Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 listopada 2016 r., II SA/Op 394/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 listopada 2016 r., II SA/Op 394/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Referent stażysta Sebastian Żytkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 kwietnia 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...], odmawiającą przyznania T. R. zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego na zakup środków czystości i higieny osobistej, odzieży, obuwia, bielizny osobistej, leków, artykułów spożywczych, na częściowe pokrycie opłat, spłatę zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej i u znajomych.

3 Zaskarżoną decyzję poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.

4 Wnioskiem z dnia 5 maja 2014 r. T. R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie pomocy materialnej ze środków pomocy społecznej. Strona zwróciła się o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup artykułów spożywczych, środków czystości i higieny osobistej, leków, na pokrycie opłat z tytułu zakupu energii elektrycznej i gazu, a także na zakup bielizny, odzieży i obuwia. Wnioskodawca podał, że w maju 2014 r. kwota wydatków z tytułu czynszu, opłat za telefon, internet, energię elektryczną i gaz, zakupu leków, artykułów spożywczych, środków czystości i higieny osobistej, a także z tytułu wydatków na przejazdy na konsultacje lekarskie wyniosła łącznie 679,21 zł.

5 Po rozpatrzeniu złożonego podania, organ pierwszej instancji wydał w dniu 2 czerwca 2014 r. decyzję nr [...], którą odmówił przyznania wnioskowanej pomocy.

6 Nie godząc się z powyższą decyzją, T. R. w dniu 18 czerwca 2014 r. wniósł odwołanie.

7 Po rozpoznaniu odwołania, w dniu 23 października 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją nr [...], uchyliło w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że podawane w decyzji okoliczności nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia, o które zwróciła się strona.

8 Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, w dniu 18 grudnia 2014 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...], odmawiającą przyznania T. R. specjalnego zasiłku celowego na zakup środków czystości i higieny osobistej, odzieży, obuwia, bielizny osobistej, leków, artykułów spożywczych, na częściowe pokrycie opłat, spłatę zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej i u znajomych oraz zasiłku celowego.

9 W uzasadnieniu tej decyzji organ powołał przepisy ustawy o pomocy społecznej, mające zastosowanie w sprawie, tj. art. 8 ust. 1 i 3, art. 39, art. 41 oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823). Wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że T. R. od dnia [...] 2013 r. jest żonaty, lecz pomimo zmiany stanu cywilnego nadal mieszka sam, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, natomiast żona zamieszkuje oddzielnie w [...] przy ul. [...]. Źródłem utrzymania wnioskodawcy w kwietniu 2014 r. była renta w wysokości 700,32 zł, z której potrącane są należności alimentacyjne. Suma alimentów świadczonych na rzecz innych osób wyniosła w kwietniu 2014 r. 386,94 zł. Wydatki poniesione przez wnioskodawcę wyniosły natomiast: telefon i internet - 105 zł; energia elektryczna - 60 zł; gaz - 56,16 zł, leki 71,05 zł. Organ pierwszej instancji stwierdził, w związku z tym, iż dochód T. R. przekracza ustawowe kryterium ustalone zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, które wynosi 542 zł, nie kwalifikuje się on do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego. Dodatkowo organ zaznaczył, że T. R. nie reguluje opłat za czynsz, co doprowadziło do powstania zadłużenia, które na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosiło 39.381,17 zł.

10 Odnosząc się do żądania strony, dotyczącego przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego organ wskazał na art. 2 ustawy i wynikającą z niego zasadę subsydiarności, podkreślając, m.in., że osoby zwracające się o pomoc społeczną zobowiązane są przede wszystkim do wykorzystania własnych środków, możliwości i uprawnień, a także muszą brać pod uwagę, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, ponieważ rodzaj, forma i rozmiar pomocy muszą być odpowiednie, nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych Ośrodka. Ze względu na ograniczony budżet, jakim dysponuje organ, przyznawanie pomocy uzależnione jest od liczby osób ubiegających się o pomoc oraz od wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji zważył, że strona posiada stały, comiesięczny dochód w postaci renty, co daje poczucie bezpieczeństwa socjalnego, natomiast zasiłek celowy ma charakter świadczenia jednorazowego, udzielanego w ściśle określonym celu, w ściśle określonym momencie. Nie jest to świadczenie stałe i powtarzalne. Organ podkreślił, że wnioskodawca nie może oczekiwać, iż świadczenia z pomocy społecznej staną się stałą regularną formą wspomagania, gdyż pomoc społeczna realizowana w formie specjalnego zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, nie jest natomiast świadczeniem stałym.

11 W decyzji zauważono też, że podczas przesłuchania w dniu 12 listopada 2014 r. J. M. oświadczyła, że zamieszkuje oddzielnie od męża T. R., jednak w ciągu dnia i w nocy przebywa w mieszkaniu męża. Podała też, że jest w stałym kontakcie telefonicznym z mężem, jest w stanie zapewnić mężowi pomoc w utrzymaniu czystości w mieszkaniu, przygotowaniu posiłków z uwzględnieniem diety, robi mężowi zakupy artykułów żywnościowych i innych, pomaga mężowi w sytuacjach pogorszenia stanu zdrowia (ataki [...]), pomaga mężowi w praniu bielizny osobistej i pościelowej, załatwia wspólnie z mężem sprawy urzędowe, pomaga dojść do placówek służby zdrowia, wspólnie z mężem wykonuje ćwiczenia rehabilitacyjne. Wobec powyższego, organ nie znalazł szczególnych przesłanek do uznania sytuacji wnioskodawcy za szczególnie trudną. Wedle organu, sytuacja strony na tle osób samotnych, obłożnie chorych i całkowicie pozbawionych wsparcia wygląda znacznie lepiej i nie można uznać jej za szczególnie uzasadniony, wyjątkowy przypadek. Organ odnotował, że T. R. (pomimo informowania, że przyznane zasiłki z pomocy społecznej mogą być odbierane przez inną osobę, po uprzednim napisaniu upoważnienia lub mogą być przelane na rachunek bankowy) od sierpnia 2010 r. nie odebrał przyznanych mu świadczeń i nie wskazał żadnych istotnych przyczyn, z powodu których nie mógłby ich odebrać. Łączna wartość nieodebranych przez stronę świadczeń, na dzień wydawania decyzji, wynosiła 3.405,83 zł. Zdaniem organu, sytuacja, w jakiej znalazł się wnioskodawca nie jest sytuacją wyjątkową. Strona radzi sobie w pokonywaniu braku środków finansowych, jest w stanie samodzielnie funkcjonować i zaspokajać swoje trudności finansowe. Od 2010 r. T. R. radzi sobie bez pomocy finansowej organu, nie można więc uznać, iż położenie, w jakim znalazł się jest szczególnie trudnym i wyjątkowym przypadkiem. Organ dodał, że strona, nie odbierając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, nie stara się wykorzystywać własnych możliwości i uprawnień w celu polepszenia swojej sytuacji i nieodbieranie przyznanych zasiłków może wskazywać na to, iż wnioskodawca zaspokoił potrzeby życiowe z własnych środków finansowych.

12 Równocześnie organ wyjaśnił, że w listopadzie 2014 r. wpłynęło do Ośrodka 671 podań o udzielenie pomocy finansowej, w tym 169 osób i rodzin ubiegało się o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego. W listopadzie 2014 r. wysokość zasiłków celowych kształtowała się w granicach od 30 zł do 200 zł - w zależności od indywidualnej sytuacji osoby lub rodziny oraz w zależności od finansowych możliwości organu. Zasiłek w najwyższej wysokości przyznawano na zakup opału na zimę. Przyznano 423 świadczeń w formie zasiłku celowego (w tym rozpatrzono również podania złożone w miesiącu październiku 2014 r. - pomoc przyznano w miesiącu listopadzie 2014 r.), w tym przyznano 36 świadczeń w formie specjalnego zasiłku celowego. W listopadzie 2014 r. organ posiadał na zasiłki celowe 54.166,67 zł, stąd też przeciętna ich wysokość dla rodzin wynosiła 80 zł, a dla osób samotnie gospodarujących 50 zł. W listopadzie 2014 r. wpłynęło 671 podań o udzielenie pomocy, a w grudniu 2014 r. - na dzień wydawania decyzji - 804 podań.

13 T. R. zakwestionował powyższą decyzję, wnosząc od niej w dniu 5 stycznia 2015r. odwołanie. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że jest osobą trwale niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem uzyskiwania pomocy ze strony osób drugich, pozbawioną usług opiekuńczych oraz jednego gorącego posiłku, a także darów i talonów żywnościowych. Zarzucił, iż organ wydając przedmiotową decyzję naruszył przepisy prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy oraz przepisy procedury administracyjnej, stąd też wnosi o: zmianę zaskarżonej decyzji w całości; o dopuszczenie dowodu i zażądanie od Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, a tym samym z Gminy Nysa: a) zgodnie z dyspozycją art. 133 K.p.a. akt odwołującego znajdujących się w OPS w Nysie wraz z orzecznictwem o niepełnosprawności wykazującej stopień niepełnosprawności ze wskazaniem pomocy ze strony osób drugich czy trzecich; b) kwartalnych rozliczeń i wniosków o dotację kierowanych do Wojewody Opolskiego; c) zaświadczenia o wysokości świadczenia rentowego z ZUS Inspektorat w [...] z przebiegiem orzecznictwa o niepełnosprawności; d) opinii biegłego co do udzielanej pomocy w przezwyciężeniu trudnej sytuacji materialnej w zapobieżeniu eksmisji; e) w razie wątpliwości skierowania zapytania do Trybunału Konstytucyjnego o zasadności ograniczania i pozbawiana gorącego posiłku niepełnosprawnej osoby trwale, całkowicie niezdolnej do pracy i samodzielnej egzystencji, wymagającej diety, żyjącej w niedostatku, ubóstwie i prowadzącej samodzielnie gospodarstwo domowe; f) o zasądzenie na jego rzecz kosztów odwoławczych przepisanych ustawą.

14 Opisaną na wstępie decyzją z dnia 28 kwietnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja organu pierwszej instancji odpowiadała prawu.

15 Kolegium przypomniało, że wnioskiem złożonym dnia 5 maja 2014 r. T. R. domagał się przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupu środków czystości i higieny osobistej, odzieży, obuwia, bielizny osobistej, leków, artykułów spożywczych, na opłaty, spłatę zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej i u znajomych. Natomiast organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania wnioskowanej pomocy.

16 Organ odwoławczy podał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 39 i 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163), zwanej ustawą, a rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie pomocy, o którą ubiegał się skarżący zapadło, w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i art. 41 pkt 1 ustawy. Zaznaczył organ, że przepisy te stanowiąc, iż zasiłki mogą być przyznane "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej" albo w innych "szczególnie uzasadnionych przypadkach", dają organowi możliwość załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Wyjaśnił, że różnica pomiędzy dwoma wymienionymi wyżej zasiłkami polega na tym, że udzielenie pomocy społecznej na podstawie przepisu art. 39 ust. 1 ustawy jest uzależnione od spełnienia warunku w postaci nieprzekroczenia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł (zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. z 2012 r., poz. 823). Zaakcentował, że ustawa precyzyjnie określa sposób ustalania przez organy pomocy społecznej dochodu osób ubiegających się o przyznanie świadczenia. Ogólną definicję dochodu dla celów pomocy społecznej zawiera art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Wszystkie składniki dochodu ustala się według zasad określonych w poszczególnych ustępach art. 8. W ustępie 4 ww. przepisu ustawodawca wskazał, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny lub motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Katalog wyłączeń zawarty w przepisie art. 8 ust. 4 ustawy ma charakter zamknięty i organ przy obliczaniu dochodu osoby ubiegającej się o pomoc społeczną jest tym przepisem związany.

17 Uznając ustalenia organu pierwszej instancji za własne Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnotowało, że T. R. jest żonaty, lecz prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bierną zawodowo, niezdolną do pracy, niepełnosprawną w stopniu znacznym. Otrzymuje świadczenie z ubezpieczenia społecznego w formie renty, której wysokość za kwiecień 2014 r. wyniosła 1.241,37 zł brutto, przy czym zaliczka na podatek i składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 154,11 zł. Wskazując na pismo komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt [...], dodało, że w kwietniu 2014 r. na rzecz alimentowanego syna strony – D. R. przekazano alimenty w kwocie 193,47 zł i na rzecz syna D. R. przekazano alimenty w kwocie 193,47 zł. Łącznie kwota alimentów świadczona na synów wnioskodawcy wyniosła w kwietniu 2014 r. 386,94 zł. Wobec tego stwierdziło, że na dochód wnioskodawcy w kwietniu 2014 r. składała się renta w wysokości 1.241,37 zł brutto, z tego potrącenia alimentacyjne wyniosły 386,94 zł, zaliczka na podatek i składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 154,11 zł. Kolegium przyjęło, że po odliczeniu powyższych potrąceń, wysokość dochodu strony wyniosła 700,32 zł, co oznacza, że dochód strony z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku przekraczał kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 542 zł.

18 Wobec powyższego, w przekonaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasadnie organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. W ocenie zespołu orzekającego SKO, organ pierwszej instancji także zasadnie odmówił stronie przyznania specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Organ może więc przyznać specjalny zasiłek celowy niezależnie od dochodu osoby ubiegającej się o to świadczenie, a to oznacza, że organ winien ocenić sytuację zdrowotną i życiową wnioskodawcy. Kolegium wywodziło, że z konstrukcji tego przepisu wynika, że organ "może" przyznać specjalny zasiłek celowy, co oznacza, że decyzja podjęta w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Organ wydając decyzję w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego winien każdorazowo wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym zwłaszcza powody ubiegania się przez daną osobę lub rodzinę o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej oraz rozmiar posiadanych przez siebie środków finansowych, jak również potrzeby innych osób uprawnionych do świadczeń z pomocy społecznej.

19 Podkreślono w skarżonej decyzji, że przyznawanie świadczeń na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy ma charakter wyjątkowy, ponieważ beneficjenci tych świadczeń nie muszą spełniać ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Za uznaniem, że takie okoliczności nie mają miejsca i w konsekwencji za odmową przyznania specjalnego zasiłku celowego może przemawiać ograniczona ilość środków finansowych na pomoc społeczną, bardzo liczna grupa osób oczekujących na wsparcie, jak również poziom pomocy dotychczas uzyskanej przez wnioskodawcę.

20 SKO stanęło na stanowisku, że sytuacja T. R. jest ustabilizowana i nie mieści się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Wywodziło, że T. R. ma stale źródło dochodu, pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy od 29 września1988 r. na stałe, która w kwietniu 2014 r. po potrąceniach wyniosła 700,32 zł. Strona systematycznie reguluje płatności za media (energia elektryczna, gaz), natomiast nie opłaca czynszu za mieszkanie, a zaległość z tego tytułu na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniosła 39.381,17 zł. Wedle SKO, fakt nieopłacania czynszu za mieszkanie nie może uzasadniać udzielenia wnioskowanej pomocy, wynika z indywidualnej decyzji strony co do zarządzania własnymi finansami. Uznało jednocześnie, że okoliczność zablokowania we wrześniu i październiku 2012 r. konta bankowego strony, na skutek prowadzonej przez komornika egzekucji i związana z tym konieczność zaciągania drobnych pożyczek u znajomych, nie może wpływać na istotę rozstrzygnięcia. Uruchomienie egzekucji ma na celu wyegzekwowanie obowiązku niezrealizowanego przez osobę zobowiązaną - w analizowanym przypadku - wyegzekwowanie od T. R. zasądzonych od niego alimentów na rzecz jego dzieci. Okoliczność ta nie może zostać uznana za nadzwyczajną czy szczególną, w sytuacji, gdy dłużnik dobrowolnie nie realizuje swojego obowiązku alimentacyjnego a uruchomienie postępowania egzekucyjnego jest tego oczywistym następstwem. Dodatkowo organ podkreślił, że T. R. od [...] 2013 r. pozostaje w związku małżeńskim. Dowodził, że mimo prowadzenia przez T. R. i jego małżonkę osobnego gospodarstwa domowego, to zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego, są oni zobowiązani do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Mając powyższe na uwadze, Kolegium zaaprobowało stanowisko organu pierwszej instancji, że jakkolwiek dochód T. R. jest niski (ale przekracza ustawowe kryterium dochodowe dla osób ubiegających się o przyznanie pomocy w formie zasiłki celowego), to jednak jego sytuacja nie ma charakteru szczególnego, czy nadzwyczajnego, uzasadniającego udzielenie specjalnego zasiłku celowego.

21 W tej sytuacji, zdaniem SKO, zarzuty odwołania nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. Jednocześnie odnosząc się do wniosku strony o zasądzenie kosztów postępowania, organ odwoławczy zauważył, iż do postępowania przed Kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. przepisy o opłatach i kosztach (art. 79 ust. 7 K.p.a.). Na mocy art. 263 w związku z art. 56 K.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron, w przypadkach osobistego stawiennictwa osobie, która stawiła się na wezwanie, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona bez swojej winy została błędnie wezwana do stawienia się, które przyznaje się według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ administracji publicznej może do nich zaliczyć także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Ponieważ sprawa o przyznanie ww. pomocy toczyła się na wniosek strony, nie było podstaw do zastosowania przepisów o kosztach postępowania.

22 Na wniosek skarżącego, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 24/15, przyznano T. R. prawo pomocy w formie ustanowienia radcy prawnego.

23 Ustanowiony z urzędu pełnomocnik wystąpił do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 kwietnia 2015 r.

24 Postanowieniem tut. Sądu z dnia 23 września 2016 r. przywrócono skarżącemu termin do wniesienia skargi.

25 We wniesionej skardze pełnomocnik T. R. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, a także decyzji poprzedzającej, wraz z przyznaniem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 10 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a także przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 67 Konstytucji RP.

26 W skardze zarzucono, że rozstrzygnięcie zapadło na podstawie materiału dowodowego zebranego w roku 2014 r., na dzień dzisiejszy nieaktualnego. Podniesiono, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania i obecnie zajmuje mniejszy lokal socjalny, co ma wpływ na ustalony przez organ stan faktyczny sprawy i uzasadnia konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji. Nadto podniesiono, że organ odwoławczy nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie co do zebranego materiału dowodowego, czym naruszono ogólną zasadę postępowania administracyjnego - zasadę czynnego udziału, sformułowaną w art. 10 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W opinii pełnomocnika skarżącego, organy naruszyły art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nie zapewniając stronie warunków do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. W przekonaniu pełnomocnika, w przedmiotowej sprawie organy zamiast zajmować się sytuacją skarżącego, zajęły się analizą możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, statystyką ilości osób, którym udzielana jest pomoc i kwot na nią wydawanych. W istocie, w gąszczu danych statystycznych przedstawionych w decyzjach organów obu instancji, umknęła zupełnie sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia - wniosek konkretnej osoby – T. R. o pomoc.

27 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

28 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

29 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

30 W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

31 Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

32 W niniejszej sprawie ocenie Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego.

33 Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.- zwanej nadal ustawą), która w art. 2 ust. 1 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Na zasadzie art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi, macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, trudności w integracji cudzoziemców (...), trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

34 Z powołanych przepisów, ustalających ogólne zasady pomocy wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także od zakresu środków publicznych przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z okolicznością mieszczącą się w katalogu określonym w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej, będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Zaakcentować przyjdzie, że omawiana pomoc przewidziana jest w ustawie o pomocy społecznej jako wsparcie o charakterze subsydiarnym, co wynika jednoznacznie z treści art. 2 ust. 1, w którym sformułowana została podstawowa zasada, zgodnie z którą każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Dopiero, gdy środki te są niewystarczające, zachodzi przesłanka udzielenia pomocy ze środków publicznych.

35 W tym miejscu zauważyć trzeba, że wśród form pomocy udzielanej na podstawie ustawy, w art. 36 pkt 1 wymienione zostały: zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy.

36 W złożonym wniosku skarżący domagał się udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego lub specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu środków czystości i higieny osobistej, odzieży, obuwia, bielizny osobistej, leków, artykułów spożywczych, na częściowe pokrycie opłat, spłatę zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej i u znajomych.

37 Dostrzec zatem należy, że w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie tego rodzaju zasiłku, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, w każdym przypadku uzależnione jest jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu nieprzekraczającego kwoty kryterium dochodowego, ustalonego w § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), mającego zastosowanie w odniesieniu do rozpatrywanego stanu faktycznego, zwanego nadal rozporządzeniem. Stwierdzenie więc, iż uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód jest wyższy od ustalonego w rozporządzeniu kryterium dochodowego, bezwzględnie wyłącza możliwość przyznania pomocy w tej formie, niezależnie od zaistniałych trudności życiowych i istnienia "niezbędnej potrzeby bytowej" i jednocześnie zobowiązuje organ do odmowy przyznania tego rodzaju świadczenia. W tym zakresie wskazać trzeba, że skarżący jest w rozumieniu ustawy osobą samotnie gospodarującą.

38 Wedle art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, prawo do zasiłku celowego przysługuje natomiast osobie samotnie gospodarującej wówczas, gdy jej dochód nie przekracza kwoty 542 zł. Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych (pkt 1); składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach (pkt 2); kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (pkt 3). Na zasadzie art. 8 ust. 4 ustawy, do tak ustalonego dochodu nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego (pkt 1); zasiłku celowego (pkt 2); pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty (pkt 3); wartości świadczenia w naturze (pkt 4); świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (pkt 5); dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego (pkt 6). Konstruując zatem pojęcie "dochodu" na użytek ustawy, ustawodawca precyzyjnie wskazał składniki, jakie podlegają odliczeniu od dochodu stanowiącego podstawę przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, jak i te, które nie są do niego wliczane. Katalog wyłączeń jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że wszystkie inne składniki - poza enumeratywnie wymienionymi przez ustawodawcę - podlegają wliczeniu do dochodu. Ponadto, zasadą jest ustalanie dochodu w oparciu o przychody uzyskane w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, a jedynie utrata źródła dochodu uzasadnia przyjęcie dochodu z miesiąca złożenia wniosku.

39 W świetle powyższych uregulowań prawnych oraz zgromadzonych dowodów bez wątpienia uznać należy, że w niniejszej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły, że dochód skarżącego przekraczał wymagane kryterium dochodowe. Prawidłowo organ pierwszej instancji przyjął, iż w kwietniu 2014 r., czyli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, źródłem dochodu skarżącego było świadczenie z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 700,32 zł.

40 W tym stanie rzeczy, wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymującej w mocy decyzję o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego, uznać należało za prawidłową. Skarżący nie spełnił bowiem warunku koniecznego przyznania tej formy pomocy, w postaci uzyskiwania dochodu w wysokości nieprzekraczającej kwoty 542 zł.

41 Z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, złożony wniosek mógł zostać więc rozpatrzony wyłącznie pod kątem przyznania specjalnego zasiłku celowego, czyli formy pomocy uregulowanej w art. 41 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że przyznawanie świadczenia w tej formie ma charakter wyjątkowy, gdyż nie muszą zostać spełnione ogólne kryteria otrzymania pomocy, w tym nie obowiązują limity dochodu określone w art. 8 ustawy. O możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego decyduje jedynie zaistnienie wyjątkowych okoliczności w sytuacji życiowej beneficjenta. Organ pomocy społecznej jest zatem zobowiązany do badania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc pod kątem wystąpienia "przypadku szczególnie uzasadnionego". Przyznanie specjalnego zasiłku celowego nie jest obowiązkiem organu, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do osób spełniających kryteria dochodowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że szczególne przypadki, o których mowa w art. 41 pkt 1 ustawy, muszą być wyraziste i odmienne od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnieniu kryterium dochodowego. Specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód wnioskodawcy przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a jednocześnie nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej (por. wyroki NSA z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 615/13 oraz z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1142/12, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, uznanie istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie specjalnego zasiłku celowego prowadzi do zrównania sytuacji osób osiągających dochody przekraczające przyjęty przez ustawodawcę próg dochodowy z sytuacją osób, które takich dochodów nie uzyskują.

42 Odnotowania ponadto wymaga, że decyzja o przyznaniu pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w art. 41 ustawy zapis, że tego rodzaju zasiłek "może być przyznany" w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Uznanie administracyjne daje zatem organowi prawo do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami. Równocześnie uznanie administracyjne oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie takie otrzyma, a także, że otrzyma je w oczekiwanej formie i wysokości. Jak wskazano w orzecznictwie, uznanie administracyjne pozwala organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe przy uwzględnieniu celów pomocy społecznej, możliwości finansowych organu oraz liczby osób wnioskujących o udzielenie tej formy świadczenia. Organ nie ma obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 407/12, powołana strona internetowa).

43 Działanie organu w sferze uznania administracyjnego powoduje również, że dokonywana przez Sąd kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądowa w takich przypadkach obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy ona zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, natomiast nie obejmuje tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej.

44 Dokonując kontroli w tak określonych granicach, Sąd uznał, że rozstrzygając o odmowie przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Na tej podstawie prawidłowo uznały, że ustalone i uwzględnione okoliczności, mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, uzasadniały odmowę przyznania skarżącemu dochodzonego świadczenia. Wskazać przyjdzie, że organy szczegółowo przeanalizowały zarówno sytuację osobistą, jak i majątkową skarżącego. W tym celu zgromadzone zostały niezbędne dowody, na podstawie których ustalono, że skarżący jest żonaty, lecz prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bierną zawodowo, niezdolną do pracy, niepełnosprawną w stopniu znacznym. Otrzymuje świadczenie z ubezpieczenia społecznego w formie renty, której wysokość za kwiecień 2014 r. wyniosła 1.241,37 zł brutto, przy czym zaliczka na podatek i składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 154,11 zł, a łączna kwota alimentów świadczona na synów wnioskodawcy wyniosła w kwietniu 2014 r. 386,94 zł. Wobec tego na dochód wnioskodawcy w kwietniu 2014 r. składała się renta w wysokości 1.241,37 zł brutto, z tego potrącenia alimentacyjne wyniosły 386,94 zł, zaliczka na podatek i składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 154,11 zł, co dawało ostatecznie dochód w wysokości 700, 32 zł

45 Równocześnie zgodzić się przyjdzie z konstatacją organów, że po zawarciu związku małżeńskiego sytuacja osobista skarżącego uległa znacznej poprawie, gdyż na wielu płaszczyznach życia codziennego może liczyć na swoją żonę. Otrzymuje wsparcie od żony, która się nim opiekuje, gotuje, zapewnia ciepłe posiłki, utrzymuje mieszkanie w czystości i porządku, pomaga w praniu bielizny osobistej i pościelowej, pomaga w dotarciu do placówek służby zdrowia, wspólnie z mężem wykonuje ćwiczenia rehabilitacyjne

46 W ocenie Sądu, uzasadniało to dostatecznie odmowę przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego i wyłączało potrzebę żądania wnioskowanej dokumentacji medycznej, do oceny której organ i tak nie byłby uprawniony.

47 Podnieść także należy, że organy orzekając w zakresie przyznania specjalnego zasiłku celowego nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, ani nie naruszyły przepisów ustawy. Jak wskazano już wyżej, zasiłek ten służy przede wszystkim zaspokojeniu podstawowych środków koniecznych do prawidłowej egzystencji, które nie mogą być zabezpieczone w inny sposób, w tym samodzielnie przez stronę. Organy swoje stanowisko uzasadniły w sposób należyty. W tej kwestii organ pierwszej instancji, a za nim organ odwoławczy - utrzymując w mocy podjęte rozstrzygnięcie - w sposób właściwy wyjaśnił, że wpływ na odmowę przyznania świadczenia miała także ograniczona wysokość środków finansowych pozostających w dyspozycji Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie i duża liczba osób wymagających wsparcia. W świetle zasad zawartych art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy nie ulega wątpliwości, że wobec ograniczonych środków finansowych pozostających w dyspozycji organów pomocy społecznej, niemożliwe jest zaspokojenie w ramach pomocy społecznej wszystkich potrzeb osób ubiegających się o taką pomoc. Dlatego, mając na uwadze, że skarżący ma zabezpieczone podstawowe potrzeby egzystencjalne i posiada środki, z których mogą być zaspokojone dalsze jego potrzeby, nie można przyjąć, że odmowa przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego nastąpiła z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W realiach rozpoznawanej sprawy należy zaakceptować stanowisko, że nie zachodzą szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy, z przeznaczeniem na potrzeby zgłoszone we wniosku.

48 Z przedstawionych względów zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego uznać należało za bezzasadne. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu naruszeń uzasadniających uwzględnienie skargi. Odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego, organ odwoławczy, stosownie do art. 8 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu. W kwestii pomocy społecznej nie może budzić wątpliwości, że działania organu administracji publicznej (pomocy społecznej) prowadzą do pełnego zabezpieczenia wnioskodawcom egzystencji. W niniejszej sprawie, z uwagi na wykazany fakt, że o świadczenia z pomocy społecznej na terenie działania organu pomocy społecznej ubiega się znaczna liczba osób spełniających kryterium dochodowe, w zestawieniu z ograniczoną wielkością środków pozostającą w dyspozycji tegoż organu, sytuację skarżącego, nieponoszącego podstawowych kosztów utrzymania i jednocześnie dysponującego własnymi środkami, w tym także zgromadzonymi na koncie, nie można było uznać za sytuację szczególnie uzasadnioną.

49 Z kolei, w zakresie wskazanego w skardze naruszenia art. 10 K.p.a., Sąd dostrzega, iż organ odwoławczy nie poinformował strony skarżącej o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, czym naruszył ten przepis, niemniej jednak, w ocenie Sądu, naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. we wskazanym zakresie może bowiem odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. O ile zatem brak informacji o zakończeniu postępowania przed organem godził w określoną w art. 10 § 1 K.p.a. zasadę zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, to jednocześnie uznać trzeba, że brak ten nie miał wpływu na wynik sprawy i nie stanowił naruszenia dającego podstawę do uchylenia decyzji, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

50 Mając na uwadze powyższe należało uznać, że zapadłe rozstrzygnięcia odpowiadają prawu, stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.