Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 marca 2021 r., II SA/Ol 927/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 marca 2021 r., II SA/Ol 927/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżone postanowienie. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)

Uzasadnienie

2 Decyzją z "[...]", wydaną z upoważnienia Prezydenta O. przez Kierownika ds. Usług Opiekuńczych, Domów Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 106 ust. 5 i 3b, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity na dzień wydania decyzji -Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm., dalej jako: u.p.s.), zmieniono decyzję z "[...]" wydaną wobec E. K. (dalej jako: strona lub skarżąca) w sprawie odpłatności za pobyt strony w Domu Pomocy Społecznej przy ul. W. "[...]" w S. (dalej jako: DPS) w ten sposób, że ustalono odpłatność strony za pobyt w DPS w wysokości 1.381,20 zł miesięcznie.

3 Pismem z 23 maja 2019 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (dalej jako: Kolegium, organ odwoławczy lub organ II instancji) orzeczeniem z "[...]" utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy w całości.

4 Decyzją z "[...]" organ I instancji zmienił decyzję z "[...]" zmienioną decyzją z "[...]" w sprawie odpłatności za pobyt strony w DPS w ten sposób, że ustalił odpłatność strony za pobyt w wymienionej placówce od 1 kwietnia 2020 r. w wysokości 1445,80 zł miesięcznie.

5 Pismem z 9 czerwca 2020 r., które wpłynęło do organu I instancji 10 czerwca 2020 r., strona złożyła odwołanie zarówno od decyzji z "[...]", jak i od decyzji z "[...]".

6 Postanowieniem z "[...]" Kolegium, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz.256, dalej jako: k.p.a.), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z "[...]". W uzasadnieniu podniesiono, że z akt sprawy wynika, że decyzja ta została odebrana przez stronę 13 maja 2019 r., co wymieniona poświadczyła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Natomiast odwołanie od tej decyzji strona wniosła 9 czerwca 2020 r., jednocześnie z odwołaniem od decyzji z "[...]". Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzja została prawidłowo doręczona stronie 13 maja 2019 r., a zatem odwołanie mogło być wniesione najpóźniej 27 maja 2019 r. Tymczasem zostało ono wniesione ponad rok po upływie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie strona nie złożyła prośby o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, w której uprawdopodobniłaby, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

7 Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe rozstrzygnięcie, podnosząc, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie, kwestionując zasadność wydanych do tej pory decyzji i postanowień. Podniosła, że Kolegium ponownie rozpoznało wniesione przez nią odwołanie, podczas gdy decyzja w tej kwestii została wydana "[...]". Podała, że w DPS korzysta jedynie z noclegu i wyżywienia, zaś wszystkie czynności wykonuje przy sobie sama. Podniosła, że jest zdrowa i jej dalszy pobyt w DPS jest nieuzasadniony. Podkreśliła również, że nie zgadza się na dokonywanie potrąceń z otrzymywanej przez nią renty rodzinnej na poczet kosztów jej pobytu w DPS.

8 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wyjaśniono, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności, że złożone w terminie odwołanie od decyzji z "[...]" zostało rozpatrzone przez Kolegium, które decyzją z "[...]" utrzymało ją w całości w mocy. W związku z tym, od decyzji tej nie przysługiwało stronie prawo do ponownego wniesienia odwołania i należało stwierdzić niedopuszczalność jego wniesienia a nie uchybienie terminu do jego wniesienia.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

10 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

11 Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w niej wskazanych.

12 W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

13 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium stwierdzające, że odwołanie skarżącej od decyzji z "[...]" w sprawie odpłatności za pobyt w DPS zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Kolegium wskazało, że decyzja z "[...]" została doręczona skarżącej 13 maja 2019 r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 27 maja 2019 r. W tej sytuacji odwołanie wniesione przez skarżącą pismem z 9 czerwca 2020 r. zostało uznane za wniesione po upływie terminu do jego wniesienia.

14 Należy zatem wyjaśnić, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.). Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sprawy, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 57/20, LEX nr 3035743).

15 Tym samym, w przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a., sąd ten bada jedynie, czy organ wykazał w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, że zachodziła w sprawie niedopuszczalność odwołania lub czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 353/20, LEX nr 3037346).

16 Należy zauważyć, że art. 134 k.p.a. rozróżnia niedopuszczalność odwołania od uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Są to dwie odrębne instytucje procesowe. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności winien zatem ustalić w postępowaniu wstępnym, tj. poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie sprawy, kwestię dopuszczalności odwołania, a następnie zachowania terminu do jego wniesienia. Przy czym, na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się przedmiotowe oraz podmiotowe przesłanki niedopuszczalności odwołania. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, a także brak możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Z kolei przesłanki podmiotowe to takie, które odnoszą się do wniesienia środka odwoławczego przez nieuprawniony podmiot (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 265/20, LEX nr 3025604; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 576/14, dostępne w CBOSA).

17 Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżąca pismem z 23 maja 2019 r. złożyła odwołanie od decyzji z "[...]" w sprawie ustalenia wysokości odpłatności skarżącej za pobyt w DPS, które zostało rozpoznane przez Kolegium decyzją z "[...]". Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji w ustawowym terminie i zostało ono rozstrzygnięte merytorycznie przez organ odwoławczy. Tym samym, skarżącej nie przysługiwało ponowne odwołanie od decyzji z "[...]". Nie można bowiem skutecznie wnieść drugiego odwołania od tej samej decyzji, w sytuacji, gdy zapadło już rozstrzygnięcie co do pierwszego odwołania.

18 Należy zatem stwierdzić, że odwołanie od decyzji z "[...]", zawarte w piśmie skarżącej z 9 czerwca 2020 r., jako kolejne odwołanie od tej samej decyzji w świetle obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne. Tym samym, w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do stwierdzenia niedopuszczalności tego odwołania, nie zaś, jak uznał organ odwoławczy, uchybienia terminu do jego wniesienia.

19 W świetle powyższych rozważań, stanowisko zaprezentowane przez Kolegium w zaskarżonym postanowieniu należy uznać za błędne. Organ II instancji nie uwzględnił bowiem okoliczności, że w związku z tym, że jest to kolejne odwołanie złożone przez skarżącą od tej samej decyzji, zachodzą podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w rozumieniu art. 134 k.p.a.

20 W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.