Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., II GZ 352/11

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., II GZ 352/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. M., E. B., W. M., M. M., M. M., D. M., M. M. oraz S. M., jako następców prawnych M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 615/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił M. M. przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

3 Relacjonując stan sprawy Sąd I instancji podał, że zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jej zaskarżenia, została doręczona M. M. w dniu 19 kwietnia 2010 r. W dniu 28 maja 2010 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym skargę na ww. decyzję, kierując ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym wskazał, że nie mógł wnieść skargi w prawem przepisanym terminie z uwagi na chorobę, która zdyskwalifikowała jego czynności psychofizyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. w dniu 1 czerwca 2010 r. przesłał według właściwości skargę M. M. do Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w G.

4 Sąd I instancji uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi podał, że skarżący uchybił wymogom z art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), gdyż wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą został złożony bezpośrednio w Sądzie, nie zaś za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Nadto we wniosku o przywrócenie terminu nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 28 maja 2010 r. (9 dni po upływie terminu do wniesienia skargi), skarżący podniósł, że choroba (nie określając choć w przybliżeniu jej charakteru) zdyskwalifikowała jego czynności psychofizyczne, co skutkowało niemożnością złożenia skargi w terminie. Nie wskazał jednakże, jak długo choroba trwała, nie przedstawił żadnego dokumentu, który uprawdopodobniłby jego twierdzenie. Dlatego też okoliczność, na którą powołał się skarżący, czyli bliżej nieokreślona i nie wiadomo jak długo trwająca choroba, nie uprawdopodabniały według Sądu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, jak również zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku. Wobec powyższego Sąd I instancji odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi, powołując w podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.

5 Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. M. wnosząc o uchylenie tego orzeczenia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając zażalenie skarżący podał, że powodem uchybienia terminu była przewlekła depresja trwająca od 2001 r., na dowód czego załączył kopię zaświadczenia lekarskiego z Poradni Zdrowia Psychicznego w K. Ponadto skarżący cierpi z powodu dolegliwości kręgosłupa, ma chorobę miażdżycową, co w sumie stanowiło przeszkodę uniemożliwiającą zachowanie terminu do wniesienia skargi.

6 Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez asystenta sędziego D. Ł. (k. 48 akt WSA), z protokołu rozprawy w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 465/10 wywiedziono, że skarżący M. M. zmarł w dniu [...] października 2010 r. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 17 listopada 2010 r., Wojewódzki Sąd administracyjny w G. zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

7 Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. podjął zawieszone postępowanie w związku z ustaleniem przez Sąd Rejonowy w K., postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2011 r., sygn. akt [...] nabycia spadku przez żonę M. M. – H. M. oraz ich dzieci.

8 W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zarządzeniem z dnia 14 lipca 2011 r. zwrócił się do H. M., E. B., W. M., M. M., M. M., D. M., M. M. oraz S. M., jako następców prawnych M. M., o oświadczenie w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, czy podtrzymują zażalenie wniesione przez M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 615/10 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. W wyznaczonym terminie wezwani nie nadesłali odpowiedzi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, iż żona zmarłego M. M. oraz ich dzieci, jako następcy prawni skarżącego, nie cofnęli zażalenia wniesionego przez M. M.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż okoliczności w nim przedstawione nie dawały podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo.

11 Obowiązkiem strony jest dochowanie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Niewywiązanie się z tego obowiązku sprawia, że czynność podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej: p.p.s.a. W sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym to strona zobowiązana jest uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, iż strona musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Jednakże stosownie do treści art. 87 § 1 i 3 p.p.s.a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

12 Wyjaśnić należy , że przesłanka, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia wszelkiej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając te przesłanki, powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, Warszawa 2006). Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 r. III SA 1243/97 (niepubl.) stwierdzono, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem musi wykluczać ono możliwość dokonania czynności procesowych przez stronę (np. sporządzenie odwołania) i nadanie pisma przez domownika na poczcie. W postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (LEX nr 479292) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.

13 Przede wszystkim jednak w rozpoznawanej sprawie zauważyć należy, że skarżący nie wykazał, iż wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.

14 Jak wynika z okoliczności sprawy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 19 maja 2010 r. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany w dniu 28 maja 2010 r. Skarżący, jako przyczynę uchybienia terminu, wskazał we wniosku o jego przywrócenie chorobę, bliżej nie precyzując okoliczności związanych ze swoim stanem zdrowia. W zażaleniu wyjaśnił, że powodem uchybienia terminu było złe samopoczucie psychofizyczne z powodu choroby, tj. przewlekłej depresji trwającej od 2001 r. Wobec tego należy zauważyć, że taki stan zdrowia skarżącego sam w sobie nie mógł stanowić wyłącznej przyczyny uzasadniającej uwzględnienie wniosku, bowiem z akt administracyjnych wynika, że w czasie trwania choroby skarżący podejmował szereg czynności (np. wniósł osobiście odwołanie – k. 61, osobiście zapoznał się z aktami sprawy w dniu 5 stycznia 2010 r. – k. 51, składał zeznania - k. 49). Powyższe wskazuje, że choroba na którą cierpiał nie stanowiła trwałej przeszkody w podejmowaniu różnego rodzaju czynności związanych z czynnościami życia codziennego.

15 Ponadto z załączonego do zażalenia zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2010 r. (k. 29) wynika jedynie, że skarżący chorował przewlekle i od 2001 r. leczył się w Poradni Zdrowia Psychicznego w K. W zaświadczeniu tym wskazano, że kilkakrotnie wymagał w związku z tym hospitalizacji. Jednakże nie potwierdzono w tym zaświadczeniu, aby w terminie do wniesienia skargi skarżący był hospitalizowany, bądź też, aby jego stan zdrowia w tym czasie uniemożliwiał mu dokonanie tego rodzaju czynności osobiście lub przy pomocy dorosłego domownika. Także zaświadczenie z dnia [...] stycznia 1996 r. nie daje podstaw do uwzględnienia zażalenia, gdyż jego treść wskazuje, iż dotyczy ono M. M., urodzonego w roku 1935, natomiast z aktu zgonu skarżącego, jak i z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2010 r. wynika, iż skarżący – M. M. urodził się w dniu [...] stycznia 1961 r. Ta rozbieżność mogła poddać w wątpliwość odniesienie zaświadczenia z dnia [...] stycznia 1996 r. do osoby skarżącego.

16 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.