że choć muszą mieć charakter publicznoprawny i są podejmowane w sprawach indywidualnych, to nie mają formy decyzji lub postanowienia. Najważniejszą cechą tych aktów jest jednak to, że dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Tymczasem - w ocenie sądu - zawiadomienie z art. 238 Kpa nie posiada tej ostatniej cechy. Rozpatrzenie skargi na burmistrza nie ma ścisłego i bezpośredniego związku z możliwością realizacji uprawnienia skarżącego wynikającego z przepisu prawa. Żaden obowiązek lub uprawnienie składającego skargę nie zależy w sposób ścisły i wyraźny od takiego czy innego załatwienia skargi złożonej w trybie działu VIII Kpa. Zatem załatwienie skargi przez radę gminy, nawet w formie uchwały, nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

12 Wobec tego sąd doszedł do przekonania, że skargą do sądu administracyjnego nie można objąć uchwały rady gminy w przedmiocie rozpatrzenia skargi na burmistrza, ponieważ w świetle art. 3 § 2 Ppsa czynność rozpatrzenia skargi powszechnej nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy sąd stwierdził, że skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

13 Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.

14 W opisanych okolicznościach, na postawie art. 225 Ppsa, Sąd orzekł również o zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w kwocie [...]zł.

15 /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz