Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2023 r., III SA/Po 501/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2023 r., III SA/Po 501/22

Sentencja

1 Dnia 21 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2023 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy określenia wysokości udziału w kosztach poniesionych na zaprojektowanie oraz wykonanie urządzenia wodnego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni [...] w K. z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie odmowy określenia wysokości udziału w kosztach zaprojektowania oraz wykonania urządzenia wodnego rowu ziemnego położonego na nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] w obrębie [...] w powiecie [...], woj. [...] oraz odmowy dokonania podziału kosztów utrzymywania tego urządzenia wodnego.

3 W uzasadnieniu organ wskazał, że M. K. i T. K. wnieśli na podstawie art. 188 ust. 1 Prawa wodnego o wydanie decyzji w sprawie :

4 - zwrotu kosztów wykonania i utrzymania urządzenia wodnego – rowu na działce nr ewid.[...] w m. [...] bez wydanej decyzji administracyjnej

5 - podziału poniesionych kosztów przez podmioty korzystające z urządzenia wodnego.

6 Wnioskodawcy wskazali, że przedmiotowy rów nie stanowi odwodnienia ich działki, w zadanym stopniu nie korzystają z tego rowu, a jego wykonanie i przebieg powoduje degradację obiektu budowlanego, tj. parkingu, podmywając jego narożna część. Wnioskodawcy podali dotychczasowe koszty wynoszące 5500 zł, obejmujące wykonanie rowu, operat geodezyjny i utrzymanie roczne rowu. Jako podstawę żądania wskazali art. 187 a ust. 1 i ust. 3 Prawa wodnego.

7 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r. orzekł o:

8 - odmowie określenia wysokości udziału w kosztach poniesionych przez M. K. i T. K. na zaprojektowanie oraz wykonanie urządzenia wodnego rowu ziemnego położonego na nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] w obrębie [...] w powiecie [...], woj. [...] - między podmiotami: S. R. i G. R., C. R. i S. R., J. D. i [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w P.

9 - odmowie dokonania podziału kosztów utrzymywania tego urządzenia wodnego między podmiotami: S. R. i G. R., C. R. i S. R., J. D. i [...] Zarządem Dróg Wojewódzkich w P..

10 Po rozpatrzeniu odwołania M. K. i T. K. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

11 Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wydał swoją decyzję na podstawie art. 187 a i art. 188 ust. 3 Prawa wodnego.

12 Zgodnie z art. 186 Prawa wodnego budownictwo wodne polega na projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych.

13 Zgodnie natomiast z art. 187 a Prawa wodnego :

14 1.W kosztach projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych może uczestniczyć ten, kto zamierza odnosić z nich korzyści.

15 2.Przepis stosuje się także w przypadku ochrony przed powodzią lub suszą,

16 żeglugi, poboru wód, energetycznego wykorzystania urządzeń wodnych,

17 wprowadzania ścieków lub odprowadzania wody do urządzeń wodnych oraz

18 innych usług wodnych, a także działalności gospodarczej związanej

19 z wykorzystaniem urządzeń wodnych do celów rekreacyjnych, z wyłączeniem

20 działalności wykonywanej przez uprawnionych do rybactwa.

21 3.Na wniosek inwestora projektującego lub wykonującego urządzenia wodne

22 organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, określa

23 wysokość kosztów projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych, które

24 ponosi podmiot zamierzający odnosić korzyści z projektowanych lub

25 wykonywanych urządzeń wodnych.

26 4.We wniosku, o którym mowa w ust. 3, inwestor projektujący lub

27 wykonujący urządzenia wodne wskazuje podmiot zamierzający odnosić korzyści

28 z projektowanych lub wykonywanych urządzeń wodnych oraz proponowaną

29 wielkość udziału w kosztach projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych.

30 5.Decyzja w przedmiocie ustalenia i podziału kosztów, o których mowa

31 w ust. 1 i 3, określa :

32 1)zakres prognozowanych korzyści z projektowanych lub wykonywanych

33 urządzeń wodnych oraz wysokość kosztów uczestnictwa w projektowaniu lub

34 wykonywaniu tych urządzeń, które poniesie podmiot zamierzający odnosić

35 korzyści z projektowanych lub wykonywanych urządzeń wodnych;

36 2)termin oraz sposób przekazania środków z tytułu uczestnictwa w kosztach

37 projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych, a także warunki, termin

38 oraz sposób zwrotu tych środków.

39 6.Na wniosek podmiotu zamierzającego odnosić korzyści z projektowanych

40 lub wykonywanych urządzeń wodnych rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia

41 i podziału kosztów, o których mowa w ust. 1 i 3, dokonuje się w treści pozwolenia

42 wodnoprawnego lub przyrzeczenia wydania pozwolenia wodnoprawnego.

43 7.Inwestor projektujący lub wykonujący urządzenia wodne, który złoży

44 wniosek, o którym mowa w ust. 3, dokonuje zwrotu środków z tytułu uczestnictwa

45 w kosztach projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych na rzecz podmiotu

46 zamierzającego odnosić korzyści z projektowanych lub wykonywanych urządzeń

47 wodnych na zasadach określonych w ust. 5 pkt 2.

48 8.Stronami postępowania o wydanie decyzji są inwestor projektujący lub

49 wykonujący urządzenia wodne oraz podmiot zamierzający odnosić korzyści

50 z projektowanych lub wykonywanych urządzeń wodnych.

51 W odniesieniu do art. 187 a Prawa wodnego organ II instancji wskazał, że jego przepisy mają zastosowanie jedynie wtedy, gdy urządzenie wodne jest dopiero w fazie projektowania lub wykonywania – czyli nie zostało jeszcze zrealizowane. Ustalenie udziału w kosztach projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych musi wobec tego nastąpić przed zaistnieniem tych korzyści z udziałem wszystkich podmiotów, które będą odnosiły korzyści z tych urządzeń.

52 Z tego względu wniosek dotyczący partycypacji innych podmiotów w poniesionych kosztach w odniesieniu do już zaprojektowanego i wykonanego urządzenia wodnego – rowu ziemnego należało uznać za niezasadny – w tym zakresie wniosek skarżących podlegał oddaleniu.

53 Zgodnie natomiast z art. 188 Prawa wodnego :

54 1.Utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji.

55 2.W kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi

56 z nich korzyści. Przepis stosuje się także w przypadku ochrony przed powodzią lub

57 suszą, żeglugi, poboru wód, energetycznego wykorzystania urządzeń wodnych,

58 wprowadzania ścieków lub odprowadzania wody do urządzeń wodnych oraz innych usług wodnych, a także działalności gospodarczej związanej

59 z wykorzystaniem urządzeń wodnych do celów rekreacyjnych, z wyłączeniem

60 działalności wykonywanej przez uprawnionych do rybactwa.

61 3.Na wniosek właściciela urządzenia wodnego organ właściwy w sprawach

62 pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych, w drodze decyzji,

63 dokonuje podziału kosztów utrzymywania urządzeń wodnych, o których mowa

64 w ust. 2.

65 4.We wniosku, o którym mowa w ust. 3, właściciel urządzenia wodnego

66 wskazuje podmioty odnoszące korzyści, określa zakres odnoszonych korzyści oraz

67 proponowaną wielkość udziału w kosztach utrzymywania urządzenia wodnego.

68 Organ wskazał, że konserwacją jest wykonywanie prac na bieżąco w węższym zakresie niż roboty budowlane określone jako remont. Z kolei remont to wykonywanie w urządzeniu wodnym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a niestanowiących bieżącej konserwacji.

69 Zdaniem organu podstawą do ustalania kosztów partycypacji w utrzymaniu urządzeń wodnych winny być koszty ponoszone przez właścicieli tych urządzeń wodnych. Wniosek o koszty nie jest opinią biegłego, lecz dokumentem prywatnym stanowiącym dowód podlegający ocenie w normalnym postępowaniu dowodowym.

70 W ramach prowadzonego postępowania dowodowego organ I instancji wezwał pismem z dnia 30 czerwca 2021 r. wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień – do wskazania podmiotów odnoszących korzyści z funkcjonowania odcinka rowu, zweryfikowania i uzasadnienia proponowanej wielkości udziału w kosztach, przedstawienia materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie nakładów poniesionych na utrzymanie przedmiotowego urządzenia wodnego.

71 Skarżący w odpowiedzi wskazali m. in., że :

72 1. wskazanie podmiotów odnoszących korzyści jest bezprzedmiotowe

73 2. zaproponowano podział – udział w kosztach wynikający z wielkości nieruchomości poszczególnych podmiotów:

74 - nieruchomości należące do p. R. – łącznie pow. 4870 m kw.

75 - nieruchomości należące do p. R. (1) i J. D. – łączna pow. działki wynosi 3730 m kw.

76 3. organ I instancji winien ustalić podmioty korzystające faktycznie z przedmiotowego urządzenia

77 4. do przedmiotowego rowu spływają również wody opadowe z drogi – rów na działce o nr [...] został bezprawnie połączony z rowem stanowiącym odwodnienie drogi

78 5. korzyści odnoszone przez wskazane podmioty uzasadniają ich aktywny udział w odrębnym postępowaniu administracyjnym

79 6. procedura podziału kosztów nie wymaga sporządzenia jakiejkolwiek kalkulacji kosztów

80 7. oświadczenia wnioskodawców są wystarczającym materiałem dowodowym potwierdzającym poniesione nakłady finansowe.

81 C. R. i S. R. w piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r. wnieśli o przeprowadzenie wizji w terenie z udziałem wszystkich stron. S. R. i G. R. w piśmie z 21 sierpnia 2021 r. poinformowali, że nie odnoszą żadnych korzyści z funkcjonowania przedmiotowego odcinka rowu. Ich zdaniem, takie korzyści odnoszą sami wnioskodawcy. J. D. wniosła w piśmie z 31 sierpnia 2021 r. o przeprowadzenie wizji w terenie. Z kolei [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. w piśmie z dnia 20 sierpnia 2021 r. wskazał, że tezy wnioskodawców są błędne, gdyż z terenu pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...], zlokalizowanej przy nieruchomości nr [...], nie są odprowadzane wody z drogi do okolicznego rowu z uwagi na wykonaną zaporę.

82 W dniu 28 października 2021 r. pracownicy organu dokonali wizji – oględzin w terenie. Pomimo prawidłowego powiadomienia, skarżący nie wzięli udziału w oględzinach. W trakcie oględzin ustalono, m. in., że warunki lokalne – naturalne ukształtowanie terenu oraz zagospodarowanie terenu nieruchomości [...] uniemożliwiają spływ wód osadowych lub roztopowych z terenu nieruchomości należących do S. i G. R. ( działki [...], [...] i [...] ) do odcinka rowu zimnego na działce nr [...]. Naturalny spływ wód opadowych lub roztopowych z terenu nieruchomości S. i G. R. jest skierowany w stronę południowo-wschodnią – w stronę działki nr [...] z pominięciem działki nr [...]. Spływ wód opadowych z działek [...], [...] i [...] do odcinka rowu ziemnego uniemożliwia wywyższenie poziomu gruntu na działce [...] Z kolei, nieruchomość nr [...] należąca do J. D. nie przylega bezpośrednio do przedmiotowego rowu ziemnego. W trakcie oględzin ustalono ponadto, że odcięto dotychczasowe połączenie rowów przydrożnych ( odwadniających drogę wojewódzką nr [...] ) z przedmiotowym rowem ziemnym w sąsiedztwie przepustu – od jego strony zachodniej, poprzez wykonanie zapór ziemnych, co miało na celu uniemożliwienie dopływu do rowu ziemnego wód opadowych lub wód roztopowych, pochodzących z odwodnienia pasa drogowego. W trakcie oględzin, uczestniczące w nich osoby oświadczyły, że żądania wnioskodawców dotyczące podziału kosztów są nieuzasadnione.

83 W piśmie z dnia 16 listopada 2021 r. wnioskodawcy wnieśli, m. in., o sprostowanie nieprawdziwych informacji zawartych w protokole oględzin i o ich ponowne dokonanie. Wnieśli też o włączenie do postępowania zarządcy drogi nr [...], który również winien ponosić przedmiotowe koszty.

84 Organ w odpowiedzi, w piśmie z dnia 30 listopada 2021 r., wskazał, że żądania dotyczące ponownych oględzin są nieuzasadnione.

85 [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. w piśmie z dnia 7 grudnia 2021 r. wskazał z kolei, że żądanie włączenia do przedmiotowego postępowania zarządcy drogi nr [...] jest bezpodstawne.

86 Organ stwierdził, że w toku postępowania ustalono ostatecznie, że S. i G. R. nie odnoszą korzyści ( jako właściciele działek nr [...], [...] i [...] ) z odcinka rowu – spływ wód z ich działek odbywa się naturalnie w kierunku południowo – wschodnim ( działka nr [...] ) z pominięciem gruntów na działce nr [...]. Wyższy poziom powierzchni terenu na działce [...], niż na działkach [...], [...] i [...] skutecznie przeciwdziała spływowi wód z nieruchomości stanowiących ich własność. Powyższe wynika z oględzin terenu oraz z analizy map hipsometrycznych i hydrologicznych.

87 Organ stwierdził ponadto, że C. R. i S. R. nie mogą odnosić korzyści z przedmiotowego urządzenia, albowiem jedynym właścicielem działki nr [...] jest J. D.. W toku oględzin ustalono, że nieruchomość ta jest oddalona od spornego urządzenia o ok. 7 m. Odcinek rowu przylegający najbliżej nieruchomości nr [...] jest położony na działce ewidencyjnej nr [...], na której urządzenie pełni funkcję melioracyjną. Spływ nadmiaru wód opadowych i roztopowych z działki nr [...] jest kierowany w stronę rowu na nieruchomości nr [...], ale ma on charakter naturalny – podyktowany ukształtowaniem terenu. Spływ ten nie jest zorganizowany w jakikolwiek sztuczny sposób. Dlatego spływu tego nie można traktować, jako odnoszonej korzyści z użytkowania spornego rowu.

88 Korzyści odnoszone przez [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. również nie zostały udowodnione. W trakcie oględzin potwierdzono, że dokonano odcięcia spływu wód opadowych lub roztopowych z rowów przydrożnych odwadniających pas drogi wojewódzkiej nr [...] do odcinka przedmiotowego rowu.

89 Organ wskazał ponadto, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili poniesienia kosztów w wysokościach wskazywanych w ich wniosku. Nie przedstawili zakresu odnoszonych korzyści oraz harmonogramu, rodzaju i nakładu pracy generującej koszty utrzymywania urządzenia wodnego.

90 Za niezasadny uznano również zarzut wydania decyzji przed zakończeniem postępowania prowadzonego przez Prezesa [...] na podstawie decyzji z 17 listopada 2021 r., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja Prezesa [...] z 17 stycznia 2022 r. została wydana w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji z dnia 31 sierpnia 2021 r. uchylającej decyzję organu I instancji z dnia 16 grudnia 2020 r., orzekającą o odmowie nakazania właścicielom przedmiotowego urządzenia wodnego – rowu ziemnego przywrócenia jego poprzedniej funkcji. Organ rozpoznający sprawę nie bada jej ponownie pod kątem merytorycznym, a jedynie w zakresie potencjalnego istnienia przesłanek z art. 156 kpa. Rozstrzygnięcie Prezesa PGW WP nie ma zatem wpływu na przedmiotowe postępowanie.

91 Za niezasadny uznano także zarzut błędnego przyjęcia, że legalność rowu została rozstrzygnięta decyzją Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia 30 maja 2017 r. i nie wymagała dalszego badania. Tryb przedmiotowego postępowania nie dotyczy bowiem badania legalności wykonanego urządzenia wodnego.

92 T. K. i M. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia wskazanej wyżej decyzji organu II instancji, zarzucili naruszenie:

93 - art. 6 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia funkcji urządzenia wodnego, co uniemożliwia ustalenie podstaw prawnych prowadzonego postępowania

94 - art. 7 k.p.a. poprzez niepełną i nierzetelną ocenę zgromadzonych dowodów oraz zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy

95 - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez dowolne ustalenie kręgu osób i podmiotów korzystających z przedmiotowego urządzenia wodnego, przyjęcia niczym nieuzasadnionego zakresu oddziaływania urządzenia wodnego i nakładanie na wnioskodawców obowiązków ciążących na właściwym organie.

96 - art. 11 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie jako podmiotu postępowania zarządcy drogi ze względu na uznanie istnienia przedmiotowych zapór

97 - art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zakwestionowanie danych wskazanych we wniosku i dotyczących wyliczeń kosztów i udziału w nich poszczególnych podmiotów

98 - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie dowodów

99 - art. 80 k.p.a. poprzez odmowę uznania za udowodnione faktów potwierdzonych przez właściwe organy oraz zainteresowane osoby

100 - art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie wydanej decyzji

101 - art. 187 i art. 188 Prawa wodnego poprzez niewłaściwą interpretację przepisu, polegająca na nieuzasadnionym ograniczeniu należnego świadczenia.

102 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

103 Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2022 r. Sąd odrzucił skargę T. K..

104 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

105 Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, dlatego zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

106 Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

107 Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] w P. z dnia 29 kwietnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni [...] w K. z dnia 28 grudnia 2021 r. wydaną w sprawie odmowy określenia wysokości udziału w kosztach zaprojektowania oraz wykonania urządzenia wodnego rowu ziemnego położonego na nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] w obrębie [...] w powiecie [...], woj. [...] oraz odmowy dokonania podziału kosztów utrzymywania tego urządzenia wodnego.

108 Jak wynika z ustaleń organów, M. K. i T. K. wnieśli pismem z dnia 21 września 2020 r. na podstawie art. 188 ust. 1 Prawa wodnego o wydanie decyzji w sprawie zwrotu kosztów wykonania i utrzymania urządzenia wodnego – rowu na działce nr ewid.[...] w m. [...] bez wydanej decyzji administracyjnej oraz podziału poniesionych kosztów przez podmioty korzystające z urządzenia wodnego. Jako podstawę żądania wskazano art. 187 a ust. 1 i ust. 3 Prawa wodnego.

109 Zgodnie z art. 186 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ( Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.) budownictwo wodne polega na projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych.

110 Zgodnie z art. 187 Prawa wodnego:

111 1.Przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych należy kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju, koniecznością osiągnięcia dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, koniecznością osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz w art. 61, oraz potrzebą zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i ekosystemach lądowych zależnych od wód.

112 2. Budowle piętrzące powinny umożliwiać migrację ryb.

113 Zgodnie natomiast z art. 187 a Prawa wodnego:

114 1.W kosztach projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych może uczestniczyć ten, kto zamierza odnosić z nich korzyści.

115 2.Przepis stosuje się także w przypadku ochrony przed powodzią lub suszą,

116 żeglugi, poboru wód, energetycznego wykorzystania urządzeń wodnych,

117 wprowadzania ścieków lub odprowadzania wody do urządzeń wodnych oraz

118 innych usług wodnych, a także działalności gospodarczej związanej

119 z wykorzystaniem urządzeń wodnych do celów rekreacyjnych, z wyłączeniem

120 działalności wykonywanej przez uprawnionych do rybactwa.

121 3.Na wniosek inwestora projektującego lub wykonującego urządzenia wodne

122 organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, określa

123 wysokość kosztów projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych, które

124 ponosi podmiot zamierzający odnosić korzyści z projektowanych lub

125 wykonywanych urządzeń wodnych.

126 4.We wniosku, o którym mowa w ust. 3, inwestor projektujący lub

127 wykonujący urządzenia wodne wskazuje podmiot zamierzający odnosić korzyści

128 z projektowanych lub wykonywanych urządzeń wodnych oraz proponowaną

129 wielkość udziału w kosztach projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych.

130 5.Decyzja w przedmiocie ustalenia i podziału kosztów, o których mowa

131 w ust. 1 i 3, określa :

132 1) zakres prognozowanych korzyści z projektowanych lub wykonywanych

133 urządzeń wodnych oraz wysokość kosztów uczestnictwa w projektowaniu lub

134 wykonywaniu tych urządzeń, które poniesie podmiot zamierzający odnosić

135 korzyści z projektowanych lub wykonywanych urządzeń wodnych;

136 2) termin oraz sposób przekazania środków z tytułu uczestnictwa w kosztach

137 projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych, a także warunki, termin

138 oraz sposób zwrotu tych środków.

139 6.Na wniosek podmiotu zamierzającego odnosić korzyści z projektowanych

140 lub wykonywanych urządzeń wodnych rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia

141 i podziału kosztów, o których mowa w ust. 1 i 3, dokonuje się w treści pozwolenia

142 wodnoprawnego lub przyrzeczenia wydania pozwolenia wodnoprawnego.

143 7.Inwestor projektujący lub wykonujący urządzenia wodne, który złoży

144 wniosek, o którym mowa w ust. 3, dokonuje zwrotu środków z tytułu uczestnictwa

145 w kosztach projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych na rzecz podmiotu

146 zamierzającego odnosić korzyści z projektowanych lub wykonywanych urządzeń

147 wodnych na zasadach określonych w ust. 5 pkt 2.

148 8.Stronami postępowania o wydanie decyzji są inwestor projektujący lub

149 wykonujący urządzenia wodne oraz podmiot zamierzający odnosić korzyści

150 z projektowanych lub wykonywanych urządzeń wodnych.

151 Wbrew podniesionym w skardze zarzutom, organy ustaliły, że przedmiotem postępowania jest odcinek rowu ziemnego, położony na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów pod nr [...] w obrębie [...] w gminie [...], stanowiącej własność skarżących. Rów ziemny jako całość jest wyraźnie ukształtowany na działkach nr [...] w obrębie [...]. Wymienione nieruchomości stanowią własność kilku prywatnych podmiotów oraz Skarbu Państwa. Rów nie jest poprowadzony na wydzielonej działce gruntowej. Spływ wód rowem odbywa się zgodnie z ukształtowaniem terenu w kierunku południowo – wschodnim, począwszy od działki nr [...].Analizowany odcinek rowu ziemnego położony jest w środkowym odcinku urządzenia wodnego – biorąc pod uwagę cały jego przebieg. Dalej, jak ustalił organ, legalność rowu została rozstrzygnięta decyzją Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia 30 maja 2017 r. i nie wymagała dalszego badania, gdyż tryb niniejszego postępowania nie dotyczy tej kwestii. Ponadto zaś, ww. decyzja z dnia 30 maja 2017 r. utrzymała w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 9 marca 2017 r. o odmowie nałożenia obowiązku likwidacji przedmiotowego urządzenia wodnego z wniosku T. i M. K.. Skarga na powyższą decyzję organu II instancji została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn.. akt II SA/Po 763/17.

152 Przechodząc do oceny pozostałych podniesionych w skardze zarzutów, należy wskazać, że jak wynika z ww. art. 187 a Prawa wodnego, co prawidłowo ocenił organ, jego przepisy mają zastosowanie jedynie wtedy, gdy urządzenie wodne jest dopiero w fazie projektowania lub wykonywania – czyli nie zostało jeszcze zrealizowane. Ustalenie udziału w kosztach projektowania lub wykonywania urządzeń wodnych musi wobec tego nastąpić przed zaistnieniem tych korzyści z udziałem wszystkich podmiotów, które będą odnosiły korzyści z tych urządzeń. Chodzi zatem o podmiot zamierzający odnosić korzyści, a nie o podmiot już te korzyści odnoszący.

153 Podobnie, w art. 187 a ust. 5 ustawy mowa jest o "zakresie prognozowanych korzyści" .

154 Ponadto, jak wynika z art. 187 a ust. 8 stronami postępowania o wydanie decyzji są inwestor projektujący lub wykonujący urządzenia wodne oraz podmiot zamierzający odnosić korzyści z projektowanych lub wykonywanych urządzeń wodnych. Chodzi zatem również o podmiot zamierzający odnosić korzyści, a nie o podmiot już te korzyści odnoszący.

155 Z tego względu, w ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, że wniosek skarżących dotyczący partycypacji innych podmiotów w poniesionych już kosztach, w odniesieniu do już zaprojektowanego i wykonanego urządzenia wodnego – rowu ziemnego, należało uznać za niezasadny.

156 W ocenie Sądu, zasadnie organy odmówiły również dokonania podziału kosztów utrzymywania wskazanego wyżej urządzenia wodnego między wymienionymi w decyzji podmiotami.

157 Zgodnie z art. 188 Prawa wodnego:

158 1.Utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji.

159 2 W kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi

160 z nich korzyści. Przepis stosuje się także w przypadku ochrony przed powodzią lub

161 suszą, żeglugi, poboru wód, energetycznego wykorzystania urządzeń wodnych,

162 wprowadzania ścieków lub odprowadzania wody do urządzeń wodnych oraz innych usług wodnych, a także działalności gospodarczej związanej

163 z wykorzystaniem urządzeń wodnych do celów rekreacyjnych, z wyłączeniem

164 działalności wykonywanej przez uprawnionych do rybactwa.

165 3. Na wniosek właściciela urządzenia wodnego organ właściwy w sprawach

166 pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych, w drodze decyzji,

167 dokonuje podziału kosztów utrzymywania urządzeń wodnych, o których mowa

168 w ust. 2.

169 4.We wniosku, o którym mowa w ust. 3, właściciel urządzenia wodnego

170 wskazuje podmioty odnoszące korzyści, określa zakres odnoszonych korzyści oraz

171 proponowaną wielkość udziału w kosztach utrzymywania urządzenia wodnego.

172 W ocenie Sądu, prawidłowo uznał organ, że podstawą do ustalania kosztów partycypacji w utrzymaniu urządzeń wodnych winny być koszty ponoszone realnie rzeczywiście przez właścicieli tych urządzeń wodnych. Wniosek o koszty nie jest opinią biegłego, lecz dokumentem prywatnym stanowiącym dowód podlegający ocenie w normalnym postępowaniu dowodowym. Dla dokonania oceny wysokości tych kosztów organ winien zatem dysponować danymi pochodzącymi od wnioskodawców, w zakresie szczegółowych kosztorysów poszczególnych prac związanych z bieżącym utrzymywaniem przedmiotowego urządzenia wodnego. W kontrolowanej sprawie takich szczegółowych i konkretnych danych organ nie uzyskał od wnioskodawców w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego, mimo wezwania w tym zakresie. Wnioskodawcy nie uprawdopodobnili poniesienia kosztów w wysokościach wskazywanych w ich wniosku, w tym nie przedstawili harmonogramu, rodzaju i nakładu pracy generującej koszty utrzymywania urządzenia wodnego. Niewątpliwie zaś, samo oświadczenie wnioskodawców dotyczące wysokości poniesionych nakładów finansowych związanych z zaprojektowaniem, wykonaniem i utrzymywaniem urządzenia wodnego, jak słusznie ocenił organ, nie dało organowi możliwości weryfikacji przedstawionych informacji oraz podstaw do nałożenia obowiązku partycypacji w kosztach utrzymywania urządzenia wodnego w trybie art. 188 ust 3 ustawy. Zatem, zasadnie zdaniem Sądu, organ uznał, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili poniesienia wskazanych we wniosku kosztów.

173 Zdaniem Sądu, prawidłowo również organ ocenił, że wnioskodawcy nie wykazali rodzaju i zakresu odnoszonych korzyści przez podmioty wskazane w decyzji

174 Istotnym dowodem w tym zakresie okazały się oględziny terenu z przedmiotowym urządzeniem wodnym.

175 W dniu 28 października 2021 r. pracownicy organu dokonali wizji – oględzin w terenie, w trakcie których ustalono, m.in., że warunki lokalne – naturalne ukształtowanie terenu oraz zagospodarowanie terenu nieruchomości [...] uniemożliwiają spływ wód osadowych lub roztopowych z terenu nieruchomości należących do S. i G. R. ( działki [...], [...] i [...] ) do odcinka rowu zimnego na działce nr [...]. Naturalny spływ wód opadowych lub roztopowych z terenu nieruchomości S. i G. R. jest skierowany w stronę południowo-wschodnią – w stronę działki nr [...] z pominięciem działki nr [...]. Spływ wód opadowych z działek [...], [...] i [...] do odcinka rowu ziemnego uniemożliwia wywyższenie poziomu gruntu na działce [...]

176 Ustalono również, że nieruchomość nr [...] należąca do J. D. nie przylega bezpośrednio do przedmiotowego rowu ziemnego. Nieruchomość ta jest oddalona od spornego urządzenia o ok. 7 m. Odcinek rowu przylegający najbliżej nieruchomości nr [...] jest położony na działce ewidencyjnej nr [...] na której urządzenie pełni funkcję melioracyjną. Spływ nadmiaru wód opadowych i roztopowych z działki nr [...] jest kierowany w stronę rowu na nieruchomości nr [...], ale ma on charakter naturalny – podyktowany ukształtowaniem terenu. Spływ ten nie jest zorganizowany w jakikolwiek sztuczny sposób. Dlatego spływu tego nie można traktować jako odnoszonej korzyści z użytkowania spornego rowu.

177 Nie zostały również udowodnione korzyści odnoszone przez [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w P.. W trakcie oględzin potwierdzono, że odcięto dotychczasowe połączenie rowów przydrożnych ( odwadniających drogę wojewódzką nr [...] ) z przedmiotowym rowem ziemnym w sąsiedztwie przepustu – od jego strony zachodniej poprzez wykonanie zapór ziemnych, co miało na celu uniemożliwienie dopływu do rowu ziemnego wód opadowych lub wód roztopowych, pochodzących z odwodnienia pasa drogowego. Od strony wschodniej odpływ wód następuje zaś w kierunku przeciwnym do odcinka rowu ziemnego na działce nr [...]. Jak wyjaśnił [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w P., na co wskazał organ, wykonane zapory ziemne są trwałe a ich stan jest kontrolowany podczas cotygodniowych objazdów drogi. Powyższe zaś wskazuje na brak podstaw do włączenia do postępowania zarządcy drogi nr [...], który, zdaniem skarżących, również winien ponosić przedmiotowe koszty.

178 We wniosku o ponowne przeprowadzenie oględzin, który organ uznał za nieuzasadniony, skarżący nie podnieśli żadnych uwag czy okoliczności mogących podważyć skutecznie wyniki dokonanych oględzin.

179 W świetle poczynionych ustaleń, w ocenie Sądu, prawidłowo zatem organy stwierdziły brak podstaw do dokonania podziału kosztów utrzymywania ww. urządzenia wodnego między wskazanymi w decyzji podmiotami.

180 Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.