Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lipca 2020 r., II SA/Po 37/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lipca 2020 r., II SA/Po 37/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia [...] grudnia 2019 r., [...], którą po rozpoznaniu odwołania K. M., w zasadniczym zakresie utrzymano w mocy decyzję Starosty S. (zwanego dalej "Starostą") z dnia [...] września 2019 r., [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia odwołującej się pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej wykonanie wewnętrznej instalacji gazu ziemnego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce [...] w P. przy ul. [...], w gminie P.. Wojewoda skorygował decyzję organu pierwszej instancji jedynie w zakresie podstawy prawnej.

3 Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.

4 Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. K. M. zwróciła się o udzielenie jej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w opisanym wyżej budynku. Dołączyła między innymi projekt budowlany oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. 1 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

5 Po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania (k. 3 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) z aktami zapoznał się drugi właściciel nieruchomości P. M. (k. 4 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), który następnie przedłożył oświadczenie, iż nie wyraża zgody na budowę instalacji gazowej. W jego ocenie K. M. zmierza do podjęcia czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu (pismo z dnia [...] września 2019 r., k. 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

6 Decyzją z dnia [...] września 2019 r., [...] Starosta, powołując się na art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 oraz art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 – uw. Sądu, dalej "P.b."), odmówił K. M. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że odmowa jest uzasadniona faktem, iż wnioskodawczyni nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. 6 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

7 W odwołaniu od decyzji K. M. domagając się jej uchylenia wyjaśniła, że czynność, jaką zamierza podjąć w budynku, nie należy do czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością. Ma ona na celu jedynie doprowadzenie do budynku prawidłowego źródła ogrzewania.

8 Wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] Wojewoda, działając z powołaniem na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – uw. Sądu; dalej "K.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej podstawy prawne (co do Prawa budowlanego) i w to miejsce wskazał art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 1 P.b. W zasadniczej części Wojewoda utrzymał natomiast rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy (k. 20 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

9 W motywach decyzji organ odwoławczy przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r., II OSK 1513/17) przyznał, że nie zawsze wykonanie w budynku instalacji gazowej musi być uznane za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Wyjaśnił, iż na potrzeby kwalifikacji działań inwestora w kontekście takich regulacji jak art. 201 i art. 209 Kodeksu cywilnego (czynności zwykłego zarządu, czynności zachowawcze) ustalić należy, czy realizacja spornej instalacji gazowej w jakikolwiek sposób może naruszać interes pozostałych współwłaścicieli i czy inwestycja może negatywnie oddziaływać na prawa właścicielskie do nieruchomości. Zdaniem Wojewody skoro przebieg projektowanej instalacji gazowej nastąpi przez części wspólne budynku, to oznacza, że prowadzi to do ograniczenia możliwości ewentualnego korzystania z części wspólnych przez pozostałych współwłaścicieli. Działania inwestora naruszą i zagrożą zatem interesom współwłaścicieli, a tym samym mogą być uznane za przekraczające zwykły zarząd nieruchomością. Tym samym uzyskanie zgody wszystkich współwłaścicieli jest wymagane.

10 Odnosząc się do kwestii korekty podstaw prawnych decyzji Wojewoda wyjaśnił, że Starosta błędnie przywołał art. 35 ust. 3 P.b., który dotyczy odmowy udzielenia pozwolenia na budowę z powodu nie uzupełnienia braków projektu. Tymczasem wezwania do takiego uzupełnienia nie wystosowano. Zdaniem organu odwoławczego właściwą podstawą odmownej decyzji w okolicznościach sprawy powinien być art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b.

11 W skardze K. M. podtrzymała i rozwinęła argumentację odwołania, szeroko przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego. Podkreśliła – w kontekście powołanych przez organ odwoławczy art. 201 i art. 209 Kodeksu cywilnego – że nie powinno ulegać wątpliwości, iż doprowadzenie do budynku gazu dla celów grzewczych zmierza do zachowania stanu budynku, a nie do jego naruszenia. W ocenie skarżącej nie można uznać, że inwestycja może w jakikolwiek sposób naruszać będzie interes współwłaściciela.

12 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

13 W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2020 r. swe stanowisko wyraził także drugi właściciel nieruchomości – P. M.. Domagał się on oddalenia skargi. Przedłożył także bardzo obszerną dokumentację projektową i zdjęciową wywodząc i wykazując, że budynek przy ul. [...] w P. zrealizowano w dalece odmiennym kształcie, aniżeli wynika to z mapy przedstawionej przez K. M. i będącej podstawą wyrysowania projektu budowlanego dla instalacji gazowej. Uczestnik postępowania wywodził także w powyższym kontekście, że rzeczywiste inne usytuowanie budynku i inny układ pomieszczeń powoduje, iż zrealizowanie założonego zasilania budynku w gaz wymagałoby daleko idących prac budowlanych, a co za tym idzie – byłyby to czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

15 Sąd orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji, albowiem zaistniała (administracyjna) przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co rzutuje z kolei na konieczność ingerencji sądu administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.").

16 Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. skarga podlega uwzględnieniu, gdy zidentyfikowane zostanie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z takich podstaw jest sytuacja, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).

17 W niniejszej sprawie nowe okoliczności ujawnił P. M., szeroko popierając je materiałem dowodowym. Otóż uczestnik postępowania przedstawił dokumentację, która wskazuje, iż budynek przy ul. [...], w którym ma być docelowo realizowana wewnętrzna instalacja gazowa, został inaczej usytuowany na działce i inny jest jego układ pomieszczeń, aniżeli wynikało to z pierwotnej dokumentacji projektowej. Najistotniejsze jest jednak przede wszystkim to, że z rysunków projektowych wynika, iż miejsce, gdzie zaprojektowano obecnie kocioł gazowy (zob. rys. 2 projektu budowlanego) w rzeczywistości najpewniej nie jest odrębnym pomieszczeniem kotłowni (zob. k. 49 akt sądowych). Ta znajduje się natomiast w piwnicy i to w innym miejscu (k. 50 akt sądowych). Co więcej, wątpliwości budzi prawidłowość wyboru miejsca umieszczenia kurka gazowego w szafce na murze, zwłaszcza, że wedle rysunków projektowych złożonych przez P. M. w budynku znajdować się ma w rzeczywistości tzw. wiatrołap (k. 49 akt sądowych).

18 Odnosząc się w kontekście powyższego do zarzutów skargi zdaniem Sądu na sprawę należy spojrzeć z dwóch różnych perspektyw.

19 Otóż, gdyby roboczo założyć, że stan budynku kształtuje się dokładnie tak, jak to wynika z dokumentacji projektowej dołączonej do obecnego wniosku K. M. o udzielenie pozwolenia na budowę, to wówczas – w ocenie Sądu – należałoby przyznać w pełni rację skarżącej, że wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej nie jawiłoby się jako przekraczające zakres zwykłego zarządu. Z przedłożonego projektu wynika bowiem jedynie, że kocioł gazowy byłby zainstalowany w już istniejącej kotłowni. Doprowadzenie rury gazowej w zakresie substancji budynku ograniczałoby się tylko do przebicia ściany do samej kotłowni i podłączenia jej do instalowanego kotła. Z kolei doprowadzenie paliwa gazowego przez działkę miałoby nastąpić pod gruntem, czyli także bez naruszenia w jakikolwiek sposób swobody korzystania z budynku i z działki przez właścicieli.

20 Zdaniem Sądu, gdyby okazało się, że okoliczności sprawy (to jest rzeczywiste posadowienie budynku i układ pomieszczeń) kształtują się tak jak w obecnie przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, to należałoby opowiedzieć się za poglądem – wyrażanym w podobnych stanach faktycznych przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok z dnia 30 stycznia 2018 r., II OSK 1513/17, orzeczenia.nsa.gov.pl, który został przez organ zresztą przywołany), że wyposażenie budynku w instalację do zasilania gazowego nie powinno być oceniane jako znacząco ingerujące w jego substancję rzeczy i prawa pozostałych właścicieli, a co za tym idzie, należy je traktować jako działanie mieszczące się w zakresie zwykłego zarządu, do którego uprawniony jest każdy właściciel samodzielnie.

21 Jak wskazano, powyższe stanowisko Sąd wypowiedział wyłącznie na potrzeby założenia, że budynek ma taki kształt jak opisała to w projekcie K. M..

22 Trzeba jednak z całą stanowczością podkreślić, że w sprawie istnieje konieczna potrzeba dokładnej weryfikacji rzeczywistego stanu budynku, w którym ma być zrealizowana wewnętrzna instalacja gazowa. Przedłożone przez P. M. kopie dokumentów zdają się bowiem wskazywać, że mamy do czynienia z innym usytuowaniem obiektu budowlanego oraz z innym układem pomieszczeń, a to z kolei prowadzi do wniosku, że zrealizowanie instalacji gazowej wedle projektu (czyli z kotłownią w parterze) wymagałoby daleko idących zmian z budynku. Skądinąd oceniając sprawę z takiej perspektywy aktualizuje się konieczność odrębnego rozważenia, czy zakres potrzebnych prac przekroczy zakres zwykłego zarządu (czego już nie można w takim przypadku wykluczyć). Skądinąd sprawdzenia przez organ architektoniczno-budowlany wymagałyby także inne kwestie, jak choćby to czy inwestorka dochowa warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych, gdyby kocioł gazowy miał się znaleźć w pomieszczeniu wskazanym na rysunkach projektu (według P. M. nie jest to zamknięta kotłownia, ale pomieszczenie otwarte na kuchnię).

23 W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

24 O kosztach postępowania na rzecz K. M. orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 2 P.p.s.a. (punkt II. sentencji wyroku), a na zasądzone koszty złożyły się:

25 - kwota wpisu sądowego w wysokości [...] zł (k. 20 akt sądowych),

26 - wynagrodzenie adwokata w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz

27 - należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa ([...] zł, k. 8 akt sądowych).

28 Końcowo Sąd wyjaśnia, że odstąpił od przeprowadzenia dowodów z dokumentacji, którą P. M. przedstawił przy piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2020 r. (k. 46-81 akt sądowych). Dokumentacja ta dotyczy bowiem nowo ujawnionych okoliczności, które ocenić i weryfikować powinien w pierwszym zakresie organ administracji. W tym zresztą celu kontrolowane decyzje zostały uchylone.