Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 stycznia 2018 r., II SA/Op 594/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 stycznia 2018 r., II SA/Op 594/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi Z. K. na Dyrektora Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Z. K. zwrócił się pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. do Dyrektora Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu o wydanie, m.in. kserokopii dokumentów po zmarłej E. M. i uznanie za bezprawne przekazanie rzeczy stanowiącej własność ww., osobie obcej i niespokrewnionej.

3 Pismem z dnia 26 października 2017 r., Dyrektor Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu odmówił Z. K. udostępnienia żądanych dokumentów, informując jednocześnie, że zostaną one udostępnione na żądanie sądu prowadzącego postępowanie spadkowe po zmarłej.

4 Następnie, Z. K. złożył bezpośrednio w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 15 listopada 2017 r., pismo nazwane: "pozew", co potwierdza prezentata tut. Sądu złożona na przedmiotowym piśmie. Z. K. powtórzył w nim żądanie wydania kserokopii dokumentów po zmarłej E. M., uznania za bezprawne przekazanie rzeczy stanowiącej własność ww. - osobie obcej i niespokrewnionej, a także ustanowienia pełnomocnika i pokrycia kosztów postępowania sądowego przez Dyrektora Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

6 Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, nie zasługuje na uwzględnienie.

7 W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.).

8 Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010, s. 573), w tym również wówczas, gdy rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem skargi, nie należy do właściwości sądów administracyjnych (por. B.Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 473).

9 Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie.

10 Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

11 1) decyzje administracyjne;

12 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

13 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

14 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

15 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

16 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

17 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

18 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

19 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

20 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

21 Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach.

22 W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie.

23 Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której przedmiotem postępowania sądowego Z. K. uczynił żądanie wydania kserokopii dokumentów po zmarłej E. M. i uznania za bezprawne przekazanie rzeczy stanowiącej własność ww., osobie obcej i niespokrewnionej. Wskazane żądanie dotyczy zatem w istocie kwestii należących do kategorii spraw spadkowych i majątkowych, do rozpoznania których powołane są sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. Przedstawione kwestie związane są z postępowaniem spadkowym, które obejmuje sprawy z zakresu prawa spadkowego, rozpoznawane w trybie postępowania nieprocesowego, wymienione w dziale IV ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 z późn. zm.) – zwanej dalej: "K.p.c.". Pozostałe sprawy spadkowe - w myśl zasady wymienionej w art. 13 § 1 - sąd rozpoznaje w procesie. Postępowanie spadkowe należy, jak stanowi art. 627 K.p.c., do zakresu działalności sądów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei zgodnie z art. 628 K.p.c. do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). Oczywistym jest, że kodeks postępowania cywilnego reguluje postępowanie sądowe przed sądami powszechnymi. Tym samym właściwym w sprawie żądania Z. K. nie jest sąd administracyjny.

24 W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że żądanie skargi Z. K. nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem trzeba, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi strona czyni akt, bądź czynność niepodlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego - tak jak w niniejszej sprawie - skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

25 Z powyższych względów uznać należało wniesioną do sądu administracyjnego przez skarżącą skargę za oczywiście bezzasadną. Odmowa udzielenia stronie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. jest zatem zgodna z prawem (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 559/08, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

26 Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na mocy art. 247 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.