Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2009 r., II SA/Po 267/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2009 r., II SA/Po 267/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi L. D. i K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie uchylenia postanowienia o wznowieniu postępowania; oddala skargę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka

Uzasadnienie

2 Wójt Gminy N. decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r., nr (...), wydaną na podstawie art. 104 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej kpa), po rozpoznaniu wniosku K. D. i L. D., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr (...) z dnia (...) stycznia 2006 r. ustalającą warunki zabudowy dla D. i J. M. na budowę czterech kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce o nr ew. geod. (...) w M. gm. N. oraz postanowił nie uznać wnioskodawców za stronę postępowania.

3 Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L. i K. D. podnosząc, iż przedmiotowa inwestycja będzie oddziaływała nie tylko na sąsiednie nieruchomości, ale także na tereny dalsze od terenów planowanej inwestycji, na co wskazuje przedstawiona do akt ekspertyza środowiskowa. Stwierdzili też, że organ I instancji celowo nie dopuścił ich do udziału w postępowaniu, co stanowiło naruszenie interesu publicznego i prywatnego.

4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) października 2007 r. Nr (...), (...), wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 w zw. z art. 149 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że odwołujący się zlecili wykonanie ekspertyzy środowiskowej, z której wynika, iż winni zostać uznani za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy spornej inwestycji. Wskazano, iż nie mając opinii osoby uprawnionej do jej sporządzania organ I instancji nie był uprawniony do wykluczenia opracowania przedłożonego przez odwołujących się. Wskazano także, iż istota oceny, czy ktoś może być uznany za stronę w postępowaniu związanym z ustaleniem warunków zabudowy jest to, czy zamierzenie może w sposób istotny wpływać na możliwość zagospodarowania działki takiej osoby, a w przedmiotowej sprawie przesądzające będzie to, czy i w jakim zakresie to przedsięwzięcie może ograniczać możliwości inwestycyjne odwołujących się. Wskazano, iż badanie tego oddziaływania jest ich niezbywalnym prawem, wynikającym z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, stąd zasadnym byłoby uzyskanie przez organ I instancji drugiej oceny opracowania przedstawionego przez odwołujących się z jednoczesnym wyznaczeniem rozprawy administracyjnej, na której zostałyby wyjaśnione wątpliwości dotyczące zakresu oddziaływania tego zamierzenia na tereny sąsiednie.

5 Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu D. i J. M. (inwestorzy) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 147 kpa poprzez uchylenie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania mimo, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od osób niebędących stronami postępowania, art. 80 i 84 §1 kpa poprzez zobowiązanie organu I instancji do uzyskania drugiej oceny opracowania w sytuacji, gdy wymóg uzyskania opinii dotyczy jedynie wiadomości specjalnych, a w tym przypadku organ samodzielnie ocenia treść przedłożonego opracowania, art. 106 kpa poprzez zobowiązanie organu I instancji uzyskania takiej oceny podczas, gdy żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji od uzyskania takiej opinii, zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że ekspertyza na którą K. i L. D. powołują się, ma znaczenie dla ustalenia, czy są stronami postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na bieżącym etapie postępowania organ I instancji miał obowiązek zbadać, czy skarga o wznowienie została złożona w terminie, czy opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia, czy wniesiona została przez osoby będące stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Wskazano, że dopiero ustalenie, że spełnione zostały formalne warunki skargi skutkować mogło wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania i przejściem do analizy merytorycznej wskazanych przesłanek wznowienia. Podniesiono, że zarówno Panowie D., jak i organ odwoławczy nie wskazali, że organ I instancji dokonał błędnej oceny stanu faktycznego, a zalecana analiza przedłożonej przez nich ekspertyzy nie ma znaczenia dla ustalenia czy są oni stroną postępowania, bowiem dotyczy ona postępowania środowiskowego.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Po 579/07, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia (...) czerwca 2007 r. Zdaniem Sądu, za wadliwe należało uznać wypowiedzenie się przez Wójta Gminy N., przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania, czy powoływana przez autorów wniosku podstawa wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 4 kpa, była zasadna. Sąd podkreślił, że decyzje dotyczące zasadności wniosku mogą zapadać w wyniku wznowienia postępowania, a ich rodzaje wymieniają przepisy art. 151 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 kpa. Wskazano, że na powyższe uchybienie organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zawarł żadnych wskazówek dla organu I instancji, w szczególności, aby w przypadku stwierdzenia, iż wniosek o wznowienie wniesiony został w terminie, wydał postanowienie o wznowieniu postępowania i dopiero na tym etapie ustalił, czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony postępowania. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, iż w całości podziela wskazania organu odwoławczego co do sposobu przeprowadzenia postępowania na okoliczność ustalenia, czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu głównym.

7 Postanowieniem z dnia (...) września 2008 r. znak (...), Wójt Gminy N., na podstawie art. 149 § 1 i 2 kpa wznowił postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał iż o wznowienie postępowania wystąpili L. i K. D., którzy wskazali, iż wadliwie nie uznano ich za stronę postępowania. Postanowienie powyższe zawierało pouczenie, iż nie przysługuje na nie stronom zażalenie.

8 L. i K. D. pismem z dnia (...) października 2008 r. skierowanym do Wójta Gminy N. wskazali, iż w treści postanowienia wadliwie nie wskazano podstawy wznowienia postępowania. Podnieśli również, że w toku dalszych czynności organ winien przeprowadzić ponownie postępowanie, stosowanie do treści art. 151 § 1 kpa.

9 Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia (...) grudnia 2008 r., znak (...), wydanym z powołaniem art. 154 kpa, uchylił postanowienie z dnia (...) września 2008 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że w treści postanowienia z dnia 30 września 2008 r. błędnie wskazano przedmiot wznowienia postępowania oraz, że postanowienie powyższe zostało zakwestionowane przez L. i K. D. Postanowienie powyższe zawierało pouczenie, iż nie przysługuje na nie stronom zażalenie.

10 Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli w dniu (...) grudnia 2008 r. L. oraz K. D. wskazując, że zaskarżone uzasadnienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Podkreślono, że sam fakt złożenia zastrzeżeń co do treści postanowienia nie może skutkować jego uchyleniem, bez wyjaśnienia motywów leżących u podstaw rozstrzygnięcia. Wskazano, że powołany w treści rozstrzygnięcia art. 154 kpa nie mógł znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem odnosi się on wyłącznie do decyzji.

11 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) lutego 2009 r., nr (...), wydanym na podstawie art. 127 § 2 oraz 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżone postanowienie Wójta Gminy N. z dnia (...) grudnia 2008 r. Organ II instancji wskazał, że kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o błędną podstawę prawną, bowiem powołany art. 154 kpa odnosi się wyłącznie do decyzji ostatecznej, co nie miało miejsca w powyższym przypadku. Ponadto Wójt nie wyjaśnił przesłanek, które jego zdaniem uzasadniały uchylenie postanowienia. W dalszej kolejności wskazano, że ewentualne uchybienia, których dopatrzył się organ, winny być sprostowane w trybie art. 113 kpa, a także, iż nieprawidłowo pouczono strony o braku możliwości zaskarżenia przedmiotowego postanowienia.

12 Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. i K. D. wskazując, że niezrozumiałe są dla nich przyczyny uchylenia postanowienia Wójta Gminy N. z dnia (...) grudnia 2008 r.

13 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Skarga okazała się niezasadna.

16 Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lutego 2009 r., którym uchylono postanowienie Wójta Gminy N. z dnia (...) grudnia 2008 r. uchylające postanowienie własne powyższego organu z dnia (...) września 2008 r. w przedmiocie wznowienia postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce o nr ew. geod. (...) w M. gm. N.

17 W pierwszej kolejności zważyć należy, iż postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia meritum sprawy - art. 149 §2 kpa. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, numerus clausus wymienione w art. 145 §1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Na powyższe zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Po 579/07.

18 Mając na uwadze powyższe wytyczne Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia (...) września 2008 r., wydanym na podstawie art. 149 § 1 i 2 kpa prawidłowo wznowił postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech kurników wraz z obiektami towarzyszącymi w M. na działce o nr ew. geod. (...). Tym samym, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, możliwe stało się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia, czy przesłanka wznowienia, określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa została spełniona oraz wydanie decyzji określonej w art. 146 § 2 lub 151 kpa.

19 W wyniku zastrzeżeń, podnoszonych przez skarżących, Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia (...) grudnia 2008 r., w powołaniu na art. 154 kpa uchylił swoje postanowienie z dnia (...) września 2008 r., wskazując, że rozstrzygnięcia wskazano, że w treści postanowienia z dnia (...) września 2008 r. błędnie wskazano przedmiot wznowienia postępowania oraz że postanowienie powyższe została zakwestionowane przez L. i K. D. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższe postanowienie Wójta wskazując, że kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o błędną podstawę prawną, natomiast w jego treści nie wyjaśniono przesłanek, które uzasadniały uchylenie postanowienia jak również nieprawidłowo pouczono strony o braku możliwości zaskarżenia przedmiotowego zażalenia. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznać należało za prawidłowe.

20 Sąd wskazuje, że jak trafnie uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowienie Wójta Gminy N. z dnia (...) grudnia 2008 r. zostało oparte na wadliwej podstawie prawnej, ponieważ powołany w sentencji uchylonego postanowienia art. 154 kpa odnosi się wyłącznie do możliwości zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponadto postanowienie powyższe nie wskazywało motywów rozstrzygnięcia, jak również wadliwie pouczało o braku możliwości wniesienia od niego środka zaskarżenia. Wymienione powyżej powody uzasadniały wydanie postanowienia o uchyleniu postanowienia Wójta z dnia (...) grudnia 2008 r., bowiem w sytuacji, gdy organ II instancji ustali, że nie było podstaw prawnych lub faktycznych do wydania w danej kwestii postanowienia, zobligowany jest takie postanowienie uchylić (por. "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H.Beck wyd. 6 str. 612) Jednocześnie Kolegium prawidłowo wskazało, że wszelkie nieprawidłowości w treści postanowienia z dnia (...) września 2008 r. mogły zostać usunięte w oparciu o art. 113 kpa. Stąd rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane w zgodzie z obowiązującymi przepisami.

21 Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia Wójta Gminy N. z dnia (...) grudnia 2008 r. nie kończy postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zapoczątkowanego wnioskiem K. D. i L. D. W obrocie prawnym pozostaje bowiem postanowienie Wójta Gminy N. z dnia (...) września 2008 r. wznawiające postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech kurników wraz z obiektami towarzyszącymi w M. na działce o nr ew. geod. (...). Tym samym na Wójcie spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, z uwzględnieniem uwag poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w orzeczeniu z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Po 579/07.

22 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

23 /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz J.Szaniecka

24 Za nieobecnego sędziego korzystającego

25 z urlopu uzasadnienie wyroku podpisał

26 sędzia /-/ W.Batorowicz

27 MK