Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015 r., III SA/Po 582/14

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sygnatura
III SA/Po 582/14
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Ruch drogowy
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Dnia 14 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej odmowy rejestracji ciągnika rolniczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty C. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], odmawiającej rejestracji ciągnika rolniczego, działając na podstawie art. 138 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło decyzję organu I instancji i zobowiązało ten organ do wydania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego [...] na rzecz spółki X sp. j. z siedzibą w [...].

3 Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

4 Starosta C. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił rejestracji na rzecz spółki X sp. j. z siedzibą w [...] (dalej: "spółka X") ciągnika rolniczego [...], nr nadwozia [...], oraz zobowiązał spółkę do zwrotu, w terminie 7 dni od daty otrzymania decyzji, pozwolenia czasowego [...] oraz tablicy rejestracyjnej [...] zalegalizowanej znakiem legalizacyjnym [...].

5 W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. T. K., działający w imieniu spółki X, zwrócił się do organu o wymianę dowodu rejestracyjnego ciągnika rolniczego [...], nr nadwozia [...], zarejestrowanego w dniu [...] maja 1991 r. na rzecz Y. W dniu złożenia wniosku wszczęto postępowanie administracyjne i wydano zezwolenie czasowe oraz nową tablicę rejestracyjną. Analiza złożonych wraz z wnioskiem dokumentów wskazała, że wpisany w dowodzie rejestracyjnym właściciel stanowił trzyosobową spółkę cywilną, w skład której wchodzili M., W. oraz W. G. W dniu [...] sierpnia 1994 r. W. G. wystąpił ze spółki i od tego czasu działała ona w składzie dwuosobowym, aż do czasu jej przekształcenia w spółkę X. W opinii organu I instancji nastąpiła tym samym zmiana właściciela pojazdu powodująca, że wniosek o wymianę dowodu nie może być rozpatrzony. Na uzasadnienie powyższego stanowiska przytoczono wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1287/98, gdzie wskazano, że w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej, pozostali wspólnicy, aż do czasu dokonania stosownych rozliczeń z występującym wspólnikiem, nie mogą rozporządzać na rzecz osób trzecich wspólnym majątkiem spółki. Dodatkowym argumentem przemawiającym za niemożnością dokonania rejestracji było pismo W. G. z dnia [...] października 2010 r., który nie wyraził zgody na przerejestrowanie przedmiotowego ciągnika na rzecz spółki X, z uwagi na fakt, że do dnia wydania decyzji, nie nastąpiło rozliczenie wspólników w przedmiocie przeniesienia prawa własności.

6 Odwołanie od powyżej wskazanej decyzji wniosła spółka X. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 860 i nast. Kodeksu cywilnego.

7 W opinii odwołującej w przypadku powstania wątpliwości co do podmiotu będącego właścicielem spornego ciągnika organ administracji winien wezwać wnioskodawcę do złożenia ewentualnych dowodów potwierdzających, że to spółka X jest właścicielem pojazdu. Fakt wystąpienia W. G. ze spółki cywilnej, a następnie jej trwanie w składzie dwuosobowym, potwierdzają bowiem rozstrzygnięcia sądów powszechnych. Co więcej, w wyroku Sądu Apelacyjnego w P., sygn. akt [...], wskazano, że wraz z wystąpieniem W. G. ze składu spółki cywilnej utracił on prawo zarządu majątkiem spółki, do którego, jak wskazała odwołująca, należy sporny ciągnik. Zdaniem odwołującej organ zaniechał również obowiązku wnikliwego zbadania sprawy poprzez brak ustalenia skutków prawnych jakie przyniosło przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną. Powołując się na rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego odwołująca wywiodła, że w przypadku dokonania przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną nowo powstałej spółce przysługują prawa majątkowe przysługujące przekształconej spółce cywilnej.

8 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło decyzję Starosty C. z dnia [...] grudnia 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

9 W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie należy zgodzić się z poglądem odwołującej, zgodnie z którym wspólny majątek wspólników spółki prawa cywilnego ma charakter współwłasności łącznej istniejącej tak długo, jak długo istnieje spółka cywilna. W przedmiotowej sprawie wystąpienie jednego ze wspólników spółki cywilnej Y w [...] nie spowodowało likwidacji spółki, co przesądza, że majątek należący do spółki cywilnej przysługiwał tym osobom, które pozostawały jej wspólnikami. Wystąpienie wspólnika ze spółki spowodowało jedynie obowiązek dokonania rozliczeń pomiędzy pozostającymi w spółce wspólnikami, a wspólnikiem z niej występującym. W konsekwencji, w opinii Kolegium, Starosta C. dokonał wadliwej wykładni przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spółek cywilnych, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy.

10 Na skutek skargi złożonej przez W. G., wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2011 r.

11 Sąd I instancji stwierdził, że Kolegium wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło jedynie, że organ I instancji dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, zawartych w Kodeksie cywilnym, co w opinii organu miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie stwierdził jednak, aby postępowanie dowodowe było obarczone jakimikolwiek wadami, jak też nie nałożył na Starostę obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego. Poczynione przez Kolegium uwagi, co do błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, zdaniem Sądu, nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Nie mieszczą się one bowiem w katalogu przesłanek określonych w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji Kolegium powinno rozstrzygnąć sprawę co do istoty, dokonując oceny przesłanek do wydania decyzji o rejestracji ciągnika. Sąd wskazał przy tym, że obowiązkiem organu było także wypowiedzenie się co do skutków przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną i związaną z tym przekształceniem kontynuacją w sferze praw i obowiązków cywilnoprawnych oraz administracyjnoprawnych. Oceniając zasadność odwołania Kolegium zobowiązane jest z kolei uwzględnić dotychczasowe swoje stanowisko w zakresie skutków wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej, która funkcjonuje po tym wystąpieniu, a które to stanowisko Sąd w całości podzielił.

12 W wyniku skargi kasacyjnej, wywiedzionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 626/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

13 Sąd II instancji podzielił pogląd zawarty w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym w kwestionowanej decyzji doszło do naruszenia zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ II instancji, bowiem organ ten wskazując na naruszenie prawa materialnego powinien był wydać decyzję reformatoryjną, a nie uchylać zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisy art. 71-80 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wbrew temu co się w skardze kasacyjnej zarzuca, nie wyłączają wydawania przez organ II instancji wszystkich rodzajów decyzji odwoławczych, w tym wymienionych w art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rejestracja pojazdu następuje w drodze decyzji na wniosek właściciela i dopiero w jej wykonaniu następuje wydanie między innymi dokumentu dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz zalegalizowanych tablic.

14 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., uchyliło decyzję Starosty C. z dnia [...] grudnia 2010 r. i zobowiązało organ I instancji do wydania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego [...] na rzecz spółki X.

15 W uzasadnieniu powyższej decyzji organ, powołując się na art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11. Kolegium, uwzględniając swoje dotychczasowe stanowisko, wskazało zatem, że wspólny majątek wspólników spółki prawa cywilnego ma charakter współwłasności łącznej, istniejącej tak długo, jak długo istnieje spółka cywilna. Wystąpienie ze spółki jednego ze wspólników, w przypadku spółki liczącej więcej niż dwóch wspólników, nie powoduje rozwiązania spółki, a jedynie wygaśnięcie członkostwa występującego ze spółki. Sytuacja taka powoduje konieczność rozliczenia się pozostałych wspólników z występującym wspólnikiem. Rozliczenie to, zgodnie z art. 872 Kodeksu cywilnego, dotyczy rzeczy, które występujący ze spółki wniósł w naturze do używania, wkładu wniesionego do spółki oraz wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników. Jednakże dopóki spółka cywilna istnieje majątek należący do jej wspólników przysługuje tylko osobom, które w danym momencie pozostają wspólnikami z wyłączeniem osób, które przestały być wspólnikami. Byłym wspólnikom przysługują natomiast roszczenia przewidziane w art. 871 Kodeksu cywilnego.

16 W dalszej kolejności, powołując się na art. 26 § 4-5 Kodeksu spółek handlowych, Kolegium podniosło, że spółce jawnej powstałej z przekształcenia spółki cywilnej, przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny jej wspólników. Przepisy art. 553 § 2 i § 3 K.s.h. stosuje się odpowiednio. W ocenie organu odwoławczego przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie powoduje żadnych zmian w zakresie praw i obowiązków spółki (podmiotu przekształconego), a więc również w zakresie majątku spółki.

17 Zdaniem Kolegium w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 138 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadzony do ustawy dnia 11 kwietnia 2011 r., a więc po dniu wydania przez organ pierwotnego rozstrzygnięcia w sprawie - co powoduje, że w tym zakresie Kolegium nie jest związane oceną prawną Sądu - a który to przepis potwierdził pogląd Kolegium, zgodnie z którym organ odwoławczy nie może dokonywać czynności związanych z rejestracją pojazdu, które są przypisane do organu I instancji. Zgodnie z § 2 ust. 16 oraz § 6 ust. 5 rozporządzenia decyzje tam wymienione mają charakter blankietowy.

18 Odnosząc się do wniosków dowodowych W. G., organ odwoławczy stwierdził, że nie mogły one zostać uwzględnione z uwagi na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r.

19 Skargę na powyższą decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł W. G., podnosząc zarzut naruszenia art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego, art. 9 oraz art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

20 W uzasadnieniu skarżący wskazał, że kwestią sporną pozostaje kto posiada rzeczywiste władztwo nad przedmiotowym ciągnikiem i kto posiada prawo do dysponowania nim. Skarżący w toku postępowania administracyjnego podniósł szereg argumentów, które jednoznacznie rozstrzygają, że nie wystąpił on skutecznie ze spółki. Prawny byt spółki pozostaje obecnie przedmiotem innych postępowań cywilnych. Skarżący powołał się przy tym na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2000 r., sygn. akt [...], w którym prawomocnie oddalono powództwo M. i W. G. o ustalenie, że W. G. - od dnia [...] sierpnia 1994 r. - nie jest wspólnikiem spółki cywilnej. Orzeczenie to nie zostało uwzględnione przez organ odwoławczy. Tymczasem w toku postępowania obie strony prezentowały zupełnie odmienne stanowisko. Strona przeciwna utrzymuje, że ze względu na fakt wystąpienia skarżącego ze spółki cywilnej ma prawo samodzielnie dysponować przedmiotową rzeczą. Skarżący natomiast, że nie wystąpił on ze spółki cywilnej.

21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

22 Spółka X (obecnie Z Sp. z o.o. S.K.A.), w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wskazała, że do stosunków ze skarżącym odnosi się wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...], oddalający skargę kasacyjną W. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...]. Z wyroku tego jednoznacznie wynika, że skarżący skutecznie wystąpił ze spółki cywilnej. Spółka ta od dnia [...] września 1994 r. trwała nadal w składzie dwuosobowym (M. G. oraz W. G.), a następnie została przekształcona w spółkę jawną. Występując ze spółki cywilnej skarżący utracił atrybut wspólnika, w tym uprawnienia właścicielskie do składników majątkowych wchodzących w skład majątku wspólnego – także do ciągników, jakie spółka cywilna nabyła do tego majątku. Z kolei powołanie się przez skarżącego na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2000 r., sygn. akt [...], jest bezpodstawne. Oddalenie powództwa nastąpiło bowiem ze względu na przyjęcie przez Sąd braku interesu prawnego powodów, jako że fakt wystąpienia skarżącego ze spółki cywilnej został już ustalony w sprawach cywilnych, jakie od 1995 r. toczyły się pomiędzy byłymi wspólnikami i zakończonych wyrokami oddalającymi powództwa W. G. - powołanymi już w sprawie.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

24 Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesiono.

25 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), Sąd bada zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

26 Oceniając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2013 r., z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, należy stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co implikuje konieczność jej uchylenia zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.

27 Procesową podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi art. 138

28 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."), dodany do tej ustawy dnia 11 kwietnia 2011 r. na mocy art. 1 pkt. 21 lit. b ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.). Zgodnie z tą regulacją jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści.

29 Art. 138 K.p.a. przewiduje zamknięty katalog decyzji, jakie może podjąć organ odwoławczy. Regulacje w nim zawarte zasadniczo nie określają przesłanek podjęcia poszczególnych rozstrzygnięć za wyjątkiem decyzji o charakterze kasacyjnym, o której stanowi art. 138 § 2 K.p.a., a także przewidzianej w art. 138 § 4 K.p.a. Ostatnio wspomniana decyzja (art. 138 § 4 K.p.a.) może być wydana wyłącznie w sytuacji, gdy: po pierwsze, przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, oraz po drugie, istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji. Łączne zaistnienie powyższych przesłanek uprawnia organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięcia, w którym uchyli on decyzję organu I instancji i zobowiąże ten organ do wydania decyzji o określonej treści.

30 Jak wynika z uzasadnienia projektu rządowego, zawierającego powyżej wspomnianą nowelizację, jest ona spowodowana koniecznością uwzględnienia istnienia w przepisach prawa materialnego sformalizowanej formy decyzji w określonych sprawach, w formie blankietów. Blankiety, na których decyzje te są wydawane, posiadają znaki wodne oraz pouczenie o możliwości wniesienia odwołania (por. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie wzorów zezwoleń na wykonywanie krajowych i międzynarodowych przewozów drogowych osób oraz wypisów z zezwoleń, Dz. U. z 2004 r. Nr 144, poz. 1519). Z tych też względów możliwości organu odwoławczego do uchylenia wadliwej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy są jedynie iluzoryczne. Niezależnie zatem czy wady decyzji nadają się do naprawienia w drugiej instancji, czy też nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji merytorycznej, gdyż nie dysponuje blankietem urzędowym i nie jest uprawniony do jego wydania. Pozostaje zatem uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo że nie wystąpiły przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a. (Sejm VI Kadencji, druk sejmowy nr 2987).

31 Jednym z warunków podjęcia rozstrzygnięcia, o którym stanowi art. 138 § 4 K.p.a., będącym jednocześnie techniczną przeszkodą do wydania decyzji, o której stanowi art. 138 § 1 pkt 2 ab initio K.p.a. - to jest decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i orzeczeniu co do istoty sprawy - jest to, aby przepisy przewidywały podjęcie decyzji administracyjnej w rozpoznawanej przez organ odwoławczy sprawie na blankiecie urzędowym. Niewątpliwie ratio legis omawianej regulacji, której zgodnie dotychczasowymi twierdzeniami należy przypisać charakter wyjątku od art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a., prowadzi do wniosku, zgodnie z którym wskazany w niej "blankiet urzędowy" winien stanowić szczególną formę decyzji administracyjnej, na tyle szczególną, aby podjęcie w tej formie decyzji przez organ odwoławczy było faktycznie niemożliwe. Regulacja ta odnosi się zatem przede wszystkim do decyzji administracyjnych, które utrwalane są na materiale o unikalnych właściwościach, faktycznie niedostępnym dla organu odwoławczego (np. materiale zabezpieczonym przy użyciu znaków wodnych).

32 Analiza przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: "P.r.d.") oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm., dalej: "rozporządzenie"), wskazuje, że decyzja administracyjna w sprawie rejestracji pojazdu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 P.r.d., nie jest wydawana w formie tak rozumianego blankietu urzędowego. Blankietu urzędowego, w rozumieniu art. 138

33 § 4 K.p.a., wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie stanowi bowiem wzór decyzji o rejestracji przewidziany w załączniku nr 2a do rozporządzenia. Wzór ten dla organu administracji publicznej jest wyłącznie ułatwieniem przy zredagowaniu decyzji, mając na celu również ujednolicenie podejmowanych w tych kategoriach spraw rozstrzygnięć (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1328/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W każdym bądź razie obowiązek zastosowania tego wzoru, wynikający z § 2 ust. 16 rozporządzenia, nie powoduje, że decyzji w formie mu odpowiadającej nie może z jakichkolwiek powodów technicznych podjąć organ odwoławczy. Wzór ten nie wiąże się bowiem z żadnymi unikalnymi właściwościami, które przemawiałyby za koniecznością zastosowania art. 138 § 4 K.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt. 2 ab initio K.p.a.

34 W tym miejscu należy zauważyć, że przy rejestracji pojazdów ustawodawca przewidział blankiety urzędowe, jednakże odnoszą się one nie do samej decyzji o rejestracji określonego pojazdu, lecz między innymi do wydawanego na skutek tej rejestracji dowodu rejestracyjnego. Zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia wzór dowodu rejestracyjnego oraz oznaczenia kodów zastosowanych w tym wzorze stanowią załącznik nr 3 do rozporządzenia. Z załącznika tego wynika natomiast, że na dowodzie rejestracyjnym umieszcza się między innymi kod kreskowy oraz kod OCRB, to jest kod służący do zapisu i automatycznego odczytu danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, a nadto strony zewnętrzne nr: 1, 5, 6 tego dowodu pokrywa się specjalną folią - co niewątpliwie stanowi o jego unikalnych właściwościach. Należy przy tym wskazać na wyrażone na gruncie kontrolowanej sprawy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 626/12, zgodnie z którym przepisy art. 71-80 P.r.d. oraz przepisy rozporządzenia nie wyłączają wydawania przez organ odwoławczy wszystkich rodzajów decyzji odwoławczych, w tym wymienionych w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Rejestracja pojazdu następuje w drodze decyzji na wniosek właściciela i dopiero w jej wykonaniu następuje wydanie między innymi dokumentu dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz zalegalizowanych tablic.

35 Mając na względzie dotychczasowe uwagi stwierdzić należy, że podejmując decyzję w oparciu o art. 138 § 4 K.p.a. organ odwoławczy dopuścił się nie tylko naruszenia wynikającej z tej regulacji normy prawnej, lecz także naruszenia art. 153 P.p.s.a. i związanego z nim związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 626/12. Z wyrażonego w tych orzeczeniach stanowiska jednoznacznie wynika, że Kolegium - wskazując na naruszenie prawa materialnego - winno wydać decyzję reformatoryjną (art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. - przyp. Sądu), rozstrzygając kontrolowaną sprawę co do istoty, dokonując oceny przesłanek do wydania decyzji o rejestracji spornego ciągnika. Tymczasem organ odwoławczy odstąpił od powyższego wskazania, podejmując kolejną decyzję o charakterze kasacyjnym, tym razem działając na podstawie art. 138 § 4 K.p.a., pomimo iż nie przemawiały za tym żadne szczególne okoliczności.

36 Odnosząc się do pozostałych wynikłych w ramach kontrolowanej sprawy zagadnień, uznać należy, że Kolegium prawidłowo przyjęło związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 P.p.s.a.) odnośnie wystąpienia skarżącego ze spółki cywilnej, która to spółka funkcjonowała po tym wystąpieniu. Prezentowane obecnie przez skarżącego, w powyższym zakresie, stanowisko nie może osiągnąć zamierzonego celu. Chociaż w istocie zmierza ono do zakwestionowania stanu własnościowego przedmiotowego ciągnika rolniczego, który to stan prezentowany jest przez uczestnika postępowania spółkę X, z uwagi na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11, jest ono co najmniej spóźnione. Należy zauważyć, że Starosta C. w decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalił w sposób jednoznaczny, że skarżący dnia [...] sierpnia 1994 r. wystąpił ze spółki cywilnej i od tego czasu spółka działała w składzie dwuosobowym, zmieniając w latach następnych swój status prawny. Tak ustalone okoliczności faktyczne zostały przez ten organ błędnie ocenione pod względem prawnym, czemu dało wyraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w decyzji z dnia [...] marca 2011 r. Jednakże, co istotne na obecnym etapie postępowania, tutejszy Sąd w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r. z jednej strony, nie wykazał, aby Kolegium błędnie uznało brak jakichkolwiek wad w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, a z drugiej strony, jednoznacznie zaaprobował stanowisko Kolegium w zakresie skutków wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej, która funkcjonuje po tym wystąpieniu. Kwestionowanie okoliczności wystąpienia skarżącego ze spółki cywilnej czy też istnienia tej spółki po jego wystąpieniu, na dalszych etapach postępowania, a w szczególności po uprawomocnieniu się wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11, stanowi w związku z powyższym niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu, od którego nota bene skarżący nie składał skargi kasacyjnej. Przeprowadzenie nowych środków dowodowych, proponowanych przez skarżącego, które zmierzają wyłącznie do podważenia dotychczas poczynionych ustaleń faktycznych, na tle art. 153 P.p.s.a., należy uznać za niedopuszczalne.

37 Z tych też względów za niezasadny należy uznać podnoszony w skardze do tutejszego Sądu zarzut naruszenia art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), tym bardziej, że prezentowany na jego poparcie wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2000 r., sygn. akt [...], nie był prezentowany przez skarżącego na etapie postępowania administracyjnego. Niezasadny okazał się także podnoszony w związku z powyższym zarzut naruszenia art. 9 K.p.a., czy też art. 7 K.p.a. (bowiem to ten ostatni przepis jest adekwatny do podnoszonej w tym zakresie argumentacji - nieuwzględnienie wszelkich materiałów - przyp. Sądu).

38 W tych okolicznościach niedopuszczalne jest przeprowadzenie przez tutejszy Sąd postępowania dowodowego w powyższym zakresie (z wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2000 r., sygn. akt [...], czy też prezentowanego przez uczestnika postępowania wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...]). Wskazane środki dowodowe zostały bowiem powołane na okoliczności związane z wystąpieniem skarżącego ze spółki cywilnej i kontynuacją tej spółki po tym wystąpieniu, a więc okoliczności faktycznych, które zostały już dostatecznie wyjaśnione na poprzednich etapach postępowania, a które po uprawomocnieniu się wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r. nie budzą już istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 P.p.s.a.).

39 Kolegium zapewniło również skarżącemu czynny udział w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., zawiadamiając go o toczącym się postępowaniu po uprawomocnieniu się wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r., o związanych z tym postępowaniem uprawnieniach przysługujących skarżącemu, a także o terminie załatwienia sprawy (pismo z dnia [...] września 2013 r. kierowane do skarżącego, k. 75 akt administracyjnych). Zresztą skarżący z prawa do udziału w postępowaniu czynnie korzystał (pismo z dnia [...] listopada 2013 r., k. 140 i nast. akt administracyjnych).

40 Kolegium dopuściło się z kolei naruszenia art. 6 K.p.a. i przewidzianej w nim zasady praworządności. W wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 637/11, wskazano, że obowiązkiem organu odwoławczego było między innymi wypowiedzenie się, co do skutków przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, a także związaną z tym przekształceniem kontynuacją w sferze praw i obowiązków cywilnoprawnych oraz administracyjnoprawnych. Kolegium czyniąc zadość temu wskazaniu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołało się na przepis art. 26 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: "K.s.h."), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 stycznia 2004 r., pomimo iż przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną, zgodnie ze stanowiskiem spółki X prezentowanym na etapie postępowania odwoławczego, nastąpiło dnia [...] kwietnia 1998 r. (por. postanowienie z dnia [...] kwietnia 1998 r. Sądu Wojewódzkiego w P. o wpisie do rejestru, k. 10 akt administracyjnych), a więc na długo przed wspomnianą ostatnio nowelizacją, a nawet jeszcze przed wejściem w życie Kodeksu spółek handlowych (co nastąpiło dnia 1 stycznia 2001 r. zgodnie z art. 633 K.s.h. - przyp. Sądu). Tymczasem zgodnie z art. 620 § 1 K.s.h. do oceny skutków zdarzeń prawnych stosuje się przepisy obowiązujące w dniu, w którym zdarzenia te nastąpiły. Zatem ocena powyższego przekształcenia i związanej z nim kontynuacji w sferze praw i obowiązków winna nastąpić z zastosowaniem regulacji rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502 ze zm.).

41 Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania. Organ odwoławczy w szczególności winien ocenić skutki przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną z zastosowaniem regulacji rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy, a także skutki, w tym znaczenie dla postępowania, dalszego przekształcenia spółki jawnej (vide pismo procesowe uczestnika postępowania kierowane do tutejszego Sądu z dnia [...] grudnia 2014 r.). W zależności od wyników powyższej oceny organ odwoławczy podejmie właściwe w sprawie rozstrzygnięcie.

42 Wobec powyższego, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji (punkt I. sentencji wyroku). W konsekwencji, w oparciu o art. 152 P.p.s.a., wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji (punkt III. sentencji wyroku). Natomiast, na podstawie art. 200 P.p.s.a., w punkcie II. sentencji wyroku, postanowiono o kosztach.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 1 orzeczeniu.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 marca 2017 r., II SA/Po 587/16