Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2015 r., I SA/Op 516/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2015 r., I SA/Op 516/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 13 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 13 sierpnia 2015 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 267) - /dalej wskazywanej jako K.p.a./, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie Koźlu z dnia 23 czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

3 Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

4 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego L. P. (dalej określanego również jako: strona, skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 25 listopada 2013 r. o numerach od [...] do [...], wystawionych przez A S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, obejmujących zaległości z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2008 r. do października 2013 r.

5 W dniu 6 lutego 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego dłużnika w B S.A. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych dłużnik odebrał w dniu 11 lutego 2014 r. Zajęcie okazało się nieskuteczne z uwagi na brak dostatecznych środków na rachunku bankowym.

6 Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. skarżący wystąpił o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. Wskazując na przepis § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342- dalej jako rozporządzenie z 25.09.2007 r.) podniósł, że operator publiczny miał w obowiązku nadać indywidualny numer indentyfikacyjny każdemu posiadaczowi książeczki abonamentowej. Przy czym w jego przypadku takiego obowiązku nie dopełniono, a on nie zawarł żadnej umowy cywilnoprawnej z A S. A. Zatem poprzednia rejestracja odbiorników straciła ważność i w rezultacie A nie ma żadnych podstaw do żądania opłat z tytułu abonamentu RTV.

7 Organ egzekucyjny w oparciu o art. 36 w zw. z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - dalej w skrócie u.p.e.a.) przekazał te zarzuty wierzycielowi, po czym, mając na względzie, że złożenie wniosku o umorzenie postępowania nie skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, w dniu 2 czerwca 2014 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym osób fizycznych za 2013 r.

8 W reakcji na dokonane zajęcie skarżący w piśmie z dnia 6 czerwca 2014 r. wniósł ponownie o umorzenie postępowania egzekucyjnego, kwestionując nadal istnienie zobowiązania wobec A S.A. Również w kolejnych kierowanych do organu pismach skarżący zarzucał brak podstaw do prowadzenia egzekucji zaległych opłat abonamentowych, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08, który w jego ocenie przesądził jednoznacznie bezprzedmiotowość i bezprawność, a wręcz niemożność działania A S.A. Jednocześnie przedłożył do akt korespondencję kierowaną do A S.A., dotyczącą sporu na temat zasadności wystawienia tytułów wykonawczych oraz ogólnej zasady prowadzenia egzekucji należności z tytułu zaległego abonamentu RTV.

9 Po otrzymaniu wyjaśnień wierzyciela uznającego podniesione przez stronę zarzuty za bezzasadne (pismo z 27 stycznia 2015 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu, działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 u.p.e.a. postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...].

10 Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swe źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U nr 85, poz 728 ze zm. – dalej w skrócie ustawa abonamentowa lub u.o.a.). Zgodnie z tą ustawą za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (art. 2 ust. 1). Zatem na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (art. 2 ust 3 ustawy). Brak realizacji tego obowiązku przez skarżącego spowodował, że A S.A. po bezskutecznym wystosowaniu do strony upomnienia wzywającego do zapłaty należności, skierowała tytuły wykonawcze do realizacji organowi egzekucyjnemu. W rezultacie organ uznał, że egzekwowany obowiązek istnieje i podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, a żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła.

11 Po rozpoznaniu wniesionego przez stronę zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. uchylił rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, nakazując ponowne rozpatrzenie zasadności wymagalności zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi, w szczególności kwestii przedawnienia zaległości za 2008 r.

12 Realizując powyższe zalecenia organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wyjaśnienie, czy zaległe opłaty abonamentowe uległy przedawnieniu, na co A S.A. pismem z dnia 16 czerwca 2015 r. udzieliła informacji, że zaległości za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. uległy przedawnieniu, natomiast pozostałe należności są wymagalne.

13 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu, uwzględniając stanowisko wierzyciela, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], natomiast kolejnym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...].

14 W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że A S.A. nie miała uprawnień do wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania ich, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. Ponownie wskazał, że brak wykonania przez wierzyciela obowiązku powiadomienia o nadaniu nowego numeru identyfikacyjnego powoduje, że brak jest również ustalonego przez A podmiotu zobowiązanego do regulowania opłat abonamentowych. Tym samym brak jest podstaw do kierowania jakiegokolwiek cywilnego roszczenia za okres i wyliczenia zaległości na podstawie nieważnej ewidencji.

15 Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu po rozpoznaniu powyższego zażalenia uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

16 Organ nadzoru powołując się na przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że w sprawie nie występują okoliczności będące przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Podkreślił, że zgodnie z art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny wprawdzie bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym, skoro wierzyciel jednoznacznie potwierdził żądanie zapłaty należności objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] do [...], organ egzekucyjny nie mógł kwestionować zasadności i wymagalności dochodzonego obowiązku. Dyrektor Izby zaznaczył przy tym, że skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia zarzutów, które są podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, pozbawiając się tym samym możliwości weryfikacji stanowiska wierzyciela w prawnie przewidzianych formach.

17 Odnosząc się do argumentów skarżącego, iż brak jest podstaw - w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. - żądania przez A S.A. legalnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego należności w tytułu abonamentu RTV - organ wskazał, że wbrew przekonaniu skarżącego, Trybunał orzekł, że "egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest (...) prawnie możliwa". Trybunał Konstytucyjny badał zgodność art. 7 u.o.a. z przepisami Konstytucji RP i nie stwierdził w tym zakresie niezgodności w/w przepisu z Konstytucją. Zatem zaległe opłaty abonamentowe RTV mogą być dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej, jako rodzaj daniny publicznej. A S.A. jest natomiast organem uprawnionym do występowania charakterze wierzyciela, który może wystawiać tytuły wykonawcze oraz kierować je do administracyjnego postępowania egzekucyjnego w celu ściągnięcia zaległych należności.

18 Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do tut. Sądu, w której ponowił argumentację o niedopuszczalności dochodzenia należności z tytułu niezapłaconego abonamentu RTV w drodze egzekucji administracyjnej oraz o skutku jaki spowodowało niedopełnienie przez A obowiązku zawiadomienia o nadaniu nowego numeru rejestracyjnego, którym zdaniem skarżącego, jest utrata uprawnień do żądania tych opłat od podmiotu niezarejestrowanego. Stawiając te zarzuty skarżący domagał się przesądzenia przez Sąd o bezprawności wszczęcia wobec niego egzekucji i orzeczenia o umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nadto wskazał, że nie wniósł zażalenia po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego bowiem został wprowadzony w błąd przez pracownika windykacji, który stwierdził, że zażalenie nie jest konieczne i w niczym nie pomoże, a może przyspieszyć wykonanie egzekucji.

19 Dodatkowo w piśmie z dnia 21 października 2015 r. skarżący ponawiając powyższą argumentację wskazał, że formalnie zarzut złożył 16.04.2014 r., na dowód czego dołączył pismo skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 16 kwietnia 2014 r., które następnie wskutek sugestii Kierownika Wydziału Windykacji wycofał i złożył wniosek o umorzenie egzekucji.

20 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto w dodatkowym piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r. organ wskazał, że w aktach brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego okoliczność, że zobowiązany podjął próbę kontaktu z pracownikami organu egzekucyjnego bezpośrednio po otrzymaniu tytułów wykonawczych, a gdyby taka sytuacja miała miejsce to zostały poinformowany o możliwości złożenia zarzutów. Odnosząc się do kwestii wycofania z Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu pisma z dnia 16 kwietnia 2014 r., Dyrektor wyjaśnił, że L. P. po złożeniu tego pisma podczas rozmowy z Kierownikiem Działu Egzekucji wskazał, że nie zgłosił się do Urzędu po otrzymaniu tytułów wykonawczych, gdyż przebywał poza miejscem zamieszkania. Z uwagi na spóźnione zarzuty został poinformowany o innych możliwościach ochrony jego praw tj. możliwości złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.

21 .

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:

23 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

24 Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

25 W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd nie stwierdził aby przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.

26 Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organy egzekucyjne rozpatrując w postępowaniu egzekucyjnym wniosek skarżącego o umorzenie tego postępowania prawidłowo uznały, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania.

27 Przechodząc do analizy przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazać należy, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku z powodu wystąpienia przeszkód uniemożliwiających lub powodujących niecelowość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Stosownie do treści omawianego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się:

28 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

29 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

30 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

31 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

32 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

33 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

34 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

35 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

36 9) na żądanie wierzyciela;

37 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

38 Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (§ 2).

39 Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.

40 W świetle przedstawionych powyżej uregulowań prawnych odnoszonych do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, za uzasadnione należało uznać stanowisko organów, że w rozpatrywanej sprawie żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła.

41 W rozpatrywanej sprawie egzekucja administracyjna prowadzona wobec skarżącego na podstawie wystawionych przez wierzyciela - A S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej - tytułów wykonawczych z dnia 25 listopada 2013 r. o numerach od [...] do [...], miała na celu wyegzekwowanie należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych RTV.

42 Kwestią sporną - w związku z zarzutami prezentowanymi w skardze - stało się w zagadnienie dopuszczalności egzekucji. Skarżący, żądając umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosił, że objęty ww. tytułami obowiązek nie istnieje i egzekucja jest niedopuszczalna. Z treści pism strony składanych w toku postępowania wynika, że w opinii skarżącego, A S. A. nie będąc podmiotem prawa publicznego, nie może dochodzić należności w trybie egzekucji administracyjnej, co jego zdaniem potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08. Ponadto, zdaniem skarżącego o niedopuszczalności egzekucji decyduje też okoliczność, że A S.A. w związku niedopełnieniem obowiązku wynikającego z § 5 ust 2 rozporządzenia z 25.09.2007 r. (dotyczącego powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego) utraciła jakiekolwiek roszczenia z tytułu zaległego abonamentu, gdyż wszystkie stare dowody zarejestrowania straciły ważność i w związku z tym nie ma podstaw prawnych do uznania strony z tego tytułu za dłużnika.

43 Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko organów, że podnoszona przez stronę argumentacja nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia żądania umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż w żadnym wypadku nie uzasadnia ona twierdzenia, że egzekwowany obowiązek nie istniał, bądź by egzekucja była niedopuszczalna.

44 Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Z kolei z art. 3 § 1 u.p.e.a. wynika, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W przepisie tym wyszczególniono zatem dwie kategorie obowiązków: obowiązki wynikające z decyzji lub postanowień właściwych organów i obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów samego prawa, o ile są to obowiązki znajdujące się w zakresie administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego. Przy czym na gruncie tego ostatniego przepisu wyjaśnienia wymaga, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08 wyrażono pogląd, podzielany w pełni także przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Szczegółowe rozważania Trybunału dotyczące tej kwestii przedstawione zostaną w dalszej części uzasadnienia.

45 Z kolei art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było ono wymagane. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej decydują dwa rodzaje przesłanek: o charakterze podmiotowym oraz przedmiotowym. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego i organu prowadzącego egzekucję. W pierwszym przypadku egzekucja jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym np. w sytuacjach wskazanych w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, ponadto takiego wyłączenia dokonuje np. art. 14 § 1 u.p.e.a., m.in. w stosunku do osób, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Z kolei przesłanki przedmiotowe odnoszą się do przedmiotu i podstaw egzekucji. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej (inne niż określone w art. 2, 3, 3a i 4 u.p.e.a.), np. podlegające egzekucji sądowej, o ile jego wykonanie nie zostało przekazane na drogę egzekucji administracyjnej. Innymi słowy, niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2012 r. II FSK 710/11).

46 Z powyższego wynika, że organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek skarżącego o umorzenie postępowania, był zobligowany do samodzielnego zbadania czy objęty wystawionymi przez wierzyciela tytułami obowiązek istnieje. Tut. Sąd stwierdza jednak, że wbrew zarzutom skargi, organ wymaganiom tym sprostał, prawidłowo w toku rozpoznania sprawy analizując przesłanki dopuszczalności egzekucji na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16.01.2015 r. sygn. III SA/Wr 377/13 "jeśli chodzi o istnienie obowiązku, to warunkiem stosowania przymusu administracyjnego jest ciągłe istnienie źródła kreującego ten obowiązek jako możliwy do wyegzekwowania a więc istnienie albo decyzji, z której on wynika, albo stosownej deklaracji (zeznania) podatkowej" W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że egzekwowany obowiązek wynikał wprost z przepisów prawa, a mianowicie z norm zawartych w ustawie abonamentowej.

47 Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust 3 art. 2). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3; art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (którym jest A S.A.) Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 3-5 u.o.a. zaległa opłata abonamentowa podlega egzekucji w trybie obowiązków o charakterze pieniężnym. Uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków są kierownicy jednostek operatora.

48 W tej sytuacji, skoro egzekwowany z majątku skarżącego obowiązek miał swe źródło bezpośrednio w przepisach ww. ustawy, badanie dopuszczalności egzekucji polegało - poza przesłankami formalnymi w kwestii poprawności wystawionych tytułów i braku obowiązku doręczenia upomnienia, które to okoliczności nie są w sprawie sporne - na ustaleniu, czy zaległość nadal istnieje (nie uległa przedawnieniu, umorzeniu zapłacie) i czy skarżący był zarejestrowany jako użytkownik odbiornika. Ponieważ z informacji udzielonych przez wierzyciela jednoznacznie wynikało, że na przypisanym stronie indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] nie odnotowano do 27.02.2014 r. faktu wyrejestrowania odbiornika RTV, a dochodzone roszczenie jest należne, stanowisko organu egzekucyjnego o braku podstaw do dalszego prowadzenia z własnej inicjatywy postępowania dowodowego w tym zakresie i w konsekwencji umorzenia postępowania należy w świetle przedstawionego powyżej art. 29 § 1 u.p.e.a. uznać za prawidłowe. Ponadto, wskutek uchylającego rozstrzygnięcia organu nadzoru z dnia 11 maja 2015 r. zweryfikowano również wymagalność egzekwowanego obowiązku pod kątem jego przedawnienia, co w rezultacie doprowadziło do umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], obejmujących zaległości za 2008 r. Prawidłowe jest także stanowisko Dyrektora Izby, że przepisy szczególne obowiązujące na gruncie rozpatrywanej sprawy wyłączały obowiązek doręczenia upomnienia zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji. Zgodnie bowiem z treścią § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2001 nr 137, poz. 1541 ze zm.), wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach określonych w § 13. W przepisie tym wskazano, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania (pkt 2 § 13), co z pewnością dotyczy opłat abonamentowych.

49 W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących niezweryfikowania przez organ dopuszczalności egzekucji ze względu na nieistnienie obowiązku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skoro podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i w konsekwencji do przystąpienia z urzędu do egzekucji administracyjnej stanowił wprost przepis prawa, egzekucja tego obowiązku znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach. Słusznie zatem przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a., na które powoływał się skarżący uzasadniając wniosek o umorzenie. Egzekwowany obowiązek był wymagalny, nie został umorzony i nie wygasł z innego powodu, jak też w sprawie nie zachodziły okoliczności, w których prowadzona egzekucja byłaby niedopuszczalna. Powoływane natomiast przez skarżącego okoliczności, mające w jego ocenie wskazywać na bezprzedmiotowość egzekucji, pozostawały bez wpływu na ocenę zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

50 W szczególności Sąd podziela stanowisko organu, że podstawy dla uwzględnienia wniosku skarżącego nie mógł stanowić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, gdyż wbrew przekonaniu skarżącego, z jego treści w żaden sposób nie wynika, by Trybunał podważał dopuszczalność egzekucji opłat abonamentowych, czy kwestionował tryb ich dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej. Przeciwnie w wyroku tym Trybunał - orzekł w sentencji, że przepisy art. 7 ust. 3 i 6 u.o.a. są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie są niezgodne z art. 1 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji oraz że art. 7 ust. 1 i 5 u.o.a. nie są niezgodne z art. 1, art. 2 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji. Nadto Trybunał stwierdził w uzasadnieniu przywołanego wyroku, że egzekucja nieuiszczonego abonamentu RTV jest prawnie możliwa, a obowiązujące przepisy prawne pozwalają A S.A. na egzekucję zaległych opłat abonamentowych. Odwołując się do stanowiska doktryny Trybunał wskazał, że pomimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Wynikająca bowiem z ustawy egzekucyjnej (lex generalis) norma ogólna dopuszczająca administracyjną egzekucję obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa tylko, gdy mieszczą się one w zakresie administracji rządowej, zostaje – zgodnie z tzw. regułą kolizyjną porządku treściowego – "uchylona" mocą zawartych w innych ustawach norm szczególnych (leges speciales), przekazujących określone należności pieniężne do egzekucji administracyjnej. Norma szczególna wprowadza wyjątek od normy ogólnej, która nie znajduje zastosowania w konkretnym wypadku stosowania prawa, a zatem nie stoi na przeszkodzie egzekwowaniu również tych obowiązków, które pozostają poza zakresem administracji rządowej. Taką normę szczególną stanowi art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych ustanawiając wyjątek od normy ogólnej wynikającej z art. 3 u.p.e.a. Pogląd ten dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie do żądania wykonania obowiązku (art. 7 ust. 5 u.o.a.). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej. Jednocześnie Trybunał analizując zgodność z Konstytucją art. 7 ust. 1 u.o.a. stanowiącego kompetencje A do kontrolowania wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu stwierdził, że sam wybór A jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie wpływów z abonamentu nie wywołuje zastrzeżeń co do dopuszczalności takiego uregulowania, ani nie wyklucza skuteczności podejmowanych działań. Badając z kolei konstytucyjność dalszych jednostek redakcyjnych tego przepisu (ust. 3 i 5 art. 7) Trybunał nie miał również zastrzeżeń co do przyjętego w tym przepisie trybu dochodzenia zaległości (zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odnoszące się do egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym), wskazując, że rozstrzygnięcia te - same w sobie - mieszczą się całkowicie w zakresie swobody regulacyjnej ustawodawcy.

51 Zatem w świetle powyższego wyroku argumentację skarżącego kwestionującą kompetencje A S.A. do dochodzenia zaległych opłat abonamentowych i tryb przymusowego egzekwowania tych opłat, należy uznać za chybioną.

52 Nie mogły też wywrzeć oczekiwanego skutku argumenty skarżącego upatrujące przyczyn nieistnienia obowiązku w braku doręczenia mu przez A powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. W kwestii tej ponownie podkreślić należy, że generalną zasadą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, a procedura ustanowiona w ustawie egzekucyjnej w świetle przytoczonego powyżej art. 29 § 1 tej ustawy, co do zasady nie służy ustaleniu bądź określeniu tych obowiązków. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny nie miał w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego obowiązku dokonywania szczegółowych ustaleń pod kątem kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, na jaki okres i czy skarżącemu nadano nowy numer identyfikacyjny i powiadomiono go o tym fakcie, oraz kiedy to nastąpiło, gdyż to nie należy do tego postępowania. Jedynie tytułem wyjaśnienia można na marginesie wskazać, że stanowisko skarżącego, iż brak doręczenia mu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego powoduje niemożność dochodzenia zaległych opłat abonamentowych nie znajduje, zdaniem Sądu, żadnego uzasadnienia w przepisach obowiązujących w stanie prawnym adekwatnym do rozpatrywanej sprawy. W ocenie Sądu, wbrew przekonaniu skarżącego, nie ma żadnych podstaw do uznania, że z dniem 12 grudnia 2008 r. (czyli z dniem upływu terminu wskazanego w § 5 rozporządzenia z dnia 25.09.2007 r. – który to przepis ustanawiał obowiązek nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia o tym użytkownika) wygasła całkowicie rejestracja dotychczasowych użytkowników. Należy podkreślić, że A, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia z 25.09.2007 r. zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba również wskazać, iż zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie tego rozporządzenia, A była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez A zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

53 Jak wynika natomiast ze znajdującej się w aktach korespondencji prowadzonej między skarżącym a A, takie zawiadomienie zostało mu wysłane w dniu 10.09 2008 r., a korespondencja nie wróciła do nadawcy z adnotacją "adresat nieznany" (pismo A z 28.11.2014 r. k. 80 akt administracyjnych). Wprawdzie A nie dysponuje dowodem doręczenia tego pisma, jednakże nie oznacza to samo w sobie naruszenia obowiązku określonego w § 5 rozporządzenia z 12.09.2007 r. Tut. Sąd podziela bowiem jednolicie prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia" (por. wyroki WSA w Gliwicach z 15.10.2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14 i z 08.07.2015 r. o sygn. I SA/Gl 1441/14).

54 Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami K.p.a., analizując okoliczności, na które powoływał się skarżący oraz te, które powinny rozważyć z urzędu. Dokonaną na tym tle ocenę organów, że zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego nie dawały podstaw do umorzenia postępowania, gdyż poza przesłankami, o których mowa w art. 59 u.p.e.a. - Sąd ocenia jako prawidłową, uznając tym samym zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione.

55 Na marginesie należy zauważyć, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są dodatkowe argumenty podnoszone przez skarżącego w kwestii niezłożenia przez niego zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Niewątpliwie skarżący o prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego został poinformowany pisemnie, co wynika wprost z treści doręczonych mu tytułów wykonawczych.

56 W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.