Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2014 r., II SA/Po 102/05

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2014 r., II SA/Po 102/05

Sentencja

1 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2014r. wniosku uczestnika postępowania T. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. R. i S. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Uzasadnienie

2 Uczestnik postępowania T. K. po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego pismem z 6 sierpnia 2014r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu z 21 lutego 2006r. oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

3 W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF argumentował, że choruje, z tego powodu uzyskuje rentę w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Choruje na różne schorzenia. Do listopada 2007r. prowadził działalność gospodarczą polegającą na budowie domów, wybudował ich 58, później działalność tą zakończył i wyrejestrował z ewidencji działalności gospodarczej. Oświadczył, że obecnie ma zakaz podejmowania pracy, stan zdrowia się pogarsza. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną, która uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m², dwie działki zabudowane o powierzchni [...] m², samochód osobowy Fiat Panda o wartości [...] zł. Podał, że wraz z żoną ma wysokie zadłużenie w bankach, instytucjach finansowych oraz u osób prywatnych na łączną kwotę [...] zł.

4 Nadto wnioskodawca oświadczył, że łączne zobowiązania z tytułu spłaty rat kredytowych i pożyczkowych oraz utrzymania domu wynoszą około [...] zł miesięcznie. Na zakup żywności pozostaje [...] zł. Bez wsparcie nie były w stanie zakupić leków, na które potrzebuje około [...] zł.

5 Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") dodatkowo wskazał, że na skutek choroby stracił dodatkowe źródło dochodu i pozostaje mu tylko renta w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Na ratowanie zdrowia zaciągnął pożyczki w różnych bankach i instytucjach finansowych. Wraz z żona spłaca pożyczkę w firmie Bocian na kwotę [...] zł, Provident na kwotę [...] zł (rata [...] zł), na kwotę [...] zł (rata [...] zł), kredyt w Banku Santander Consumer Bank z ratą [...] zł, kredyt w wysokości [...] zł z ratą [...] zł, kredyt hipoteczny w PKO BP z ratą [...] euro miesięcznie, kredyt na zakup samochodu i działki w wysokości [...] z ratą [...] zł Łączne zobowiązania wynoszą [...] zł z łączną ratą miesięczną [...] zł. Do tego płacą podatek od nieruchomości łącznie [...] zł płatne w czterech ratach, rachunki za prąd i gaz [...] zł. Żona z umowy o pracę otrzymuje około [...] zł Oświadczył, że wszystkie zobowiązania spłacane są terminowo, nie mają zajęć komorniczych.

6 Nieruchomość w B. przy ul. K. przekazał córce w 2008r. Nie posiada żadnych lokat, papierów wartościowych czy akcji spółek. Nie posiada także samochodu Toyota Land Crusier, który został sprzedany w 2006r. Jedyna nieruchomość jaką posiada to ½ części domu w R. o powierzchni [...] m². Żona posiada w B. 2 działki o powierzchni [...] m² i [...] m² (podatek od nieruchomości to [...] zł).

7 W dniu 21 lipca 2014r. żona wnioskodawcy zawarła kolejną umowę kredytu gotówkowego z Plus Bank SA z siedzibą w Warszawie na kwotę [...] zł na okres 6 lat. W dniu 20 sierpnia 2014r. uczestnik zawarł umowę z bankiem na zwiększenie limitu kredytowego do kwoty [...] zł, a jego żona w dniu 2 sierpnia 2014r. zawarła umowę na przyznanie limitu kredytowego do kwoty [...] zł.

8 Oboje z żoną nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej, ani nie wykonują pracy dorywczej.

9 Wnioskodawca przedłożył kserokopie:

10 - decyzji ZUS o wysokości renty – [...] zł netto miesięcznie

11 - umów pożyczek i kredytów gotówkowych

12 - PIT-u 37 za 2013r. żony wnioskodawcy, z którego wynika dochód w wysokości [...] zł

13 - PIT-u 40A wnioskodawcy, z którego wynika jego dochód w 2013r. w wysokości [...] zł

14 - rachunków za media i leki

15 - decyzję z 23 maja 2007r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej oraz deklaracje VAT z tytułu likwidacji działalności

16 - wyciągu z rachunku bankowego w Plus Bank SA na który wpłynęła kwota kredytu w wysokości [...] zł;

17 - wyciągu z rachunku bankowego w Credit Agricole, na który wpływa wynagrodzenie żony uczestnika w wysokości około [...] zł miesięcznie, 28 lipca 2014r. wpłynęła kwota [...] zł tytułem zwrotu nadpłaty z umowy, 15 lipca 2014r. wpłynęła pożyczka w kwocie [...] zł od osoby trzeciej, saldo tego rachunku na dzień 30 lipca 2014r. wynosiło [...] zł.

18 - wyciągu z rachunku bankowego w Banku Pocztowym SA za okres od 7 kwietnia 2014r. do 17 września 2014r. na który wpływa świadczenie rentowe wnioskodawcy, na którym widnieje saldo w wysokości [...] zł, wykorzystano limit debetowy w kwocie [...] zł. Nadto na ten rachunek dokonywane są osobiste wpłaty przez wnioskodawcę w kwocie [...] zł – 24 czerwca 2014r., [...] zł – 5 sierpnia 2014r., [...] zł - 2 czerwca 2014r., [...] zł – 8 maja 2014r., [...] zł - 7 kwietnia 2014r., [...] zł - 5 marca 2014r., nadto płaci z tego rachunku za trzy numery telefonu

19 Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 p.p.s.a.).

20 Przyznanie prawa pomocy w części następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania oraz rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części.

21 Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie wynika jednoznacznie, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie chociażby częściowo. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa wszystkich członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Możliwości płatnicze wnioskodawcy oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, a takie wraz z żoną prowadzi wnioskodawca. Wspólnie utrzymują się z jego renty i wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy w łącznej wysokości około [...] zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą koszty kredytów, pożyczek i utrzymania domu oraz samochodu w łącznej wysokości około [...] zł miesięcznie, resztę ([...] zł) przeznaczają na wyżywienie i leki. Jak wynika z przedstawionych przez wnioskodawcy oświadczeń oraz dokumentów wydatki jakie ponosi miesięcznie wraz z żoną na utrzymanie domu, zakup wyżywienia i lekarstw oraz spłatę zaciągniętych kredytów i pożyczek przewyższają minimalnie uzyskiwane dochody na które składa się renta T. K. oraz wynagrodzenie jej żony z tytułu jej pracy.

22 Wnioskodawca argumentował, że brakujące środki na wydatki rodziny pokrywa z limitu w rachunku bankowym do wysokości [...] zł, oraz z doraźnego wsparcia finansowego z komercyjnych instytucji pożyczkowych. Nadto w dniu 21 lipca 2014r. żona wnioskodawcy zawarła kolejną umowę kredytu gotówkowego w wysokości [...] zł na 6 lat. Nadto w dniu 20 sierpnia 2014r. Wnioskodawca otrzymał zwiększony limit kredytowy do kwoty [...] zł., a jego żona w dniu 2 sierpnia 2014r. otrzymała zwiększony limit kredytowy do wysokości [...] zł. Oznacza to, sytuacja finansowa wnioskodawcy i jego żony została pozytywnie oceniona przez profesjonalną instytucję bankową i gwarantuje, mimo dotychczasowego obciążenia kredytowego, spłatę kolejnego znacznego kredytu.

23 Zaznaczyć należy, ze fakt ponoszenia tak wysokich kosztów spłaty zaciągniętych w bankach i instytucjach finansowych zobowiązań, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Kredyty i pożyczki zaciągnięte przez wnioskodawcy nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, albowiem nie można przyjąć, że prywatne zobowiązania finansowe mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. o sygn. akt II OZ 72/12 oraz z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. akt II OZ 671/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

24 Nie bez znaczenia jest, co wnioskodawca oświadczył, że wszystkie zobowiązania reguluje terminowo i nie ma żadnych zajęć komorniczych.

25 Zauważyć należy, że z wyciągu z rachunku bankowego uczestnika wynika, że w okresie ostatnich miesięcy osobiście dokonał systematycznych wpłat na ten rachunek w wysokości średnio po [...] zł. Pomimo wezwania wnioskodawca nie wyjaśnił, z jakiego tytułu uzyskał dodatkowe środki.

26 Nadto na rachunek żony zwrócono kwotę około [...] zł z tytułu nadpłaty z realizacji jakiejś umowy.

27 Posiadany przez wnioskodawcę majątek stanowi nieruchomość w R., która zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny, a nadto żona wnioskodawcy posiada dwie działki budowlane w B., posiadają także samochód osobowy Fiat Panda. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy majątek ten nie przynosi żadnych dodatkowych dochodów, a wiąże się z kosztami jego utrzymania. Wnioskodawca nie podał przy tym, by majątek ten był obciążony. Posiadanie majątku nieruchomego co do zasady stanowi negatywną przesłankę przyznania prawa pomocy, gdyż może stanowić przedmiot obciążenia lub dzierżawy, czy zbycia i tym samy dostarczyć dodatkowych środków finansowych.

28 Powyższe pozwala przyjąć, że uczestnik ma możliwości by uzyskać dodatkowe dochody, żona dysponuje także majątkiem nieruchomym, który może zbyć celem pozyskania dodatkowych środków i wsparcia domowego budżetu. Ponadto uczestnik nie uprawdopodobnił żadnymi dokumentami niemożliwości zbycia, wydzierżawienia lub innego lub zagospodarowania posiadanych przez niego i żonę działek. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, z dnia 29 maja 2013 r. o sygn. II OZ 406/13 oraz z 10 lutego 2014 r. o sygn. akt II FZ 51/14, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

29 W tym stanie rzeczy uczestnik nie wykazał w sposób wiarygodny, że z posiadanego majątku oraz uzyskiwanego dochodu nie ma możliwości by wygospodarować środki na należne koszty postępowania w niniejszej sprawie. Powyższe musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy.

30 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

31 /-/ K. Witkowicz-Grochowska