Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2021 r., I SA/Op 452/21

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2021 r., I SA/Op 452/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia : odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. M. (dalej jako: skarżąca, strona) zaskarżyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu (dalej jako: Zakład, ZUS) z 10 maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

3 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Uzupełniająco organ wskazał, że skarżąca zaskarżyła w/w decyzję ZUS do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...]. Sąd ten wyrokiem z 10 grudnia 2019 r. sygn. Akt [...] oddalił odwołanie. Wyrok stał się prawomocny. Skarżąca wyczerpała zatem dostępna drogę odwoławczą, jaką stanowi odwołanie od decyzji ZUS, złożone do sądu powszechnego.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

5 Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), - zwanej dalej "ppsa". Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W pierwszym rzędzie Sąd badał zatem, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też w niniejszej sprawie sądowa kontrola jest niedopuszczalna.

6 Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS Oddział w Opolu z 10 maja 2018 r., którą odmówiono skarżącej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzję tę wydano na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1383, ze. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną. Stosownie do art. 118 ust. 7 ustawy emerytalnej, od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j Dz. U. z 2019 r. nr 300 ze zm.), od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: kpc). Z kolei w myśl art. 2 § 1 w związku z art. 1 i art. 476 § 2 pkt 2 kpc, do rozpoznawania spraw, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, tj. spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, powołane są sądy powszechne. Natomiast na podstawie art. art. 4779 § 1 kpc, odwołania od decyzji organów rentowych lub orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności wnosi się na piśmie do organu lub zespołu, który wydał decyzję lub orzeczenie, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ lub zespół, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji lub orzeczenia.

7 Uwzględniając powyższe regulacje prawne Sąd stwierdził, że kwestionowana przez skarżącą decyzja w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie należy do właściwości sądów administracyjnych, w związku z czym skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do art. 3 § 2 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sąd obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową, i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 ppsa.

8 W tak określonym katalogu działań organów administracji publicznej lub ich bezczynności, które podlegają kognicji sądów administracyjnych, nie mieści się sprawa stanowiąca przedmiot zaskarżenia. Sąd podziela pogląd wyrażony m.in. w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1571/11, oraz z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1110/11, a także w postanowieniu WSA we Wrocławiu z 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 375/12 (orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowią sprawy cywilne podlegające postępowaniu sądowemu według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 kpc). W sprawach tych właściwy jest zatem sąd powszechny, z wyjątkiem spraw o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku oraz o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - a to zgodnie z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Tylko decyzje podjęte w sprawach wskazanych w tym przepisie podlegają kognicji sądów administracyjnych, a do takich spraw nie należy kwestionowana przez skarżącą decyzja.

9 Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przedmiot postępowania objęty skargą J. M. nie podlegał kognicji sądów administracyjnych. Problematyka ta jest bowiem rozstrzygana na gruncie prawa cywilnego, w zakresie czego wyłącznie właściwymi są sądy powszechne, a kognicja sądów administracyjnych została wyłączona.

10 Stąd też skarga, jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego została odrzucona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 ppsa.