Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2014 r., II SA/Po 1055/13

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2014 r., II SA/Po 1055/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2014 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, /-/ Barbara Drzazga

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. tutejszy Sąd oddalił skargę E. C. na opisaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Strona została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy (k. 14). W zawiadomieniu o rozprawie zostało zawarte pouczenie o zasadach sporządzania uzasadnienia orzeczeń i ich doręczania.

3 W dniu 3 stycznia 2014 r. (data nadania pocztowego) strona skierowała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, podnosząc, że nie złożyła go w terminie, gdyż ma "ciężko chorego męża i była zajęta innymi, z tym związanymi, sprawami"; podała, że jej mąż skończył [...] lat i choruje na [...]. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

5 Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie.

6 Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), w sprawach, w których skargę oddalono wyrokiem wydanym na rozprawie, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.

7 W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 11 grudnia 2013 r. Zatem wniosek strony z dnia 3 stycznia 2014 r. jest wnioskiem spóźnionym, złożonym z uchybieniem terminu ustawowego.

8 Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie zaś z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).

9 Sąd przyjął, że strona złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu z zachowaniem wymogów określonych w art. 87 p.p.s.a., w szczególności w terminie siedmiu dni od czasu ustania domniemanej przeszkody do terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, tj. od czasu ustania "innych spraw" związanych z opieką nad ciężko chorym mężem. Wobec tego Sąd nie stwierdził podstaw do odrzucenia wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. i przystąpił do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.

10 W ocenie Sądu strona nie uprawdopodobniła należycie, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oznacza to, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne, a ponadto wykazać, że zachowała termin do złożenia przedmiotowego wniosku, w konsekwencji zatem wykazać czas ustania przyczyny uchybienia terminu.

11 W postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08 (LEX nr 479292) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (orzecznictwo przywołane w postanowieniu NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GZ 352/11 dostępnym w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku określonych okoliczności osobistych, rodzinnych i organizacyjnych trzeba zatem wskazać, że uniemożliwiły one dokonanie spóźnionej czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (por. np. NSA w wyroku z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I FSK 356/09, dostępnym w jw.). Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą dokonaniu (tak NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 2000/09, dostępnym w jw.).

12 Zdaniem Sądu, podstawową dla oceny prawnej niniejszej sprawy okolicznością jest ustalenie, czy sytuacja opisana przez stronę może być uznana za usprawiedliwioną przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. Na tak sformułowane pytanie należy dać odpowiedź przeczącą.

13 Sąd, rozważając przedstawione przez stronę argumenty, miał na uwadze całokształt okoliczności niniejszej sprawy. Otóż skarżąca od dłuższego już czasu sprawuje stałą opiekę nad [...] mężem. Mieszka we wspólnym domu z synem i [...] oraz [...], z którymi utrzymuje kontakty (dane z wywiadu środowiskowego z dnia [...] lipca 2013 r.). Pomimo sprawowania tej opieki, w analogicznych okolicznościach faktycznych, strona była w stanie terminowo wnieść odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2013 r., jak również skargę od decyzji organu II instancji z dnia [...] sierpnia 2013 r. Z powyższego, w ocenie Sądu, wynika jednoznacznie, że pomimo szeregu obowiązków wynikających z konieczności opieki nad [...] mężem w okresie obejmującym terminy do wniesienia odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego strona wnosiła te środki prawne w wymaganym terminie. W ocenie Sądu, w braku bliższych przekonujących twierdzeń strony, jej obowiązki związane w tamtym czasie z opieką nad mężem nie różniły się znacząco od tych, które aktualnie ciążą na stronie z tego tytułu.

14 W przekonaniu Sądu, skoro skarżąca skupiła swoją aktywność na sprawowaniu opieki nad mężem, to powinna była tak zorganizować wykonywanie tej opieki, by nie zaniedbać swoich żywotnych interesów, wśród których niewątpliwe mieści się sprawa administracyjna, a dalej sądowa, dotycząca przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu wykonywania opieki nad mężem. Ponadto skarżąca nie zorganizowała swojej aktywności w taki sposób, by wygospodarować czas niezbędny do sformułowania w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak i nie skorzystała z ewentualnej pomocy innych członków rodziny, z którymi zamieszkuje we wspólnym domu (syn i [...], [...]). Brak też jakichkolwiek poszlak do przyjęcia, że np. w ostatnim dniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiła taka kumulacja nadzwyczajnych, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które stanowiły przeszkodę do terminowego złożenia przedmiotowego wniosku. Zdaniem Sądu, skarżąca obiektywnie mogła i powinna była tak zorganizować sprawowanie opieki nad swoim mężem, by przy ewentualnej pomocy innych swoich bliskich, sporządzić i terminowo złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

15 Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił stronie przywrócenia uchybionego terminu

16 /-/ Barbara Drzazga