Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2015 r., II SA/Po 249/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2015 r., II SA/Po 249/15

Tekst

TEZY

1 W świetle art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej „p.p.s.a.”) skarżąca Spółka jest stroną postępowania wpadkowego, dotyczącego dopuszczenia do udziału w sprawie głównej – skargi na uchwałę organu samorządu terytorialnego. Ma zatem możliwość ubiegania się o prawo pomocy w toku tego postępowania wpadkowego, tym bardziej, że wniosek o prawo pomocy złożono wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie, które jest nieprawomocne. Należało, więc rozpoznać wniosek o prawo pomocy merytorycznie.

Sentencja

2 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2015r. wniosku Spółki A Sp. j. z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. F na uchwałę Rady Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Uzasadnienie

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 20 maja 2015r. odmówił Spółce A Sp.j. z siedzibą w M. dopuszczenia do udziału w sprawie ze skargi K. F. na uchwałę Rady Miasta i Gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w charakterze uczestnika postępowania. Pismem z 8 czerwca 2015r. Spółka reprezentowana przez adw. T. G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wraz z wnioskiem o prawo pomocy, ostatecznie uzupełnionym wnioskiem przedłożonym 27 lipca 2015r. (k. 101 i nast.).

4 Spółka wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania. Argumentowała, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych, w szczególności opłaty od zażalenia. W części wniosku dotyczącej majątku i dochodów Spółka oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł, wartość środków trwałych Spółki wynosi [...] zł, wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy wynosi [...] zł. Nadto na rachunkach bankowych Spółka posiada środki w wysokości [...] zł oraz [...] zł. Suma majątku ogółem na dzień 31 grudnia 2014r. wynosi [...] zł, kapitał własny na dzień 31 grudnia 2014r. wynosi [...] zł. Na dzień 31 maja 2015r. Spółka zatrudnia 45 osób.

5 W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w świetle art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") skarżąca Spółka jest stroną postępowania wpadkowego, dotyczącego dopuszczenia do udziału w sprawie głównej – skargi na uchwałę organu samorządu terytorialnego. Ma zatem możliwość ubiegania się o prawo pomocy w toku tego postępowania wpadkowego, tym bardziej, że wniosek o prawo pomocy złożono wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie, które jest nieprawomocne. Należało, więc rozpoznać wniosek o prawo pomocy merytorycznie. Przychylić się zatem należy, w okolicznościach niniejszej sprawy, do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 lutego 2012r. (sygn. akt II OZ 66/12, dostępne www.cbois.nsa.gov.pl), zgodnie z którym skarżący, będący stroną postępowania wpadkowego, dotyczącego dopuszczenia do udziału w sprawie głównej, ma możliwość ubiegania się o przyznanie mu prawa pomocy.

6 Wobec powyższego, w świetle art. 199 p.p.s.a. instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w powyższym przepisie, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06). Zgodnie z treścią art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

7 Należy, więc podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taki wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.

8 Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim stronom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Spółka winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.

9 Z oświadczenia zawartego we wniosku o prawo pomocy wynika, że sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie uzasadnia twierdzenia, że uiszczenie opłaty od zażalenia w wysokości [...] zł spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować. Spółka posiada kapitał zakładowy w znacznej wysokości, dysponuje środkami trwałymi o wartości przekraczającej [...] zł., a także osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym. Na posiadanych rachunkach bankowych dysponuje kwotą wielokrotnie przekraczającą wysokość należnej opłaty sądowej.

10 Koszty sądowe mają bowiem charakter należności publicznoprawnych, zatem powinny być ponoszone przez Spółkę w pierwszej kolejności, tym bardziej gdy sprawa dotyczy przedmiotu jej działalności.

11 W tym stanie rzeczy przyjmując, że Spółka aktualnie ma na rachunku bankowym kwotę, która przewyższa opłatę od zażalenia w wysokości [...] zł, to nawet nie uprawdopodobniła, że nie ma obiektywnych możliwości poniesienia tej należności.

12 Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §2 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.

13 /-/ K. Witkowicz-Grochowska