Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2016 r., III SA/Po 369/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2016 r., III SA/Po 369/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie uiszczonego podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę

Uzasadnienie

2 Uzasadnienie.

3 Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. odmawiające A wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie uiszczonego podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z zawarciem w formie aktu notarialnego z dnia [...] r. umowy sprzedaży.

4 Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym.

5 Aktem notarialnym z dnia [...] P sprzedał w imieniu [...] A lokal nr [...] położony w P wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości wspólnej oraz częściach wspólnych budynku i innych urządzeń. Lokal nabyto na podstawie art. 40 a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Od powyższej czynności notariusz pobrał podatek PCC w wysokości 2 % czyli w kwocie

6 [...] zł.

7 Pismem z dnia [...] r. A wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o zwrot uiszczonego podatku PCC, który w jej ocenie miał zostać pobrany nienależnie.

8 Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił A, na podstawie art. 165 a § 1 O.p., wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie uiszczonego podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z zawarciem w formie aktu notarialnego z dnia [...] r. umowy sprzedaży.

9 Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że zgodnie z art. 79 § 2 O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli w ciągu 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku. W niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku minął z dniem [...] r. Wniosek strony został wobec tego złożony po wymaganym ustawowym terminie. Termin z art. 79 § 2 O.p. jest terminem materialnoprawnym, nie może być przedłużony w jakikolwiek sposób.

10 Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji powyższym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

11 Organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że zgodnie z art. 79 § 2 O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli w ciągu 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku ( art. 70 § 1 O.p. ) . W niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku minął z dniem [...] r.

12 W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o uwzględnienie zarzutów podniesionych w zażaleniu od postanowienia organu I instancji. Powołała się na zasady współżycia społecznego i konieczność orzeczenia wobec niej zwrotu nadpłaconego podatku.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

14 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647, ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi natomiast nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w Ordynacji podatkowej.

15 Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

16 W niniejszej sprawie aktem notarialnym z dnia [...] P sprzedał w imieniu [...] A lokal nr [...] położony w P przy ul. [...] wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości wspólnej oraz częściach wspólnych budynku i innych urządzeń. Lokal nabyto na podstawie art. 40 a ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach. Od powyższej czynności notariusz pobrał podatek PCC w wysokości 2 % czyli w kwocie [...] zł.

17 Pismem z dnia [...] r. A wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o zwrot uiszczonego podatku PCC, który w jej ocenie miał zostać pobrany nienależnie.

18 W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie stwierdziły brak podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty co skutkowało koniecznością zastosowania przepisu art. 165 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015. 613, ze zm.), dalej O.p.

19 Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 79 § 2 O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli w ciągu 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku ( art. 70 § 1 O.p. ). W niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku należało liczyć od dnia zawarcia umowy sprzedaży, w tym bowiem dniu powstało zdarzenie prawne, z którym związane było pobranie od skarżącej podatku PCC (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych- Dz. U. 2016.223 w stanie prawnym obowiązującym w dacie zawarcia przedmiotowej umowy) i minął z dniem [...] r. ( jak trafnie stwierdziły organu obu instancji ). Wprawdzie w analizowanej sprawie mowa jest o nienależnie pobranym podatku PCC, niemniej zgodnie z art. 72 §1 pkt 1 Op za nadpłatę uważa się kwotę zarówno nadpłaconego podatku jak i nienależnie zapłaconego podatku. Tak więc prawo podatnika do żądania zwrotu nadpłaconego bądź nienależnie zapłaconego podatku jest zatem ograniczone czasowo.

20 Wniosek strony został wobec tego złożony po wymaganym ustawowym terminie. Termin z art. 79 § 2 O.p. jest terminem materialnoprawnym, nie może być przedłużony w jakikolwiek sposób. Prawo podatnika do żądania zwrotu nadpłaconego podatku jest zatem wyraźnie i kategorycznie ograniczone czasowo ( wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7.10.2015, I SA/Po 12/15, lex nr 1933994 ). Podatnik po upływie terminu przedawnienia nie może złożyć skutecznie wniosku o stwierdzenie nadpłaty ( S. Babiarz, komentarz do art. 79 O.p. – lex 2016 ).

21 Do zażalenia na postanowienie organu I instancji strona załączyła decyzję stwierdzającą nadpłatę, ale dotyczyła ona innego podmiotu i innej sytuacji faktycznej. Adresat tej decyzji wystąpił bowiem o stwierdzenie nadpłaty przed upływem terminu wskazanego w art. 79 § 2 O.p. i dlatego taki wniosek podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu.

22 W omawianej sprawie odmówiono wszczęcia postępowania podatkowego , zaś instytucja odmowy wszczęcia postępowania podatkowego kończy się aktem formalnym a nie merytorycznym rozstrzygającym sprawę co do istoty. Nie pozwala więc na wysnuwanie merytorycznych wniosków. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie może dokonać materialno- prawnej oceny żądania (wyrok WSA w Gliwicach z 20.01.2015r., I SA/Gl 454/15).

23 W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2016, poz. 718 ), orzekł o oddaleniu skargi.