Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2023 r., III SA/Po 118/23

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2023 r., III SA/Po 118/23

Sentencja

1 Dnia 28 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi G. M. i R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11.01.2023 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 09.11.2022 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego na łączną kwotę 3800 zł.

3 Przedmiotowym postanowieniem organu I instancji ustalono koszty w następującej wysokości :

4 M. D. - 317 zł

5 U. D. – 316,60 zł

6 B. D. – 316,60 zł

7 A. K. – 316,60 zł

8 T. W. – 316,60 zł

9 J. W. – 316,60 zł

10 G. i R. M. 1900 zł.

11 W uzasadnieniu organ wskazał, że M. D. zwróciła się o rozgraniczenie nieruchomości działka nr [...] położonej w T. przy ul. [...] z nieruchomością położoną przy ul. [...] będącą współwłasnością G. i R. M..

12 Organ dokonał wyboru najtańszej oferty geodety w kwocie 3800 zł. W dniu 15 września 2021 r. dokonywano czynności rozgraniczeniowych i wystąpił spór o przebieg granicy miedzy działkami. Na podstawie danych z ewidencji gruntów odtworzono granicę ewidencyjną która miałaby biec częściowo w budynku gospodarczym istniejącym przed 1962 r. Taki przebieg wskazał R. M., ale z takim przebiegiem nie zgodziła się M. D., która wskazała na swój przebieg granicy. Geodeta zaproponował przebieg granicy, ale mimo nakłaniania stron do ugody nie doszło. Geodeta złożył rachunek za wykonanie czynności w kwocie 38000 zł.

13 Wobec tego organ I instancji wydał decyzję o rozgraniczeniu 12.01.2022 r.

14 Zgodnie z art. 262 § 1 kpa stronę obciążają te koszty postępowania, które:

15 1) wynikły z winy strony;

16 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają

17 z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

18 Zgodnie z art. 263 § 1 kpa do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji.

19 Zgodnie z art. 264 § 1 kpa jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.

20 Zdaniem organu I instancji czynności rozgraniczeniowe zostały wykonane prawidłowo i na ich podstawie wydano decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości.

21 Organ stwierdził, że postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości dokonywane jest w postępowaniu administracyjnym według takich samych reguł jak w postępowaniu cywilnym. Zgodnie natomiast z art. 152 Kodeksu cywilnego koszty rozgraniczenia nieruchomości właściciele nieruchomości ponoszą po połowie.

22 W niniejszej sprawie istniał spór graniczny i został on zakończony wydaniem ostatecznej decyzji rozgraniczeniowej.

23 Geodeta zaproponował przebieg spornej granicy – od pkt 400185 przez punkty nr 8 i 7 do punktu nr [...]. Na odcinku pomiędzy punktami 8 i 7 granica winna przebiegać po wschodniej ścianie budynku gospodarczego.

24 Organ odwoławczy podkreślił, że skoro postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w interesie wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości to winni oni generalnie ponosić koszty takiego postępowania w równych częściach. Organ wskazał ponadto, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone niezależnie od tego czy przebieg granicy jest sporny czy nie jest.

25 W skardze zarzucono naruszenie

26 - art. 262 § 1 kpa w zw. z art. 152 kodeksu cywilnego poprzez niezasadne obciążenie kosztami rozgraniczenia skarżących

27 - art. 7, 8, 77 i 80 kpa.

28 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

29 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ppsa uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).

30 Poddane kontroli judykacyjnej ww. postanowienie organu II instancji nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Dlatego też skarga podlega oddaleniu.

31 Przedmiotowym postanowieniem organu I instancji ustalono koszty w następującej wysokości :

32 M. D. - 317 zł

33 U. D. – 316,60 zł

34 B. D. – 316,60 zł

35 A. K. – 316,60 zł

36 T. W. – 316,60 zł

37 J. W. – 316,60 zł

38 G. i R. M. 1900 zł.

39 Jak wynika z akt sprawy M. D. zwróciła się o rozgraniczenie nieruchomości działka nr [...] położonej w T. przy ul. [...] z nieruchomością położoną przy ul. [...] będącą współwłasnością G. i R. M..

40 Organ wskazał w uzasadnieniu, że dokonał wyboru najtańszej oferty geodety w kwocie 3800 zł.

41 W dniu 15 września 2021 r. dokonywano czynności rozgraniczeniowych i wystąpił spór o przebieg granicy miedzy działkami. Na podstawie danych z ewidencji gruntów odtworzono granicę ewidencyjna która miałaby biec częściowo w budynku gospodarczym istniejącym przed 1962 r. Taki przebieg wskazał R. M., ale z takim przebiegiem nie zgodziła się M. D., która wskazała na swój przebieg granicy. Geodeta zaproponował przebieg granicy, ale mimo nakłaniania stron do ugody nie doszło. Skrajne punkty nie były kwestionowane. Geodeta zaproponował wobec tego przebieg spornej granicy – od pkt 400185 przez punkty nr 8 i 7 do punktu nr [...]. Na odcinku pomiędzy punktami 8 i 7 granica winna przebiegać po wschodniej ścianie budynku gospodarczego.

42 Na podstawie powyższych czynności organ I instancji wydał decyzję o rozgraniczeniu 12.01.2022 r. Stała się ona ostateczna i wywołuje określone skutki prawne. Granica ustalona prze geodetę nie została zakwestionowana przez strony postępowania.

43 Wskazać należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 29 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne

44 1. Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.

45 2. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.

46 3. Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy.

47 Zgodnie z art. 30 powyższej ustawy

48 1. Wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony.

49 2. Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia.

50 Zgodnie z art. 31 ustawy

51 1. Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

52 2. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej.

53 3. Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy.

54 4. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej.

55 Zgodnie natomiast z art. 33 ustawy

56 1. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.

57 2. Wydanie decyzji poprzedza:

58 1) dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia;

59 2) włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego

60 i kartograficznego.

61 3. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi

62 Zgodnie natomiast z art. 262 § 1 kpa stronę obciążają te koszty postępowania, które:

63 1) wynikły z winy strony;

64 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają

65 z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

66 Zgodnie z art. 263 § 1 kpa do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji.

67 Zgodnie z art. 264 § 1 kpa jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.

68 W ocenie Sądu organ II instancji organ stwierdził prawidłowo, że postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości dokonywane jest w postępowaniu administracyjnym według takich samych reguł jak w postępowaniu cywilnym. Zgodnie natomiast z art. 152 Kodeksu cywilnego właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

69 W niniejszej sprawie istniał spór graniczny i został on zakończony wydaniem ostatecznej decyzji rozgraniczeniowej. Uznać należy zatem, że granice te nie były kwestionowane ostatecznie przez strony postępowania, w tym również przez skarżących.

70 Zdaniem Sądu organ odwoławczy podkreślił prawidłowo, że skoro postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w interesie wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości to winni oni generalnie ponosić koszty takiego postępowania w równych częściach. Organ wskazał ponadto zasadnie, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone niezależnie od tego czy przebieg granicy jest sporny czy nie jest. Wykonanie określonych czynności rozgraniczeniowych przez geodetę powoduje konieczność uiszczenia odpowiednich kosztów takiego postępowania.

71 Sąd podziela przy tym w całości pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 zgodnie z którym organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 par. 1 pkt 2 Kpa, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości /art. 152 Kodeksu cywilnego/, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.

72 W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał m. in., że

73 "Rozgraniczanie nieruchomości unormowane w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr

74 240, poz. 2027), zwanej dalej ustawą, obejmuje, co do zasady, dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe (art. 29-39).

75 Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu. W tym postępowaniu czynności rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia

76 przebiegu granic wykonuje geodeta. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą

77 ugodę albo, gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie.

78 Od decyzji organu administracyjnego I instancji nie przysługuje stronom odwołanie do organu administracyjnego II instancji (jest to

79 postępowanie jednoinstancyjne), ponieważ w myśl art. 33 ust. 3 ustawy, strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w

80 terminie 14 dni od dni doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Przepis ten jest szczególną regulacją prawną i

81 z jego treści wynika, że zgłoszenie żądania przekazania sprawy sądowi wyłącza możliwość uprawomocnienia się decyzji o rozgraniczeniu i

82 rozpoczyna się postępowanie sądowe. Jeżeli zaś strony nie wniosły żądania przekazania sprawy sądowi, to decyzja o rozgraniczeniu staje

83 się decyzją ostateczną (prawomocną). Pogląd ten nie budzi zresztą wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok

84 NSA z dnia 16 marca 1998 r., II SA 1407/97, LEX nr 41282).

85 To, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym nie zmienia jednak faktu, że sama

86 instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości", choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych, tj. w ustawie – Prawo

87 geodezyjne i kartograficzne i w Kodeksie cywilnym, stanowi jedną całość. Nielogicznym bowiem byłoby przyjęcie założenia, że

88 rozgraniczenie nieruchomości dokonywane w postępowaniu administracyjnym jest dokonywane według innych kryteriów i prawideł niż

89 rozgraniczenie nieruchomości, do którego dochodzi w postępowaniu cywilnym. Nie do obrony jest więc teza, że w postępowaniu

90 administracyjnym nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego, a w postępowaniu cywilnym unormowań zawartych w Prawie geodezyjnym i

91 kartograficznym.

92 Przeciwnie, zarówno w jednym, jak i w drugim postępowaniu, tak organ administracji publicznej, jak i sąd powszechny obowiązany jest

93 stosować te same zasady. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w analizie porównawczej treści art. 152 i 153 Kodeksu cywilnego oraz art.

94 31 ust. 2 – 4 i art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Z przepisów tych wynika, że dokonując rozgraniczenia

95 nieruchomości należy w pierwszej kolejności mieć na względzie stan prawny nieruchomości (art. 153 zd. 1 k.c.), co w art. 31 ust. 2

96 ustawy konkretyzuje się w ten sposób, że przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne

97 dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Wszystko to są dowody pozwalające na ustalenie stanu prawnego granic nieruchomości. Tak więc

98 nakaz uwzględnienia stanu prawnego przez organ prowadzący postępowanie administracyjne wynika z obowiązku przeprowadzenia dowodów,

99 które pozwalają na jego ustalenie.

100 Jeżeli nie da się ustalić stanu prawnego nieruchomości (nie ma dowodów pozwalających na jego ustalenie lub są one niewystarczające albo

101 sprzeczne – art. 31 ust. 3 ustawy), należy ustalić granice według "ostatniego spokojnego stanu posiadania" (art. 153 zd. 1 in fine

102 k.c.). Uwzględnienie tego kryterium następuje poprzez przeprowadzenie wskazanych środków dowodowych, także w postępowaniu

103 administracyjnym "ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku

104 postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy" (art. 31 ust. 3 in fine ustawy).

105 W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, należy dążyć do zawarcia ugody

106 przez strony (art. 153 zd. 2 k.c. i art. 31 ust. 4 ustawy). Jeżeli nie jest możliwe ustalenie granic według stanu prawnego lub według

107 stanu posiadania a strony nie zawrą ugody, ustalenie granic należy do sądu, który czyni to uwzględniając wszelkie okoliczności i może

108 jednemu z właścicieli przyznać odpowiednią dopłatę pieniężną (art. 153 zd. 2 in fine k.c.). Jeżeli w postępowaniu administracyjnym nie

109 dojdzie do zawarcia ugody i nie ma podstaw do rozgraniczenia w drodze decyzji, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne

110 według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość

111 dokumentacji przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie, który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do

112 rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 1 i 2 ustawy). Uregulowanie to oznacza, że postępowanie administracyjne w takim przypadku ogranicza

113 się do przygotowania wstępnego materiału dowodowego dla sądu.

114 Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma

115 materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż

116 właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków

117 granicznych.

118 W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, który

119 musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r.,

120 II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Zatem uznać należy, że branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest

121 równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem

122 kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej

123 interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji

124 strony w postępowaniu administracyjnym. W przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej

125 nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży

126 w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, które w

127 jego ocenie zostało wszczęte zbyt pochopnie, to jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich

128 właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane

129 także w jego interesie.

130 Reasumując, należy stwierdzić, że art. 152 Kodeksu cywilnego stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach

131 rozgraniczenia, także w przypadku, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Należy wszakże

132 mieć na względzie, że w postępowaniu administracyjnym będzie miał również zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że

133 stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają

134 z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wykładnia gramatyczna tego przepisu skłania do wniosku, że przepis ten ustala

135 zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracyjny. Oznacza to, że koszty postępowania, których

136 poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia koszty te obciążają

137 strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego. Przepis ten (art. 262

138 § 1 k.p.a.) wyklucza natomiast możliwość przyznania przez organ administracyjny zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami. Kwestia

139 ta zresztą nie budzi wątpliwości w literaturze przedmiotu (por. np. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania

140 administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; Cz. Martysz, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania

141 administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582, jak i w orzecznictwie sądowym – por. np. wyrok NSA z 6 grudnia 2000 r., II

142 SA/Gd 2016/98, "Palestra" 2001, nr 7-8, s. 206). Konsekwentnie więc należy przyjąć, że na tej podstawie można orzec o kosztach

143 rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej (np. wynagrodzeniu upoważnionego geodety) i obciążyć kosztami

144 rozgraniczenia wyłożonymi przez organ, po połowie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na

145 zasadach określonych w art. 152 Kodeksu cywilnego. Koszty rozgraniczenia obejmują wynagrodzenie geodety, wydatki poniesione za

146 sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania. Do tych kosztów

147 nie można natomiast zaliczyć innych kosztów poniesionych przez stronę z jej wyboru, np. kosztów zastępstwa procesowego, które nie są

148 kosztami rozgraniczenia, a ponadto wówczas orzeczenie organu dotyczyłoby w tej mierze zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami.

149 Skoro koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele gruntów sąsiadujących po połowie, to obowiązek ten istnieje już w toku postępowania

150 administracyjnego, a więc organ prowadzący takie postępowanie może także żądać od stron złożenia zaliczki w określonej wysokości na

151 pokrycie kosztów rozgraniczenia, mając na uwadze, że koszty te obciążają właścicieli sąsiadujących gruntów po połowie (art. 262 § 2

152 k.p.a.)."

153 Sąd podziela również w pełni pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 309/15 :

154 "Udział w postępowaniu w charakterze stron, w postępowaniu rozgraniczeniowy, którymi są właściciele rozgraniczanych nieruchomości oznacza, że postepowanie to dotyczy interesu prawnego każdej ze stron.

155 [...]

156 W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, musi to być interes własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego (wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Należy więc uznać, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny bowiem jest kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym, w tym przypadku postępowaniu rozgraniczeniowym.

157 Decyzja w sprawie rozgraniczenia dotyczy interesu prawnego wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej, który nie składał wniosku o rozgraniczenie i nie kwestionował przebiegu granicy. Reasumując, należy stwierdzić, że art. 152 K.c. stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Należy wszakże mieć na względzie, że w postępowaniu administracyjnym będzie miał również zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wykładnia gramatyczna tego przepisu skłania do wniosku, że ustala on zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego."

158 Mając na względzie powyżej przytoczone poglądy prawne Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że organ zasadnie obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego również skarżących jako właścicieli nieruchomości będącej przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego.

159 Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.