Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2023 r., III SA/Po 750/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2023 r., III SA/Po 750/22

Sentencja

1 Dnia 26 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 sierpnia 2022 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku rejestracji pojazdu w przewidzianym terminie 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100, - zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Prezydent Miasta K. decyzją z 24 maja 2022 r., nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 71 ust. 7, art. 140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej: P.r.d.), nałożył na [...] W. K. (dalej jako "Skarżąca") karę pieniężną w wysokości 456 zł za naruszenie obowiązku zarejestrowania pojazdu niebędącego nowym pojazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od daty jego sprowadzenia.

3 W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że Skarżąca dnia 9 kwietnia 2021 r. nabyła pojazd marki [...] (aktualny numer rejestracyjny [...]) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego UE dnia 15 marca 2021 r.

4 Organ wskazał, iż w toku postępowania strona wyjaśniła, że nastąpił błąd w oświadczeniu, lub została źle odczytana data sprowadzenia auta. Ponadto strona wyjaśniła, że nabyła pojazd 9 kwietnia 2021 r., a sprowadziła do Polski w dniu 15 kwietnia 2021 r.

5 Organ zauważył, iż w oświadczeniu z dnia 19 kwietnia 2021 r. Skarżąca oświadczyła, że zakupiła pojazd 9 kwietnia 2021 r., a sprowadziła go do Polski w dniu 15 marca 2021 r.

6 W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wskazała, iż auto zostało zakupione 9 kwietnia 2021 r. i sprowadzone do Polski 15 kwietnia 2021 r., co potwierdza e-mail wysłany 19 kwietnia 2021 r. do agencji celnej, która zgłasza auta do urzędu celno-skarbowego w celu naliczenia podatku akcyzowego.

7 Strona podkreśliła, iż niemożliwe jest sprowadzenie auta z zagranicy 15 marca 2021 r. jeżeli zakupione zostało 9 kwietnia 2021 r. oraz zgłoszone do urzędu celno-skarbowego 19 kwietnia 2021 r.

8 Decyzją z dnia 8 sierpnia 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że w aktach sprawy znajdują się m.in. oświadczenie [...] W. K. z dnia 19 kwietnia 2021 r., w którym wskazano, iż przedmiotowy pojazd został sprowadzony z zagranicy w dniu 15 marca 2021 r. i nie został przez odwołującą zarejestrowany. Wniosek o rejestrację został złożony dopiero w dniu 27 kwietnia 2021 r. przez kolejnego właściciela pojazdu i w tym też dniu zarejestrowany.

9 Ponadto organ wskazał, iż nałożenie kary ma charakter obligatoryjny oraz że organ pierwszej instancji rozważył zastosowanie art. 189f K.p.a.

10 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W. K. powtarzając w ślad za odwołaniem, że auto zostało zakupione 9 kwietnia 2021 r. i sprowadzone do Polski 15 kwietnia 2021 r., co potwierdza e-mail wysłany 19 kwietnia 2021 r. do agencji celnej, która zgłasza auta do urzędu celno-skarbowego w celu naliczenia podatku akcyzowego.

11 Strona podkreśliła, iż niemożliwe jest sprowadzenie auta z zagranicy 15 marca 2021 r. jeżeli zakupione zostało 9 kwietnia 2021 r. oraz zgłoszone do urzędu celno-skarbowego 19 kwietnia 2021 r.

12 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

13 W dniu 10 października 2022 r. do Sadu wpłynął wniosek Skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

15 Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę, w związku z wnioskiem Skarżącej - na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.")- rozpoznano w trybie uproszczonym.

16 Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez Skarżącą, a organ pomimo doręczenia mu odpisu wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

17 Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku zarejestrowania pojazdu niebędącego nowym pojazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od daty jego sprowadzenia.

18 Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 71 ust. 7 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej: P.r.d.) zgodnie z którym właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia. Natomiast w myśl art. 140mb pkt 1 tej ustawy kto będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.

19 Mając na uwadze powyższe regulacje zdaniem Sądu, w pierwszej kolejności należy ocenić, czy w niniejszej sprawie organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne, a przede wszystkim czy należycie ustaliły stan faktyczni sprawy.

20 W ocenie Sądu organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 77 § 1 K.p.a., które to naruszenie wynika z braku wyjaśnienia w niniejszej sprawie wszelkich okoliczności faktycznych. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, albowiem zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 K.p.a. – por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1319/20). Braki postępowania dowodowego związane z niewyjaśnieniem określonych okoliczności, jak również ocena nieuwzględniająca całokształtu materiału dowodowego, zawsze prowadzą do naruszenia przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Wymaga on m.in., aby w uzasadnieniu omówić nie tylko dowody, w oparciu o które zostały poczynione ustalenia, lecz także te dowody, którym organ odmówił wiarygodności (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3323/19). Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 15 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1589/17).

21 Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organy w ogóle nie odniosły się do twierdzeń Skarżącej co do daty faktycznej daty sprowadzenia pojazdu, a co z tym idzie nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości najistotniejszej dla ustalenia czy w niniejszej sprawie zgłoszenie nabycia pojazdu nastąpiło w przewidzianym prawie terminie okoliczności tj. nie ustaliły w sposób jednoznaczny w jakiej dacie pojazd został sprowadzony na terytorium RP.

22 Ustalenie daty faktycznego sprowadzenie pojazdu (15 marca 2021 r. czy 15 kwietnia 2021 r. ) ma doniosłe znaczenie, ponieważ od jej ustalenia zależy czy doszło do naruszenia terminu rejestracji pojazdu określonego w art. 71 ust. 7 P.r.d..

23 W tym miejscu wskazać należy, iż Strona od samego początku utrzymuje, że pojazd został sprowadzony dnia 15 kwietnia 2021 r., a przyjęta przez organ data 15 marca 2021 r. wynikać może z błędnego odczytania daty wskazanej w oświadczeniu albo być wynikiem zwykłej omyłki Skarżącej. Zaznaczyć należy, iż Skarżąca na poparcie swojego stanowiska odwołała się do faktu nabycia pojazdu w dniu 9 kwietnia 2021 r., której to daty organ nie kwestionuje, a wynika ona wprost z umowy sprzedaży auta.

24 Ponadto Skarżąca powoływała się na fakt wysłania w dniu 19 kwietnia 2021 r. wiadomości do agencji celnej. W wiadomości tej, którą dysponowały organy, jako datę sprowadzenia auta wskazano 15 kwietnia 2021 r.

25 Tym samym twierdzenia strony, iż pojazd został faktycznie sprowadzony do kraju w dniu 15 kwietnia 2021 r. wydają się wiarygodne. Należy podkreślić, iż zarówno oświadczenie Skarżącej jako importera auta jak i wiadomość e-mail do agencji celnej pochodzą z tego samego dnia tj. 19 kwietnia 2021 r. Tym samym organ rozpoznając sprawę dysponował dwoma oświadczeniami Skarżącej z tej samej daty z których wynikały dwie różne daty sprowadzenia auta do Polski.

26 Natomiast organ rozpoznając sprawę, w szczególności organ II instancji, odwołał się wyłącznie do daty wskazanej w oświadczeniu bez jakiegokolwiek odniesienia się do twierdzenia Skarżącej popartej konkretną argumentacją - dotyczącą nie tylko daty nabycia pojazdu ale również kwestii rozliczenia podatku akcyzowego - w sposób oczywisty dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 10, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a..

27 Ponadto organowi odwoławczemu zarzucić należy naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania zawartą w art. 15 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy winien sprawę przedłożoną jemu na skutek odwołania rozpoznać ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy powinien także odnieść się do zarzutów odwołania, co stanowi kolejny z obowiązków mieszczących się w wyżej powołanej zasadzie dwuinstancyjności postępowania. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu (por. wyrok WSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 622/10, CBOSA). Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności (por. wyrok NSA z 27 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1130/96, CBOSA; a także wyroki WSA: z 05 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 539/10; z 02.12.2008 r., II SA/Rz 502/08; z 05.03.2014 r., IV SA/Po 1084/13 – CBOSA). Godzi się zauważyć, że powinność odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów podniesionych w odwołaniu stanowi refleks bardziej ogólnego obowiązku – spoczywającego na każdym organie administracji rozstrzygającym sprawę (tak w pierwszej, jak i w drugiej instancji) w ramach motywowania wydanej decyzji – ustosunkowania się do wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez stronę (strony) w toku postępowania. Wykonanie tego obowiązku winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów może stanowić naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (por. wyrok WSA z 20 listopada 2007 r., II SA/Bd 786/07, CBOSA).

28 W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z naruszeniem powyższej zasady. Wskazać należy, iż Skarżąca przez całe postępowania kwestionowała przyjętą przez organ datę sprowadzenia auta do polski argumentując, iż niemożliwe jest sprowadzenie auta z zagranicy 15 marca 2021 r. jeżeli zakupione zostało 9 kwietnia 2021 r.. Jak wskazano już wyżej organ dysponował również dwoma dokumentami z tej samej daty, które wskazywały różne daty sprowadzenia auta.

29 Pomimo powyższego organ odwoławczy całkowicie przemilczał powyższą kwestię.

30 W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

31 O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. mając na uwadze uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy w kwocie 100 zł (pkt 2 sentencji wyroku).

32 Rozpoznając sprawę ponownie organ, biorąc pod uwagę wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko, winien ponownie dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w razie potrzeby dokonać jego uzupełnienia. Następnie organ, w zależności od poczynionych ustaleń wyda stosowne orzeczenia pamiętając przy tym, iż uzasadniając rozstrzygnięcie winien wyraźnie wskazać na jakich dowodach się oprał, a jakim odmówił wiarygodności i z jakiego powodu. W szczególności organ winien odnieść się do twierdzeń Skarżącej co do faktycznej daty sprowadzenia pojazdu przy uwzględnieniu zarówno daty nabycia pojazdu jak i podnoszonych przez stronę kwestii rozliczenia akcyzy z tytułu sprowadzenia pojazdu.